ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Przyroda · powtórka działu · kl. 6

Człowiek w środowisku – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Przyroda · klasa 6ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/6/przyroda/powtorka/czlowiek-w-srodowisku/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Człowiek w środowisku”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (18 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Organizm człowieka i jego rozwój

  • Układy narządów nie działają osobno – zmiana w pracy jednego wpływa na pozostałe.
  • Każdy dojrzewa we własnym tempie – wcześniejsze lub późniejsze zmiany są normalne.
  • okres prenatalny (przed urodzeniem, ok. 9 miesięcy) → niemowlęctwo (1. rok życia) → dzieciństwo → dojrzewanie → dorosłość → starość.

Różne diety a zdrowie

  • Zdrowa dieta jest zróżnicowana – żaden pojedynczy produkt nie dostarczy wszystkich potrzebnych składników.
  • Nie oceniamy wyborów jedzenia innych osób – ktoś może mieć alergię, chorobę, inne zwyczaje lub przekonania.
  • Dieta to sposób odżywiania się – co, ile i jak często jemy. Nie oznacza odchudzania.

Jakość żywności

  • Czyste środowisko to zdrowsza żywność – zanieczyszczenia gleby, wody i powietrza trafiają na nasz talerz.
  • Substancje dodatkowe mają symbole E: barwniki, konserwanty, wzmacniacze smaku. Nie każde E szkodzi – E300 to witamina C.
  • „Najlepiej spożyć przed” (data minimalnej trwałości) – po tej dacie produkt, np. ryż, często nadal nadaje się do jedzenia. „Należy spożyć do” (termin przydatności) – po tej dacie produktu, np. mięsa, nie jemy.

Oko i dbanie o wzrok

  • Obraz na siatkówce jest odwrócony i pomniejszony – to mózg „prostuje” go, żebyśmy widzieli świat prawidłowo.
  • Nigdy nie patrz w Słońce – ani gołym okiem, ani przez lornetkę czy okulary przeciwsłoneczne. Można trwale uszkodzić siatkówkę.
  • Rogówka – przezroczysta „szybka” z przodu oka, przez którą wpada światło.

Zwierciadła i soczewki

  • Zwierciadło wklęsłe i soczewka wypukła skupiają światło, a zwierciadło wypukłe i soczewka wklęsła je rozpraszają.
  • Soczewka skupiająca jest wypukła (grubsza w środku). Skupia równoległe promienie w jednym punkcie – ognisku. Z bliska daje obraz powiększony (lupa).
  • Soczewka rozpraszająca jest wklęsła (cieńsza w środku) i rozprasza promienie. Patrząc przez nią, zawsze widzimy obraz prosty i pomniejszony.

Szczepionki

  • Szczepionka uczy układ odpornościowy walczyć z zarazkiem bez przechodzenia choroby.
  • Szczepiąc się, chronimy siebie i tych, którzy nie mogą przyjąć szczepionki.
  • Układ odpornościowy rozpoznaje obce drobnoustroje i je niszczy. Białe krwinki wytwarzają przeciwciała – białka, które łączą się z określonym zarazkiem i pomagają go unieszkodliwić.

Zmiany krajobrazu na zdjęciach satelitarnych

  • Zagospodarowanie z poszanowaniem przyrody: budować na terenach już zabudowanych, zostawiać parki, lasy i doliny rzek, tworzyć przejścia dla zwierząt i nawierzchnie przepuszczające wodę.
  • Zdjęcia satelitarne wykonują satelity krążące wokół Ziemi, a zdjęcia lotnicze – samoloty i drony.
  • Ortofotomapa to zdjęcie lotnicze lub satelitarne przetworzone tak, że ma skalę jak mapa.

Zmiana klimatu a różnorodność biologiczna

  • Utrata jednego gatunku może zaburzyć cały łańcuch pokarmowy – w przyrodzie wszystko jest ze sobą powiązane.
  • Różnorodność biologiczna (bioróżnorodność) to bogactwo życia: różnice między osobnikami jednego gatunku, liczba gatunków i rozmaitość ekosystemów.
  • Przesuwanie zasięgów – gatunki ciepłolubne docierają dalej na północ i wyżej w góry. W Polsce coraz częściej spotyka się np. modliszkę zwyczajną i pająka tygrzyka paskowanego, a gatunki zimnolubne tracą miejsce do życia.

Energia elektryczna i odnawialne źródła energii

  • Najtańsza i najczystsza energia to ta, której nie zużyjemy.
  • Odnawialne źródła energii (OZE) się nie wyczerpują: Słońce, wiatr, woda, biomasa, ciepło Ziemi. Nieodnawialne (węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, uran) kiedyś się skończą.
  • Zrównoważony rozwój to zaspokajanie dzisiejszych potrzeb bez odbierania szans przyszłym pokoleniom.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Który układ rozprowadza tlen po całym ciele?

    1. Akrwionośny
    2. Bwydalniczy
    3. Cpokarmowy
    4. Doddechowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: krwionośny – Serce pompuje krew, która niesie tlen do wszystkich narządów.

  2. Do którego układu należą nerki?

    1. Akrwionośnego
    2. Bhormonalnego
    3. Cpokarmowego
    4. Dwydalniczego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wydalniczego – Nerki wytwarzają mocz, którym usuwamy zbędne substancje.

  3. Czym jest dieta?

    1. Awyłącznie planem odchudzania
    2. Bjedzeniem tylko warzyw i owoców
    3. Csposobem odżywiania się
    4. Dlistą zakazanych produktów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: sposobem odżywiania się – Dieta to po prostu to, co, ile i jak często jemy.

