ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 5

Lektury obowiązkowe – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 5ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/5/jezyk-polski/powtorka/lektury-obowiazkowe/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Lektury obowiązkowe”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (16 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

„W pustyni i w puszczy”

  • Autor: Henryk Sienkiewicz (1846–1916), laureat Literackiej Nagrody Nobla z 1905 r. Powieść drukowano w odcinkach w latach 1910–1911.
  • Gatunek: powieść przygodowa – dużo akcji, niebezpieczeństw i egzotycznych miejsc. Opowiada narrator trzecioosobowy, który wie więcej niż bohaterowie.
  • Czas i miejsce: lata 80. XIX w. Najpierw Egipt (Port Said, Medinet el-Fajum), potem Sudan ogarnięty powstaniem Mahdiego (Chartum, Omdurman), wreszcie dzika, nieznana Afryka.

„Hobbit, czyli tam i z powrotem”

  • Autor: J.R.R. Tolkien (1892–1973), angielski pisarz i językoznawca. Hobbit ukazał się w 1937 r.; polski przekład Marii Skibniewskiej – w 1960 r.
  • Gatunek: powieść fantasy – wymyślony świat (Śródziemie), magia i fantastyczne istoty: hobbici, elfy, krasnoludy, gobliny, smok.
  • Podtytuł tam i z powrotem mówi o kompozycji: wyprawa i powrót do domu.

„Chłopcy z Placu Broni”

  • Autor: Ferenc Molnár (1878–1952), pisarz węgierski. Powieść ukazała się w 1907 r.
  • Miejsce i czas: Budapeszt, koniec XIX w. Plac Broni to pusta parcela przy ulicy Pawła, z tartakiem i stosami drewna. Opowiada narrator trzecioosobowy.
  • Janosz Boka – prezes (wódz) chłopców z placu: rozważny, sprawiedliwy, dojrzały jak na swój wiek.

„Katarynka”

  • Przemiana pana Tomasza zaczyna się, gdy dostrzega cierpienie dziecka.
  • Autor: Bolesław Prus (1847–1912), pisarz i dziennikarz. Katarynka ukazała się w 1880 r.
  • Gatunek: nowela – krótki utwór prozą, z jednym wątkiem, niewielu bohaterami i wyraźnym punktem kulminacyjnym (zwrotem akcji).

Mity greckie: Prometeusz, Syzyf, Demeter i Kora, Herakles

  • Mit o Demeter i Korze wyjaśnia pory roku: gdy Kora jest z matką – wiosna i lato, gdy w podziemiu – jesień i zima.
  • Prometeusz ulepił człowieka z gliny i wykradł bogom ogień dla ludzi. Za karę przykuto go do skały, a orzeł wyjadał mu wątrobę; uwolnił go Herakles.
  • Syzyf, przebiegły król Koryntu, oszukiwał bogów. Za karę w podziemiu wtacza głaz na górę, a ten wciąż spada.

Biblia: stworzenie świata i przypowieść o miłosiernym Samarytaninie

  • Bliźnim jest każdy człowiek w potrzebie – bez względu na pochodzenie.
  • Biblia to święta księga chrześcijan. Ma dwie części: Stary Testament (święty także dla Żydów) i Nowy Testament.

Ignacy Krasicki – bajki

  • Bajka = krótka historia + bohaterowie o ludzkich cechach + morał.
  • Ignacy Krasicki (1735–1801) – biskup warmiński, później arcybiskup gnieźnieński, pisarz oświecenia. Nazywano go księciem poetów polskich.
  • Bajka to krótki utwór, zwykle wierszowany, z morałem, czyli pouczeniem. Morał bywa podany wprost (na początku albo na końcu) albo trzeba go odczytać.

„Pan Tadeusz” – fragmenty (burza, bigos, polonez)

  • Mickiewicz pokazuje piękno przyrody i dawnej polskiej tradycji – za tym światem tęsknił na emigracji.
  • Adam Mickiewicz (1798–1855) – najważniejszy polski poeta romantyzmu. Pan Tadeusz ukazał się w 1834 r. w Paryżu, gdzie poeta żył na emigracji.
  • Obyczaje (Księga I): goście zasiadają do wieczerzy w ustalonym porządku – według wieku i urzędu. Sędzia przypomina, że grzeczność to sztuka, której trzeba się uczyć.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Kto napisał W pustyni i w puszczy?

    1. AKornel Makuszyński
    2. BAdam Mickiewicz
    3. CHenryk Sienkiewicz
    4. DBolesław Prus
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Henryk Sienkiewicz – Powieść napisał Henryk Sienkiewicz, laureat Literackiej Nagrody Nobla.

