ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/jezyk-polski/mity-greckie-prometeusz-syzyf-demeter-i-kora-herakles/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 5

Mity greckie: Prometeusz, Syzyf, Demeter i Kora, Herakles

Najważniejsze mity greckie: o powstaniu świata, o Prometeuszu, Syzyfie, Demeter i Korze oraz o pracach Heraklesa.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Powstanie świata

  • Na początku był Chaos. Wyłoniła się z niego Gaja – Ziemia, która zrodziła Uranosa – Niebo. Ich dziećmi byli tytani.
  • Tytan Kronos odebrał władzę ojcu i połykał własne dzieci, bo bał się, że go obalą. Rea ocaliła Zeusa, dając Kronosowi kamień owinięty w pieluszki.
  • Zeus dorósł na Krecie, uwolnił rodzeństwo i pokonał tytanów. Bracia podzielili świat: Zeus – niebo i władza, Posejdon – morza, Hades – podziemie. Bogowie zamieszkali na Olimpie.
ChaosGaja (Ziemia) → Uranos (Niebo)ich dzieci to tytanitytani Kronos i ReaKronos połyka dzieci; Rea ratuje Zeusa kamieniem w pieluszkachZeusniebo i władza nad światemPosejdonmorzaHadespodziemierodzeństwo: także Hera, Demeter i Hestia – bogowie zamieszkali na Olimpie
Od Chaosu do bogów olimpijskich

2Prometeusz i Syzyf

  • Prometeusz ulepił człowieka z gliny i wykradł bogom ogień dla ludzi. Za karę przykuto go do skały, a orzeł wyjadał mu wątrobę; uwolnił go Herakles.
  • Syzyf, przebiegły król Koryntu, oszukiwał bogów. Za karę w podziemiu wtacza głaz na górę, a ten wciąż spada.

3Demeter i Kora

  • Hades porwał Korę, córkę Demeter, bogini urodzaju. Zrozpaczona matka szukała córki, a ziemia przestała rodzić.
  • Zeus nakazał oddać Korę, ale zjadła w podziemiu ziarenka granatu, więc część roku musi tam spędzać.
Zapamiętaj

Mit o Demeter i Korze wyjaśnia pory roku: gdy Kora jest z matką – wiosna i lato, gdy w podziemiu – jesień i zima.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak bracia podzielili władzę nad światem?

4Herakles

  • Herakles, syn Zeusa i śmiertelnej Alkmeny, miał ogromną siłę. Wykonał dwanaście prac, m.in. zabił lwa nemejskiego i hydrę lernejską, oczyścił stajnie Augiasza, sprowadził z podziemia psa Cerbera.
Uwaga na błąd

Mylenie kar: głaz to kara Syzyfa, a skała i orzeł – Prometeusza.

5W wypracowaniu

  • Prometeusz – poświęcenie dla innych; Demeter – miłość matki; Herakles – wytrwałość; Syzyf – daremny wysiłek.
Sprawdź, czy rozumiesz

Ile prac wykonał Herakles?

✎Ściąga: Mity greckie: Prometeusz, Syzyf, Demeter i Kora, Herakles

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Mit o Demeter i Korze wyjaśnia pory roku: gdy Kora jest z matką – wiosna i lato, gdy w podziemiu – jesień i zima.
  • Prometeusz ulepił człowieka z gliny i wykradł bogom ogień dla ludzi. Za karę przykuto go do skały, a orzeł wyjadał mu wątrobę; uwolnił go Herakles.
  • Syzyf, przebiegły król Koryntu, oszukiwał bogów. Za karę w podziemiu wtacza głaz na górę, a ten wciąż spada.
  • Herakles, syn Zeusa i śmiertelnej Alkmeny, miał ogromną siłę. Wykonał dwanaście prac, m.in. zabił lwa nemejskiego i hydrę lernejską, oczyścił stajnie Augiasza, sprowadził z podziemia psa Cerbera.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co było na początku świata według mitów greckich?

    1. AChaos
    2. Bmorze
    3. CZeus
    4. DOlimp
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Chaos – Z Chaosu wyłoniła się Gaja – Ziemia.

  2. Jak Rea ocaliła Zeusa przed Kronosem?

    1. Azamieniła go w orła
    2. Bukryła go w morzu
    3. Coddała go Hadesowi
    4. Ddała Kronosowi kamień owinięty w pieluszki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: dała Kronosowi kamień owinięty w pieluszki – Kronos połknął kamień, a Zeus dorastał na Krecie.

  3. Co zrobił Prometeusz?

    1. Awykradł bogom ogień i dał go ludziom
    2. Bzbudował labirynt
    3. Czabił lwa nemejskiego
    4. Dporwał Korę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wykradł bogom ogień i dał go ludziom – Za karę przykuto go do skały.

  4. Jaka kara spotkała Syzyfa?

    1. Awiecznie wtacza głaz, który spada
    2. Bzamieniono go w kamień
    3. Cmusi wykonać dwanaście prac
    4. Dorzeł wyjada mu wątrobę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wiecznie wtacza głaz, który spada – Syzyf oszukiwał bogów i został ukarany w podziemiu.

  5. Kto porwał Korę?

    1. APrometeusz
    2. BHades
    3. CZeus
    4. DHerakles
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Hades – Hades był władcą podziemia.

  6. Co wyjaśnia mit o Demeter i Korze?

    1. Apochodzenie ognia
    2. Bpory roku
    3. Cwynalezienie koła
    4. Dpowstanie gór
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: pory roku – Powrót Kory do matki to wiosna i lato.

  7. Ile prac wykonał Herakles?

    1. Asiedem
    2. Bdwanaście
    3. Ctrzy
    4. Dsto
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dwanaście – Wśród nich: lew nemejski, hydra lernejska, stajnie Augiasza.

  8. Jak bracia podzielili władzę nad światem?

    1. Awszyscy rządzili razem morzem
    2. BZeus – niebo, Posejdon – morza, Hades – podziemie
    3. CHades – niebo, Zeus – podziemie, Posejdon – ziemia
    4. DZeus – morza, Posejdon – podziemie, Hades – niebo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Zeus – niebo, Posejdon – morza, Hades – podziemie – Zeus został władcą bogów i świata.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 5

Pisownia „nie”Wymowa a pisownia„W pustyni i w puszczy”„Hobbit, czyli tam i z powrotem”„Chłopcy z Placu Broni”„Katarynka”Biblia: stworzenie świata i przypowieść o miłosiernym SamarytaninieIgnacy Krasicki – bajki„Pan Tadeusz” – fragmenty (burza, bigos, polonez)Środki językowe a cel wypowiedziArgumentowanie i etyka językaAktywne słuchanie i mowa ciałaNarrator, podmiot liryczny i wątkiMit i przypowieśćPowtórzenie, wyliczenie i inne środki stylistyczneFilm, teatr i komiksLiczebnik i zaimekPrzyimek, partykuła i wykrzyknikTryby czasownika i formy nieosoboweStopniowanie przymiotników i przysłówkówZdania złożone i interpunkcjaSynonimy, frazeologizmy i słownikiTrudne formy rzeczowników i akcentNotatka i plan szczegółowyInstrukcja, ogłoszenie, dedykacja i relacjaOpis przedmiotu, miejsca, obrazu i przeżyćCharakterystyka postaciOpowiadanie twórcze z opisemWartości i odpowiedzialność za wspólnotęWiarygodne źródła i perswazjaHigiena cyfrowa i cyberprzemoc