ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Ortografiaklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/jezyk-polski/pisownia-nie-pierwsze-zasady/

Język polski · Ortografia · kl. 4

Pisownia „nie” – pierwsze zasady

„Nie” piszemy osobno albo łącznie – zależy to od tego, z jaką częścią mowy się łączy. Najpierw więc rozpoznaj część mowy.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Najpierw rozpoznaj część mowy

  • Czasownik – co robi? (idę), rzeczownik – kto? co? (prawda), przymiotnik – jaki? (dobry), przysłówek – jak? (dobrze).

2Piszemy osobno

  • Z czasownikami: nie idę, nie wiem, nie lubię; także nie ma, nie można, nie trzeba.
  • Wyjątki pisane łącznie – czasowniki, które bez „nie” nie występują: nienawidzić, niepokoić, niedomagać, niedosłyszeć.
  • Z przysłówkami, które nie pochodzą od przymiotników: nie bardzo, nie zawsze, nie tutaj, nie dziś.
Zapamiętaj

Czasownik – „nie” osobno: nie wiem, nie ma

Sprawdź, czy rozumiesz

Który czasownik jest wyjątkiem i piszemy go z „nie” łącznie?

3Piszemy łącznie

  • Z rzeczownikami: nieprawda, nieporządek, niegrzeczność.
  • Z przymiotnikami: niedobry, niewysoki, nieładny. Od 2026 r. łącznie także w stopniu wyższym i najwyższym: nielepszy, nienajlepszy.
  • Z przysłówkami pochodzącymi od przymiotników: niedobrze, nieładnie, niewesoło (od dobry, ładny, wesoły).
  • Wyjątek: gdy coś przeciwstawiamy (lecz, ale), z przymiotnikiem piszemy osobno: To nie duży, lecz mały pies.
Zapamiętaj

Rzeczownik, przymiotnik, przysłówek od przymiotnika – „nie” łącznie

4Krok po kroku

  • Krok 1. (nie)wesoło – zadaj pytanie: jak? → przysłówek.
  • Krok 2. Od czego pochodzi? Od przymiotnika wesoły → łącznie: niewesoło.
  • Krok 3. (nie)lubię – co robię? → czasownik → osobno: nie lubię.
  • Krok 4. (nie)porządek – co? → rzeczownik → łącznie: nieporządek.
Uwaga na błąd

Pisanie niewiem, niema. To czasowniki, więc piszemy osobno: nie wiem, nie ma.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak piszemy „nie” z czasownikami?

✎Ściąga: Pisownia „nie” – pierwsze zasady

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Czasownik – „nie” osobno: nie wiem, nie ma
  • Rzeczownik, przymiotnik, przysłówek od przymiotnika – „nie” łącznie
  • Czasownik – co robi? (idę), rzeczownik – kto? co? (prawda), przymiotnik – jaki? (dobry), przysłówek – jak? (dobrze).
  • Krok 1. (nie)wesoło – zadaj pytanie: jak? → przysłówek.
  • Krok 2. Od czego pochodzi? Od przymiotnika wesoły → łącznie: niewesoło.
  • Krok 3. (nie)lubię – co robię? → czasownik → osobno: nie lubię.
  • Krok 4. (nie)porządek – co? → rzeczownik → łącznie: nieporządek.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak piszemy „nie” z czasownikami?

    1. Azależnie od czasu czasownika
    2. Bosobno, np. nie wiem
    3. Cłącznie, np. niewiem
    4. Dz łącznikiem, np. nie-wiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: osobno, np. nie wiem – Z czasownikami „nie” piszemy osobno; wyjątki to m.in. nienawidzić, niepokoić.

  2. Który zapis jest poprawny?

    1. Anie ma
    2. Bniema
    3. Cnima
    4. Dnie-ma
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: nie ma – „Ma” to czasownik, więc „nie ma” piszemy osobno.

  3. Jak piszemy „nie” z rzeczownikami?

    1. Adowolnie
    2. Bosobno, np. nie prawda
    3. Cłącznie, np. nieprawda
    4. Dz łącznikiem, np. nie-prawda
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: łącznie, np. nieprawda – Z rzeczownikami „nie” piszemy łącznie: nieprawda, nieporządek.

  4. Jak zapiszesz: „To był (nie)dobry pomysł”?

    1. Aniedobri
    2. Bnie dobry
    3. Cniedobry
    4. Dnie-dobry
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: niedobry – „Dobry” to przymiotnik, a w zdaniu nie ma przeciwstawienia, więc piszemy łącznie.

  5. Który czasownik jest wyjątkiem i piszemy go z „nie” łącznie?

    1. Anie chcieć
    2. Bnienawidzić
    3. Cnie lubić
    4. Dnie wiedzieć
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: nienawidzić – „Nawidzić” nie istnieje, więc „nienawidzić” piszemy łącznie.

  6. Jak zapiszesz: „Mówił (nie)wyraźnie”?

    1. Aniewyraźnię
    2. Bniewyraźnie
    3. Cnie wyraźnie
    4. Dnie-wyraźnie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: niewyraźnie – „Wyraźnie” pochodzi od przymiotnika „wyraźny”, więc piszemy łącznie.

  7. Jak zapiszesz: „(Nie)zawsze mam rację”?

    1. ANizawsze
    2. BNie zawsze
    3. CNie-zawsze
    4. DNiezawsze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Nie zawsze – „Zawsze” to przysłówek, który nie pochodzi od przymiotnika, więc „nie” piszemy osobno.

  8. W którym zdaniu „nie” zapisano poprawnie?

    1. ATo była nie prawda.
    2. BW pokoju był straszny nie porządek.
    3. CJa niewiem, gdzie jest klucz.
    4. DTo nie duży, lecz mały pies.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: To nie duży, lecz mały pies. – Przy przeciwstawieniu (lecz, ale) „nie” z przymiotnikiem piszemy osobno; w pozostałych zdaniach powinno być: nie wiem, nieprawda, nieporządek.

Cały dział „Ortografia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 4

Ó czy uRz czy żCh czy hWielka i mała literaPowtórka ortograficznaInterpunkcja: kropka, przecinek, cudzysłów„Akademia pana Kleksa”„Mazurek Dąbrowskiego” – hymn Polski„Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”„Mikołajek”„Kajko i Kokosz. Szkoła latania”Części mowyRzeczownik i jego odmianaCzasownik i jego formyPrzymiotnik, przysłówek i spójnikZdanie, równoważnik i typy wypowiedzeńAlfabet, głoski, litery i sylabyWyrazy bliskoznaczne, frazeologizmy i słownikiKomunikacja i intencja wypowiedziGrzeczność językowa i mowa ciałaTemat, narrator i osoba mówiącaŚwiat przedstawiony: fabuła i bohaterowieŚrodki stylistyczne i budowa wierszaBaśń, legenda, opowiadanie i komiksTeatr i jego twórcyNotatka i planZaproszenie, przepis i instrukcjaList, e-mail i kartka pocztowaOpowiadanieOpis przedmiotu, miejsca i postaciOpinia i argumenty; akapityWartości, wspólnota i samoocenaŹródła informacji, fakty i reklamaBezpieczeństwo w sieci