  2. Jak nazywają się główni bohaterowie?

    1. AStaś Tarkowski i Nel Rawlison
    2. BTomek i Sally
    3. CAdaś i Ola
    4. DKali i Mea
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Staś Tarkowski i Nel Rawlison – Staś i Nel zostają porwani i przemierzają Afrykę.

  3. Kto napisał Hobbita?

    1. AAstrid Lindgren
    2. BC.S. Lewis
    3. CJ.K. Rowling
    4. DJ.R.R. Tolkien
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: J.R.R. Tolkien – Autorem jest J.R.R. Tolkien, twórca także Władcy Pierścieni.

  4. Jak nazywa się główny bohater?

    1. AFrodo Baggins
    2. BBilbo Baggins
    3. CGandalf
    4. DThorin
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Bilbo Baggins – Bilbo Baggins wyrusza w podróż z krasnoludami. Frodo to bohater Władcy Pierścieni.

  5. Kto napisał Chłopców z Placu Broni?

    1. ABolesław Prus
    2. BHenryk Sienkiewicz
    3. CFerenc Molnár
    4. DJan Brzechwa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ferenc Molnár – Autorem jest węgierski pisarz Ferenc Molnár.

  6. Gdzie rozgrywa się akcja?

    1. Aw Warszawie
    2. Bw Budapeszcie
    3. Cw Wiedniu
    4. Dw Paryżu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w Budapeszcie – Plac przy ulicy Pawła znajduje się w Budapeszcie.

  7. Kto napisał Katarynkę?

    1. ABolesław Prus
    2. BHenryk Sienkiewicz
    3. CFerenc Molnár
    4. DAdam Mickiewicz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Bolesław Prus – Nowelę napisał Bolesław Prus w 1880 roku.

  8. Jakim gatunkiem jest Katarynka?

    1. Awierszem
    2. Bkomedią
    3. Cpowieścią
    4. Dnowelą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nowelą – To krótki utwór prozą z jednym wątkiem i wyraźnym punktem kulminacyjnym.

  9. Co było na początku świata według mitów greckich?

    1. AChaos
    2. Bmorze
    3. CZeus
    4. DOlimp
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Chaos – Z Chaosu wyłoniła się Gaja – Ziemia.

  10. Jak Rea ocaliła Zeusa przed Kronosem?

    1. Azamieniła go w orła
    2. Bukryła go w morzu
    3. Coddała go Hadesowi
    4. Ddała Kronosowi kamień owinięty w pieluszki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: dała Kronosowi kamień owinięty w pieluszki – Kronos połknął kamień, a Zeus dorastał na Krecie.

  11. Z jakich dwóch części składa się Biblia?

    1. Aze Starego i Nowego Testamentu
    2. Bz Księgi Rodzaju i Ewangelii
    3. Cz mitów i przypowieści
    4. Dz psalmów i listów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ze Starego i Nowego Testamentu – Stary Testament jest święty także dla Żydów.

  12. W ile dni Bóg stworzył świat według Księgi Rodzaju?

    1. Aw sześć
    2. Bw dziesięć
    3. Cw siedem
    4. Dw trzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w sześć – Siódmego dnia Bóg odpoczywał.

  13. Kto napisał Bajki i przypowieści?

    1. ABolesław Prus
    2. BAdam Mickiewicz
    3. CIgnacy Krasicki
    4. DJan Kochanowski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ignacy Krasicki – Zbiór Krasickiego ukazał się w 1779 roku.

  14. Jak nazywano Ignacego Krasickiego?

    1. Aojcem literatury polskiej
    2. Bksięciem poetów polskich
    3. Ckrólem baśni
    4. Dwieszczem narodowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: księciem poetów polskich – Krasicki był najwybitniejszym poetą polskiego oświecenia.

  15. Kto napisał Pana Tadeusza?

    1. AIgnacy Krasicki
    2. BJuliusz Słowacki
    3. CAdam Mickiewicz
    4. DHenryk Sienkiewicz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Adam Mickiewicz – Epopeja Adama Mickiewicza ukazała się w 1834 roku.

  16. Gdzie toczy się akcja Pana Tadeusza?

    1. Ana Litwie, w Soplicowie
    2. Bw Krakowie
    3. Cw Warszawie
    4. Dw Paryżu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: na Litwie, w Soplicowie – Akcja toczy się w szlacheckim dworze na Litwie; w Paryżu poeta tylko pisał utwór.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.