1Ó, rz, ch – wymiany
| litera | wymienia się na | przykład |
|---|---|---|
| ó | o, e, a | stół – stoły, pióro – pierze, wrócić – wracać |
| rz | r | morze – morski, dworzec – dwór |
| ż | g, h, z, ź, dz | noga – nóżka, druh – drużyna, wozić – wożę |
| ch | sz | mucha – muszka, cichy – ciszej |
| h | g, z, ż | wahać się – waga, błahy – błazen, wataha – watażka |
2Zasady bez wymiany
- ó: zakończenia -ów, -ówka, -ówna. u: -unek, -uszek, -utki, -uch; na początku i na końcu wyrazu (wyjątki: ósmy, ów, ówczesny).
- rz po b, p, d, t, g, k, ch, j, w (wyjątki: pszczoła, pszenica, kształt) oraz w -arz, -erz. ż po l, ł, r, n.
- ch na końcu wyrazu i po „s”.
Najpierw szukaj wymiany, potem zasady, na końcu sprawdź wyraz w słowniku i go zapamiętaj
3„Nie” i wielka litera
- Nie osobno: z czasownikami (nie wiem), liczebnikami, przysłówkami niepochodzącymi od przymiotników (nie zawsze), imiesłowami przysłówkowymi (nie wiedząc).
- Nie łącznie: z rzeczownikami (nieprawda), przymiotnikami i przysłówkami odprzymiotnikowymi – od 2026 r. także w stopniu wyższym i najwyższym (nielepszy) – oraz zawsze z imiesłowami przymiotnikowymi (niepalący). Osobno tylko przy przeciwstawieniu: nie czarny, lecz biały.
- Wielka litera: imiona, nazwy geograficzne, mieszkańcy państw i (od 2026 r.) miast, święta, początek tytułu. Mała: dni tygodnia, miesiące, języki.
4Interpunkcja w pigułce
- Przecinek przed: że, który, bo, ale, lecz, więc, ponieważ, gdy, jeśli. Bez przecinka przed pojedynczym i, oraz, lub, albo, ani.
- Przecinek oddziela imiesłowowy równoważnik zdania: Wróciwszy do domu, zjadłem obiad.
Przecinek przed każdym „i”. Nie stawiamy go, gdy pojedyncze „i” łączy wyrazy w wyliczeniu albo dwa zdania.
Co zawsze piszemy wielką literą?
Polak, Niemka – wielką. Poniedziałek, styczeń, polski – małą.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Powtórka ortograficzna
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Najpierw szukaj wymiany, potem zasady, na końcu sprawdź wyraz w słowniku i go zapamiętaj
- ó: zakończenia -ów, -ówka, -ówna. u: -unek, -uszek, -utki, -uch; na początku i na końcu wyrazu (wyjątki: ósmy, ów, ówczesny).
- rz po b, p, d, t, g, k, ch, j, w (wyjątki: pszczoła, pszenica, kształt) oraz w -arz, -erz. ż po l, ł, r, n.
- ch na końcu wyrazu i po „s”.
- Nie osobno: z czasownikami (nie wiem), liczebnikami, przysłówkami niepochodzącymi od przymiotników (nie zawsze), imiesłowami przysłówkowymi (nie wiedząc).
- Nie łącznie: z rzeczownikami (nieprawda), przymiotnikami i przysłówkami odprzymiotnikowymi – od 2026 r. także w stopniu wyższym i najwyższym (nielepszy) – oraz zawsze z imiesłowami przymiotnikowymi (niepalący). Osobno tylko przy przeciwstawieniu: nie czarny, lecz biały.
- Wielka litera: imiona, nazwy geograficzne, mieszkańcy państw i (od 2026 r.) miast, święta, początek tytułu. Mała: dni tygodnia, miesiące, języki.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Który zapis nazwy zwierzęcia jest poprawny?
- Arzułw
- Bżółw
- Crzółw
- Dżułw
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: żółw – „Żółw” piszemy przez „ż” i „ó” – pisownia do zapamiętania.
Który wyraz oznaczający głośne dźwięki zapisano poprawnie?
- Achałaz
- Bhałaz
- Chałas
- Dchałas
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: hałas – „Hałas” piszemy przez „h”.
Jak zwykle piszemy „nie” z czasownikami?
- Aosobno
- Błącznie
- Cz łącznikiem
- Dzależnie od czasu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: osobno – Np. nie idę, nie wiem. Wyjątki to m.in. niepokoić, nienawidzić.
Który wyraz oznaczający płynącą wodę zapisano poprawnie?
- Arzecka
- Brzeka
- Cżeka
- Dźeka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rzeka – „Rzeka” piszemy przez „rz” – to pisownia do zapamiętania (rzeczka, rzeczny).
Co zawsze piszemy wielką literą?
- Anazwy miesięcy
- Bnazwy mieszkańców państw, np. Polak
- Cnazwy dni tygodnia
- Dprzymiotniki od nazw krajów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: nazwy mieszkańców państw, np. Polak – Polak, Niemka – wielką. Poniedziałek, styczeń, polski – małą.
Jak według zasad od 2026 r. zapiszesz: „To (nie)najlepszy pomysł”?
- Anie-najlepszy
- Bnienalepszy
- Cnienajlepszy
- Dnie najlepszy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: nienajlepszy – Od 2026 r. „nie” z przymiotnikami piszemy łącznie także w stopniu najwyższym.
W którym zdaniu przecinek postawiono poprawnie?
- AOla, czyta książkę.
- BWiem, że jutro będzie padać.
- CKupiłem chleb, i mleko.
- DWiem że, jutro będzie padać.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Wiem, że jutro będzie padać. – Przed „że” stawiamy przecinek, a przed pojedynczym „i” w wyliczeniu – nie.
Który wyraz ma „ó” wymienne?
- Ażółw
- Bwóz (wozy)
- Ccórka
- Dgóra
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wóz (wozy) – W parze wóz – wozy „ó” wymienia się na „o”; góra, żółw i córka mają „ó” niewymienne.
Cały dział „Ortografia”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.