ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/jezyk-polski/rzeczownik-i-jego-odmiana/

Język polski · Gramatyka · kl. 4

Rzeczownik i jego odmiana

Nauczysz się rozpoznawać rzeczowniki i określać ich rodzaj, liczbę oraz przypadek.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co nazywa rzeczownik

  • Rzeczownik nazywa osoby (uczeń), zwierzęta (kot), rzeczy (książka), miejsca (las), zjawiska (burza), a także uczucia (radość).
  • Odpowiada na pytania kto? co?.
  • Nazwy własne piszemy wielką literą (Anna, Wisła), pospolite – małą (dziewczynka, rzeka).
Zapamiętaj

Rzeczownik odpowiada na pytania kto? co?

2Rodzaj i liczba

  • Rodzaj sprawdzisz, dodając ten, ta, to: męski (ten uczeń), żeński (ta książka), nijaki (to okno).
  • Liczba pojedyncza oznacza jedną rzecz (kot), mnoga – więcej niż jedną (koty).
  • Niektóre rzeczowniki mają tylko liczbę mnogą: drzwi, nożyczki, urodziny.
Sprawdź, czy rozumiesz

Na jakie pytania odpowiada rzeczownik?

3Przypadki i odmiana

  • Rzeczownik odmienia się przez przypadki (ta odmiana to deklinacja); w polszczyźnie jest 7 przypadków.
przypadekpytanieprzykład
mianownik (M.)kto? co?(jest) kot
dopełniacz (D.)kogo? czego?(nie ma) kota
celownik (C.)komu? czemu?(daję) kotu
biernik (B.)kogo? co?(widzę) kota
narzędnik (N.)(z) kim? (z) czym?(idę) z kotem
miejscownik (Ms.)(o) kim? (o) czym?(mówię) o kocie
wołacz (W.)o!Kocie!
  • Przy odmianie zmienia się końcówka: książka, książki, książce, książką.
  • W bierniku rzeczowniki żeńskie zakończone na -a mają końcówkę -ę: widzę książkę, mam siostrę.

4Krok po kroku: jaki to przypadek?

  • Krok 1. Znajdź rzeczownik w zdaniu: Daję kotu mleko. → kotu.
  • Krok 2. Zadaj pytanie razem z czasownikiem: daję komu? → kotu.
  • Krok 3. Odczytaj przypadek z tabeli: komu? czemu? → celownik.
Uwaga na błąd

Mylenie wołacza z mianownikiem. Mamo! to wołacz (zwracamy się do kogoś), a mama – mianownik.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jakie pytanie ma dopełniacz?

✎Ściąga: Rzeczownik i jego odmiana

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Rzeczownik odpowiada na pytania kto? co?
  • Rzeczownik nazywa osoby (uczeń), zwierzęta (kot), rzeczy (książka), miejsca (las), zjawiska (burza), a także uczucia (radość).
  • Nazwy własne piszemy wielką literą (Anna, Wisła), pospolite – małą (dziewczynka, rzeka).
  • Rodzaj sprawdzisz, dodając ten, ta, to: męski (ten uczeń), żeński (ta książka), nijaki (to okno).
  • Liczba pojedyncza oznacza jedną rzecz (kot), mnoga – więcej niż jedną (koty).
  • Krok 1. Znajdź rzeczownik w zdaniu: Daję kotu mleko. → kotu.
  • Krok 2. Zadaj pytanie razem z czasownikiem: daję komu? → kotu.
  • Krok 3. Odczytaj przypadek z tabeli: komu? czemu? → celownik.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Na jakie pytania odpowiada rzeczownik?

    1. Akto? co?
    2. Bjaki? jaka?
    3. Cco robi?
    4. Djak? gdzie?
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: kto? co? – Rzeczownik nazywa osoby i rzeczy.

  2. Jaki rodzaj ma rzeczownik „okno”?

    1. Anijaki
    2. Bmnogi
    3. Cżeński
    4. Dmęski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: nijaki – „To okno” – rodzaj nijaki.

  3. Jaki przypadek ma forma „książkę”?

    1. Adopełniacz
    2. Bwołacz
    3. Cbiernik
    4. Dmianownik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: biernik – Widzę (kogo? co?) książkę – to biernik; rzeczowniki żeńskie na -a mają w bierniku końcówkę -ę.

  4. Ile przypadków ma rzeczownik w języku polskim?

    1. A6
    2. B9
    3. C5
    4. D7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 7 – Rzeczownik odmienia się przez 7 przypadków.

  5. Jakie pytanie ma dopełniacz?

    1. Az kim? z czym?
    2. Bkto? co?
    3. Ckomu? czemu?
    4. Dkogo? czego?
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: kogo? czego? – Dopełniacz: kogo? czego?, np. nie ma kota.

  6. Która forma to miejscownik?

    1. Akotu
    2. Bo kocie
    3. Ckota
    4. Dkot
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: o kocie – Miejscownik łączy się z „o kim? o czym?”.

  7. Co to wołacz?

    1. Aprzypadek używany, gdy zwracamy się do kogoś
    2. Brodzaj żeński
    3. Cczas przeszły
    4. Dliczba mnoga
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: przypadek używany, gdy zwracamy się do kogoś – „Mamo!” to wołacz.

  8. Jakiego rodzaju jest rzeczownik „książka”?

    1. Anijakiego
    2. Bnie ma rodzaju
    3. Cmęskiego
    4. Dżeńskiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: żeńskiego – „Ta książka” – rodzaj żeński.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 4

Ó czy uRz czy żCh czy hWielka i mała literaPisownia „nie” – pierwsze zasadyPowtórka ortograficznaInterpunkcja: kropka, przecinek, cudzysłów„Akademia pana Kleksa”„Mazurek Dąbrowskiego” – hymn Polski„Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”„Mikołajek”„Kajko i Kokosz. Szkoła latania”Części mowyCzasownik i jego formyPrzymiotnik, przysłówek i spójnikZdanie, równoważnik i typy wypowiedzeńAlfabet, głoski, litery i sylabyWyrazy bliskoznaczne, frazeologizmy i słownikiKomunikacja i intencja wypowiedziGrzeczność językowa i mowa ciałaTemat, narrator i osoba mówiącaŚwiat przedstawiony: fabuła i bohaterowieŚrodki stylistyczne i budowa wierszaBaśń, legenda, opowiadanie i komiksTeatr i jego twórcyNotatka i planZaproszenie, przepis i instrukcjaList, e-mail i kartka pocztowaOpowiadanieOpis przedmiotu, miejsca i postaciOpinia i argumenty; akapityWartości, wspólnota i samoocenaŹródła informacji, fakty i reklamaBezpieczeństwo w sieci