ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/jezyk-polski/chlopcy-z-placu-broni/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 5

„Chłopcy z Placu Broni”

Powieść Ferenca Molnára o chłopcach z Budapesztu, którzy bronią swojego placu – o honorze, przyjaźni, zdradzie i poświęceniu.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kontekst

  • Autor: Ferenc Molnár (1878–1952), pisarz węgierski. Powieść ukazała się w 1907 r.
  • Miejsce i czas: Budapeszt, koniec XIX w. Plac Broni to pusta parcela przy ulicy Pawła, z tartakiem i stosami drewna. Opowiada narrator trzecioosobowy.

2Bohaterowie

  • Janosz Boka – prezes (wódz) chłopców z placu: rozważny, sprawiedliwy, dojrzały jak na swój wiek.
  • Ernest Nemeczek – najmniejszy i jedyny szeregowiec. Lojalny i odważny; po kąpielach w zimnej wodzie ciężko choruje.
  • Feri Acz – wódz czerwonych koszul z Ogrodu Botanicznego; silny, ale honorowy – docenia odwagę Nemeczka.
  • Gereb – zazdrości Boce, zdradza kolegów i przechodzi do wrogów; potem żałuje i wraca.
  • Inni: Czonakosz, Weiss, Kolnay, Barabasz; bracia Pastorowie (z czerwonych koszul).

3Wydarzenia krok po kroku

  • 1. Feri Acz zabiera chłopcom chorągiewkę; prezesem zostaje Boka.
  • 2. Boka, Czonakosz i Nemeczek wyprawiają się do Ogrodu Botanicznego; Gereb zdradza.
  • 3. Nemeczek, niesłusznie wpisany do księgi Związku Kitowców małymi literami, sam idzie do czerwonych koszul i pokazuje, że się nie boi; zostaje wrzucony do stawu.
  • 4. Bitwa o plac: chory Nemeczek przychodzi i powala Feriego Acza; chłopcy wygrywają.
  • 5. Nemeczek umiera. Boka dowiaduje się, że na placu stanie kamienica.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto napisał Chłopców z Placu Broni?

4Problematyka i motywy

  • Plac to mała ojczyzna – miejsce, któremu chłopcy są wierni.
  • Honor, odwaga, przyjaźń, lojalność; zdrada i przebaczenie (Gereb); poświęcenie dla wspólnoty (Nemeczek).
  • Gorzkie zakończenie: walka dorosłych o pieniądze i budowę niszczy dziecięcy świat.
Uwaga na błąd

Pisanie o „czerwonoskórych”. W polskim przekładzie przeciwnicy to czerwone koszule.

Uwaga na błąd

Uznanie Nemeczka za zdrajcę. Zdrajcą był Gereb; Nemeczka niesłusznie podejrzewano.

5W wypracowaniu

  • Nemeczek – przykład bohatera, którego wielkość nie zależy od siły i wzrostu, lecz od czynów.
Sprawdź, czy rozumiesz

Czego symbolem jest plac?

✎Ściąga: „Chłopcy z Placu Broni”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Autor: Ferenc Molnár (1878–1952), pisarz węgierski. Powieść ukazała się w 1907 r.
  • Miejsce i czas: Budapeszt, koniec XIX w. Plac Broni to pusta parcela przy ulicy Pawła, z tartakiem i stosami drewna. Opowiada narrator trzecioosobowy.
  • Janosz Boka – prezes (wódz) chłopców z placu: rozważny, sprawiedliwy, dojrzały jak na swój wiek.
  • Ernest Nemeczek – najmniejszy i jedyny szeregowiec. Lojalny i odważny; po kąpielach w zimnej wodzie ciężko choruje.
  • Feri Acz – wódz czerwonych koszul z Ogrodu Botanicznego; silny, ale honorowy – docenia odwagę Nemeczka.
  • Gereb – zazdrości Boce, zdradza kolegów i przechodzi do wrogów; potem żałuje i wraca.
  • Honor, odwaga, przyjaźń, lojalność; zdrada i przebaczenie (Gereb); poświęcenie dla wspólnoty (Nemeczek).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto napisał Chłopców z Placu Broni?

    1. ABolesław Prus
    2. BHenryk Sienkiewicz
    3. CFerenc Molnár
    4. DJan Brzechwa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ferenc Molnár – Autorem jest węgierski pisarz Ferenc Molnár.

  2. Gdzie rozgrywa się akcja?

    1. Aw Warszawie
    2. Bw Budapeszcie
    3. Cw Wiedniu
    4. Dw Paryżu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w Budapeszcie – Plac przy ulicy Pawła znajduje się w Budapeszcie.

  3. Kto był prezesem (wodzem) chłopców z placu?

    1. ANemeczek
    2. BBoka
    3. CFeri Acz
    4. DGereb
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Boka – Boka rozważnie przygotował obronę placu.

  4. Kto zdradził chłopców z placu?

    1. AGereb
    2. BBoka
    3. CNemeczek
    4. DCzonakosz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Gereb – Gereb przeszedł do czerwonych koszul, potem żałował i wrócił.

  5. Czego symbolem jest plac?

    1. Aszkoły
    2. Bmałej ojczyzny i wspólnoty
    3. Cbogactwa
    4. Dsklepu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: małej ojczyzny i wspólnoty – Chłopcy bronią placu jak ojczyzny.

  6. Jak nazywała się grupa Feriego Acza?

    1. Aczerwone koszule
    2. BZwiązek Kitowców
    3. Cczarne kurtki
    4. Dczerwonoskórzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: czerwone koszule – Feri Acz dowodził czerwonymi koszulami z Ogrodu Botanicznego.

  7. Co stało się z Nemeczkiem?

    1. Aciężko zachorował i umarł po zwycięskiej bitwie
    2. Bzdradził plac
    3. Cwyjechał z miasta
    4. Dzostał wodzem czerwonych koszul
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ciężko zachorował i umarł po zwycięskiej bitwie – Nemeczek poświęcił się dla wspólnoty.

  8. Co ma się stać z placem na końcu powieści?

    1. Aprzejmą go czerwone koszule
    2. Bchłopcy go kupią
    3. Cma tam stanąć kamienica
    4. Dzostanie parkiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ma tam stanąć kamienica – Zakończenie jest gorzkie: plac, o który walczyli chłopcy, zniknie.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 5