✎Ściąga z działu
Ó czy u
- Ó piszemy, gdy wymienia się na o, e lub a, oraz w zakończeniach -ów, -ówka, -ówna
- U piszemy na początku i na końcu wyrazu, w -unek, -uszek, -utki, -uch i w cząstce -uj-
- Ó wymienne – w innej formie wyrazu albo w wyrazie z tej samej rodziny jest o, e lub a: stół – stoły, lód – lodu, król – królowa, pióro – pierze, siódmy – siedem, wrócić – wracać.
Rz czy ż
- Rz wymienia się na r; piszemy je też po b, p, d, t, g, k, ch, j, w
- Ż wymienia się na g, h, z, ź, dz; piszemy je też po l, ł, r, n
- Rz wymienne – w innej formie wyrazu jest r: morze – morski, dworzec – dwór, Piotrze – Piotr, starzec – stary, gorzki – gorycz.
Ch czy h
- Ch wymienia się na sz; piszemy je też na końcu wyrazu i po „s”
- H wymienia się na g, z lub ż; często występuje w wyrazach obcych
- Ch wymienne – w innej formie jest sz: mucha – muszka, ucho – uszy, suchy – susza, cichy – ciszej, strach – straszny.
Wielka i mała litera
- Nazwa własna (jedna jedyna) – wielka litera; nazwa pospolita – mała
- Nazwa własna to nazwa jednej, konkretnej osoby, miejsca lub rzeczy; nazwa pospolita nazywa wiele podobnych: Burek (ten jeden pies) – pies.
- Imiona, nazwiska, przydomki, imiona zwierząt: Jan Kochanowski, Bolesław Chrobry, Mruczek.
Pisownia „nie” – pierwsze zasady
- Czasownik – „nie” osobno: nie wiem, nie ma
- Rzeczownik, przymiotnik, przysłówek od przymiotnika – „nie” łącznie
- Czasownik – co robi? (idę), rzeczownik – kto? co? (prawda), przymiotnik – jaki? (dobry), przysłówek – jak? (dobrze).
Powtórka ortograficzna
- Najpierw szukaj wymiany, potem zasady, na końcu sprawdź wyraz w słowniku i go zapamiętaj
- ó: zakończenia -ów, -ówka, -ówna. u: -unek, -uszek, -utki, -uch; na początku i na końcu wyrazu (wyjątki: ósmy, ów, ówczesny).
- rz po b, p, d, t, g, k, ch, j, w (wyjątki: pszczoła, pszenica, kształt) oraz w -arz, -erz. ż po l, ł, r, n.
Interpunkcja: kropka, przecinek, cudzysłów
- Każde wypowiedzenie kończy jeden znak: kropka, znak zapytania albo wykrzyknik
- Tytuły i cytaty piszemy w cudzysłowie; w druku tytuł może być zapisany kursywą
- Kropka kończy wypowiedzenie oznajmujące: Idę do szkoły.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Dlaczego stół piszemy przez „ó”?
- Abo to wyraz bez żadnej reguły
- Bbo stoi przed literą „ł”
- Cbo po „t” zawsze piszemy „ó”
- Dbo „ó” wymienia się na „o”: stoły
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: bo „ó” wymienia się na „o”: stoły – „Ó” piszemy, gdy w innej formie wyrazu jest „o”, „e” lub „a”: stół – stoły.
Który wyraz zapisano poprawnie?
- Awiewiórka
- Bwiewiurka
- Cwiewiórca
- Dwjewiórka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wiewiórka – „Wiewiórka” ma „ó” niewymienne – ten wyraz trzeba zapamiętać.
Dlaczego morze piszemy przez „rz”?
- Abo „rz” wymienia się na „r”: morski
- Bbo po „m” zawsze piszemy „rz”
- Cbo wymienia się na „g”
- Dbo to rzeczownik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: bo „rz” wymienia się na „r”: morski – „Rz” piszemy, gdy w innej formie wymienia się na „r”: morze – morski, dworzec – dwór.
Dlaczego książka piszemy przez „ż”?
- Abo „ż” wymienia się na „g”: księga
- Bbo to wyraz obcego pochodzenia
- Cbo po „ą” zawsze piszemy „ż”
- Dbo wymienia się na „r”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: bo „ż” wymienia się na „g”: księga – „Ż” piszemy, gdy wymienia się na g, h, z, ź lub dz: książka – księga, wożę – wozić.
Dlaczego mucha piszemy przez „ch”?
- Abo „ch” wymienia się na „sz”: muszka
- Bbo to wyjątek
- Cbo wymienia się na „g”
- Dbo po „u” zawsze piszemy „ch”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: bo „ch” wymienia się na „sz”: muszka – „Ch” piszemy, gdy wymienia się na „sz”: mucha – muszka, ucho – uszy.
Dlaczego druh piszemy przez „h”?
- Abo „h” wymienia się na „ż”: drużyna
- Bbo po „r” zawsze piszemy „h”
- Cbo wymienia się na „sz”
- Dbo stoi na końcu wyrazu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: bo „h” wymienia się na „ż”: drużyna – „H” piszemy, gdy wymienia się na g, z lub ż: druh – drużyna, wahać się – waga, błahy – błazen.
Którą nazwę piszemy małą literą?
- Aponiedziałek
- BTatry
- CWarszawa
- DWisła
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: poniedziałek – Nazwy dni tygodnia i miesięcy piszemy małą literą.
Jak uzupełnisz zdanie: „Uczę się języka …”?
- Aangielskiego
- Banglii
- CAngielskiego
- DAnglii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: angielskiego – Nazwy języków piszemy małą literą.
Jak piszemy „nie” z czasownikami?
- Azależnie od czasu czasownika
- Bosobno, np. nie wiem
- Cłącznie, np. niewiem
- Dz łącznikiem, np. nie-wiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: osobno, np. nie wiem – Z czasownikami „nie” piszemy osobno; wyjątki to m.in. nienawidzić, niepokoić.
Który zapis jest poprawny?
- Anie ma
- Bniema
- Cnima
- Dnie-ma
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: nie ma – „Ma” to czasownik, więc „nie ma” piszemy osobno.
Który zapis nazwy zwierzęcia jest poprawny?
- Arzułw
- Bżółw
- Crzółw
- Dżułw
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: żółw – „Żółw” piszemy przez „ż” i „ó” – pisownia do zapamiętania.
Który wyraz oznaczający głośne dźwięki zapisano poprawnie?
- Achałaz
- Bhałaz
- Chałas
- Dchałas
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: hałas – „Hałas” piszemy przez „h”.
Który znak kończy zdanie oznajmujące?
- Aznak zapytania
- Bwykrzyknik
- Ckropka
- Dcudzysłów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: kropka – Zdanie oznajmujące kończy kropka.
Który znak stawiamy na końcu pytania?
- Aprzecinek
- Bwykrzyknik
- Ckropkę
- Dznak zapytania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: znak zapytania – Pytanie kończy znak zapytania.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.