1Piszemy „ch”
- Ch wymienne – w innej formie jest sz: mucha – muszka, ucho – uszy, suchy – susza, cichy – ciszej, strach – straszny.
- Na końcu wyrazu (z bardzo nielicznymi wyjątkami): dach, groch, mech, zuch, w domach, tych.
- Po literze s: schody, schronisko, schować, schludny.
Ch wymienia się na sz; piszemy je też na końcu wyrazu i po „s”
2Piszemy „h”
- H wymienne – w innej formie jest g, z lub ż: wahać się – waga, Praha – Praga, błahy – błazen, druh – drużyna, wataha – watażka.
- W wielu wyrazach obcego pochodzenia: historia, hotel, harmonia, horyzont, humor, hymn, herbata.
- Rzadki wyjątek na końcu wyrazu: druh.
H wymienia się na g, z lub ż; często występuje w wyrazach obcych
Który wyraz obcego pochodzenia zapisano poprawnie?
„Herbata” to wyraz obcego pochodzenia z „h” – pisownia do zapamiętania.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Wyrazy do zapamiętania
- Przez „h”: hałas, hamak, harcerz, hańba, hejnał, huśtawka, huragan, ohyda, bohater.
- Przez „ch”: chleb, chłopiec, chmura, chory, chrzan, chwila, pochwała, kuchnia.
4Krok po kroku
- Krok 1. Szukaj wymiany: mu?a – muszka → „sz”, więc mucha; wa?ać się – waga → „g”, więc wahać się.
- Krok 2. Sprawdź miejsce w wyrazie: koniec wyrazu → dach; po „s” → schody.
- Krok 3. Wyraz obcy lub bez wymiany? Sprawdź w słowniku i zapamiętaj: hotel, chleb.
Pisanie chałas, hleb. Wyrazy bez wymiany trzeba zapamiętać – pomaga ułożenie z nimi krótkiego zdania lub rysunku.
Dlaczego mucha piszemy przez „ch”?
„Ch” piszemy, gdy wymienia się na „sz”: mucha – muszka, ucho – uszy.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Ch czy h
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Ch wymienia się na sz; piszemy je też na końcu wyrazu i po „s”
- H wymienia się na g, z lub ż; często występuje w wyrazach obcych
- Ch wymienne – w innej formie jest sz: mucha – muszka, ucho – uszy, suchy – susza, cichy – ciszej, strach – straszny.
- Po literze s: schody, schronisko, schować, schludny.
- H wymienne – w innej formie jest g, z lub ż: wahać się – waga, Praha – Praga, błahy – błazen, druh – drużyna, wataha – watażka.
- Krok 1. Szukaj wymiany: mu?a – muszka → „sz”, więc mucha; wa?ać się – waga → „g”, więc wahać się.
- Krok 2. Sprawdź miejsce w wyrazie: koniec wyrazu → dach; po „s” → schody.
- Krok 3. Wyraz obcy lub bez wymiany? Sprawdź w słowniku i zapamiętaj: hotel, chleb.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Dlaczego mucha piszemy przez „ch”?
- Abo „ch” wymienia się na „sz”: muszka
- Bbo to wyjątek
- Cbo wymienia się na „g”
- Dbo po „u” zawsze piszemy „ch”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: bo „ch” wymienia się na „sz”: muszka – „Ch” piszemy, gdy wymienia się na „sz”: mucha – muszka, ucho – uszy.
Dlaczego druh piszemy przez „h”?
- Abo „h” wymienia się na „ż”: drużyna
- Bbo po „r” zawsze piszemy „h”
- Cbo wymienia się na „sz”
- Dbo stoi na końcu wyrazu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: bo „h” wymienia się na „ż”: drużyna – „H” piszemy, gdy wymienia się na g, z lub ż: druh – drużyna, wahać się – waga, błahy – błazen.
Jak zwykle zapisujemy tę głoskę na końcu wyrazu?
- A„h”
- B„ch”
- Cdowolnie
- D„h” tylko w rzeczownikach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: „ch” – Na końcu wyrazów piszemy zwykle „ch”: dach, strach, mech. Wyjątkiem jest np. druh.
Który wyraz obcego pochodzenia zapisano poprawnie?
- Ahierbata
- Bherbata
- Ccherbatta
- Dcherbata
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: herbata – „Herbata” to wyraz obcego pochodzenia z „h” – pisownia do zapamiętania.
Który zapis nazwy pieczywa jest poprawny?
- Ahleb
- Bchlep
- Cchleb
- Dhlep
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: chleb – „Chleb” – przez „ch” (do zapamiętania), a na końcu „b”, bo chleba.
W którym wyrazie „h” wymienia się na „g”?
- Ahałas
- Bhuśtawka
- Cherbata
- Dwahać się (waga)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: wahać się (waga) – W parze wahać się – waga „h” wymienia się na „g”; pozostałe wyrazy trzeba zapamiętać.
Co piszemy po literze „s”?
- Azawsze „sz”
- B„h”, np. shować
- C„ch”, np. schody
- Ddowolnie „ch” albo „h”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „ch”, np. schody – Po „s” piszemy „ch”: schody, schronisko, schować.
W którym wyrazie jest błąd ortograficzny?
- Akuchnia
- Bhamak
- Cchmura
- Dchałas
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: chałas – Poprawnie: hałas – przez „h” (do zapamiętania).
Cały dział „Ortografia”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.