ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Ortografiaklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/jezyk-polski/wielka-i-mala-litera/

Język polski · Ortografia · kl. 4

Wielka i mała litera

Wielką literą piszemy nazwy własne, początek zdania i zwroty grzecznościowe. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe zasady – są opisane poniżej.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wielka litera – nazwy własne

  • Nazwa własna to nazwa jednej, konkretnej osoby, miejsca lub rzeczy; nazwa pospolita nazywa wiele podobnych: Burek (ten jeden pies) – pies.
  • Imiona, nazwiska, przydomki, imiona zwierząt: Jan Kochanowski, Bolesław Chrobry, Mruczek.
  • Nazwy geograficzne – każdy wyraz poza przyimkami i spójnikami: Wisła, Tatry, Morze Bałtyckie, Zielona Góra.
  • Mieszkańcy kontynentów, państw i regionów: Europejczyk, Polak, Ślązak.
  • Święta i instytucje: Boże Narodzenie, Wielkanoc, Dzień Matki; Szkoła Podstawowa nr 5.
  • Tytuły: w książce, filmie, wierszu – tylko pierwszy wyraz (W pustyni i w puszczy); w gazecie i czasopiśmie – każdy wyraz poza przyimkami i spójnikami (Gazeta Wyborcza).
  • Zwroty grzecznościowe w listach: Ty, Ciebie, Pan, Pani.
Zapamiętaj

Nazwa własna (jedna jedyna) – wielka litera; nazwa pospolita – mała

2Nowe zasady od 2026 r.

  • Mieszkańcy miast, dzielnic i wsi – wielką literą: Krakowianin, Warszawianka, Mokotowianin (dawniej małą).
  • W nazwach obiektów w mieście wielką literą piszemy też wyrazy plac, park, most, aleja, osiedle: Plac Zamkowy, Park Kościuszki, Most Poniatowskiego. Słowo ulica – nadal małą: ul. Długa.
  • Marki i pojedyncze egzemplarze wyrobów: jeździ czerwonym Fordem.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co zawsze piszemy wielką literą?

3Mała litera

  • Dni tygodnia i miesiące: poniedziałek, maj.
  • Nazwy języków i przymiotniki od nazw miejsc: język polski, krakowski rynek, mazurska wieś.
  • Nazwy epok i zwykłych dni: renesans; wigilia imienin – ale Wigilia (24 grudnia).
Uwaga na błąd

Poniedziałek, Maj, Język Polski w środku zdania. Te nazwy piszemy małą literą.

4Krok po kroku

  • Krok 1. Zapytaj: to nazwa jednej, konkretnej rzeczy (Odra) czy wielu podobnych (rzeka)?
  • Krok 2. Nazwa własna → wielka litera; sprawdź każdy jej wyraz (Morze Bałtyckie).
  • Krok 3. To przymiotnik od nazwy (polski, krakowski) albo dzień czy miesiąc? → mała litera.
Sprawdź, czy rozumiesz

Którą nazwę piszemy małą literą?

✎Ściąga: Wielka i mała litera

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Nazwa własna (jedna jedyna) – wielka litera; nazwa pospolita – mała
  • Nazwa własna to nazwa jednej, konkretnej osoby, miejsca lub rzeczy; nazwa pospolita nazywa wiele podobnych: Burek (ten jeden pies) – pies.
  • Imiona, nazwiska, przydomki, imiona zwierząt: Jan Kochanowski, Bolesław Chrobry, Mruczek.
  • Nazwy geograficzne – każdy wyraz poza przyimkami i spójnikami: Wisła, Tatry, Morze Bałtyckie, Zielona Góra.
  • Mieszkańcy kontynentów, państw i regionów: Europejczyk, Polak, Ślązak.
  • Święta i instytucje: Boże Narodzenie, Wielkanoc, Dzień Matki; Szkoła Podstawowa nr 5.
  • Tytuły: w książce, filmie, wierszu – tylko pierwszy wyraz (W pustyni i w puszczy); w gazecie i czasopiśmie – każdy wyraz poza przyimkami i spójnikami (Gazeta Wyborcza).
  • Zwroty grzecznościowe w listach: Ty, Ciebie, Pan, Pani.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Którą nazwę piszemy małą literą?