  4. Jaką część posiłku według Talerza Zdrowego Żywienia powinny stanowić warzywa i owoce?

    1. Aćwierć
    2. Bpołowę
    3. Ctrzy czwarte
    4. Djedną ósmą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: połowę – Warzywa i owoce, z przewagą warzyw, to połowa talerza.

  5. Który produkt jest wysoko przetworzony?

    1. Aparówki
    2. Bsurowa marchew
    3. Cświeże jabłko
    4. Dkasza gryczana
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: parówki – Parówki powstają w fabryce z wielu składników i dodatków.

  6. Q2: Na etykiecie napoju pomarańczowego napisano: „woda, cukier, sok z pomarańczy (10%)”. Czego jest w nim najwięcej?

    1. Acukru
    2. Bsoku z pomarańczy
    3. Cwody
    4. Dwszystkich składników po równo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: wody – Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej.

  7. Która część oka odbiera obraz?

    1. Atęczówka
    2. Brogówka
    3. Csiatkówka
    4. Dsoczewka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: siatkówka – Siatkówka zawiera komórki wrażliwe na światło.

  8. Co dzieje się ze źrenicą, gdy wchodzimy do ciemnego pokoju?

    1. Arozszerza się
    2. Bnie zmienia się
    3. Czamyka się całkowicie
    4. Dzwęża się
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: rozszerza się – Szersza źrenica wpuszcza więcej światła, więc w ciemności widzimy lepiej.

  9. Jak rozchodzi się światło w powietrzu?

    1. Apo łuku w górę
    2. Bfalisto, omijając przeszkody
    3. Cprostoliniowo
    4. Dtylko w kierunku ziemi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: prostoliniowo – Prostoliniowe rozchodzenie się światła wyjaśnia powstawanie cieni.

  10. Jaki obraz daje zwierciadło płaskie?

    1. Aprosty, pomniejszony, z szerokim polem widzenia
    2. Bodwrócony do góry nogami i pomniejszony
    3. Cprosty, tej samej wielkości, odwrócony lewo–prawo
    4. Dprosty i dwa razy powiększony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: prosty, tej samej wielkości, odwrócony lewo–prawo – W lustrze widzimy się w tej samej wielkości, ale z zamienioną stroną lewą i prawą.

  11. Co zawiera szczepionka?

    1. Ażywe, w pełni groźne zarazki
    2. Bwitaminy wzmacniające organizm
    3. Cgotowy antybiotyk niszczący bakterie
    4. Dosłabione lub zabite drobnoustroje albo ich fragmenty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: osłabione lub zabite drobnoustroje albo ich fragmenty – Szczepionka pokazuje układowi odpornościowemu zarazek, ale nie wywołuje choroby.

  12. Jak nazywają się białka, które organizm wytwarza przeciw konkretnemu zarazkowi?

    1. Aprzeciwciała
    2. Bantybiotyki
    3. Cenzymy trawienne
    4. Dhormony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: przeciwciała – Przeciwciała łączą się z określonym zarazkiem i pomagają go zniszczyć.

  13. Czym jest ortofotomapa?

    1. Azdjęciem z góry przetworzonym tak, że ma skalę jak mapa
    2. Bzdjęciem zrobionym z poziomu ulicy
    3. Crysunkiem terenu wykonanym ręcznie z pamięci
    4. Dmapą pogody na najbliższe dni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zdjęciem z góry przetworzonym tak, że ma skalę jak mapa – Ortofotomapa łączy dokładność mapy ze szczegółami zdjęcia.

  14. Jak nazywa się europejski program obserwacji Ziemi z satelitami Sentinel?

    1. AGalileusz
    2. BHubble
    3. CCopernicus
    4. DApollo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Copernicus – Satelity Sentinel należą do programu Copernicus Unii Europejskiej.

  15. Czym jest różnorodność biologiczna?

    1. Aliczbą zwierząt w ogrodzie zoologicznym
    2. Bliczbą roślin uprawnych na jednym polu
    3. Cróżnicami między klimatem gór i nizin
    4. Dbogactwem gatunków, ekosystemów i różnic między osobnikami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: bogactwem gatunków, ekosystemów i różnic między osobnikami – Bioróżnorodność obejmuje trzy poziomy: osobniki, gatunki i ekosystemy.

  16. Jak zmiana klimatu wpływa na zasięgi gatunków w Europie?

    1. Aprzesuwają się na południe i niżej
    2. Bwszystkie zasięgi się powiększają
    3. Cprzesuwają się na północ i wyżej w góry
    4. Dzasięgi gatunków się nie zmieniają
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przesuwają się na północ i wyżej w góry – Gatunki ciepłolubne docierają tam, gdzie wcześniej było dla nich za zimno.

  17. Które źródło energii jest odnawialne?

    1. Agaz ziemny
    2. Buran
    3. Cwiatr
    4. Dwęgiel brunatny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: wiatr – Wiatr się nie wyczerpie, a zasoby paliw kopalnych i uranu kiedyś się skończą.

  18. Z jakiego paliwa korzysta Elektrownia Bełchatów?

    1. Az gazu ziemnego
    2. Bz węgla brunatnego
    3. Cz uranu
    4. Dz biomasy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: z węgla brunatnego – Bełchatów to największa polska elektrownia na węgiel brunatny z pobliskiej kopalni odkrywkowej.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Przyroda