    1. Aponiedziałek
    2. BTatry
    3. CWarszawa
    4. DWisła
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: poniedziałek – Nazwy dni tygodnia i miesięcy piszemy małą literą.

  2. Jak uzupełnisz zdanie: „Uczę się języka …”?

    1. Aangielskiego
    2. Banglii
    3. CAngielskiego
    4. DAnglii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: angielskiego – Nazwy języków piszemy małą literą.

  3. Jak według zasad od 2026 r. zapiszesz nazwę mieszkańca Krakowa?

    1. AKrakowianin
    2. Bkrakowiak
    3. CKRAKOWIANIN
    4. Dkrakowianin
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Krakowianin – Od 2026 r. nazwy mieszkańców miast i wsi piszemy wielką literą (CKE do 2030 r. uznaje też dawny zapis).

  4. Którą nazwę piszemy wielką literą?

    1. AWielkanoc
    2. Bśroda
    3. Crenesans
    4. Dmaj
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wielkanoc – Nazwy świąt piszemy wielką literą.

  5. Który zapis tytułu książki jest poprawny?

    1. A„w pustyni i w puszczy”
    2. B„W Pustyni i W Puszczy”
    3. C„W pustyni i w puszczy”
    4. D„W Pustyni i w Puszczy”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: „W pustyni i w puszczy” – W tytułach książek wielką literą piszemy tylko pierwszy wyraz (i nazwy własne).

  6. Który zapis jest poprawny według zasad od 2026 r.?

    1. ASpotkajmy się na placu zamkowym przy ul. długiej.
    2. BSpotkajmy się na Placu Zamkowym przy Ul. Długiej.
    3. CSpotkajmy się na placu Zamkowym przy Ul. Długiej.
    4. DSpotkajmy się na Placu Zamkowym przy ul. Długiej.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Spotkajmy się na Placu Zamkowym przy ul. Długiej. – „Plac” w nazwie obiektu miejskiego – wielką literą; „ulica” – zawsze małą.

  7. Co zawsze piszemy wielką literą?

    1. Anazwy mieszkańców państw, np. Polak
    2. Bnazwy miesięcy, np. maj
    3. Cnazwy epok, np. renesans
    4. Dnazwy języków, np. angielski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: nazwy mieszkańców państw, np. Polak – Nazwy mieszkańców państw, regionów i (od 2026 r.) miast piszemy wielką literą.

  8. Które zdanie zapisano poprawnie?

    1. AJeździmy nad Morze Bałtyckie w lipcu.
    2. BJeździmy nad Morze bałtyckie w lipcu.
    3. CJeździmy nad Morze Bałtyckie w Lipcu.
    4. DJeździmy nad morze Bałtyckie w lipcu.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Jeździmy nad Morze Bałtyckie w lipcu. – W nazwie geograficznej oba wyrazy piszemy wielką literą, a nazwę miesiąca – małą.

Cały dział „Ortografia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 4

Ó czy uRz czy żCh czy hPisownia „nie” – pierwsze zasadyPowtórka ortograficznaInterpunkcja: kropka, przecinek, cudzysłów„Akademia pana Kleksa”„Mazurek Dąbrowskiego” – hymn Polski„Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”„Mikołajek”„Kajko i Kokosz. Szkoła latania”Części mowyRzeczownik i jego odmianaCzasownik i jego formyPrzymiotnik, przysłówek i spójnikZdanie, równoważnik i typy wypowiedzeńAlfabet, głoski, litery i sylabyWyrazy bliskoznaczne, frazeologizmy i słownikiKomunikacja i intencja wypowiedziGrzeczność językowa i mowa ciałaTemat, narrator i osoba mówiącaŚwiat przedstawiony: fabuła i bohaterowieŚrodki stylistyczne i budowa wierszaBaśń, legenda, opowiadanie i komiksTeatr i jego twórcyNotatka i planZaproszenie, przepis i instrukcjaList, e-mail i kartka pocztowaOpowiadanieOpis przedmiotu, miejsca i postaciOpinia i argumenty; akapityWartości, wspólnota i samoocenaŹródła informacji, fakty i reklamaBezpieczeństwo w sieci