ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 8

Formy wypowiedzi – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 8ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/powtorka/formy-wypowiedzi/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Formy wypowiedzi”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (13 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Rozprawka na egzaminie

  • Wstęp – przedstaw problem z tematu i sformułuj tezę, czyli swoje stanowisko: Uważam, że prawdziwa przyjaźń wymaga poświęcenia.
  • Rozwinięcie – co najmniej dwa argumenty, każdy w osobnym akapicie, z przykładem z lektury (konkretna scena).
  • Zakończenie – wniosek: potwierdź tezę innymi słowami, nie powtarzaj wstępu dosłownie.

Argumenty i kontrargumenty

  • Argument – uzasadnienie tezy, ogólna myśl: Przyjaźń sprawdza się w trudnych chwilach.
  • Przykład – konkretna sytuacja, która potwierdza argument: Alek i Zośka ryzykują życie, by odbić Rudego z rąk gestapo.
  • Kontrargument – argument przeciwko tezie. Warto go przywołać i odeprzeć: Ktoś powie, że… Jednak…

Przemówienie

  • Bezpośredni zwrot do słuchaczy: Drodzy Koledzy i Koleżanki!
  • Zjednanie słuchaczy – życzliwe słowa na początku: Cieszę się, że mogę dziś do Was mówić.
  • Formy 1. i 2. osoby liczby mnogiej: my, wy, zróbmy, pomyślcie.

Opowiadanie twórcze na egzaminie

  • Za 5 pkt w kryterium II potrzebujesz co najmniej 6 takich elementów, logicznego układu zdarzeń i twórczego wykorzystania lektury.
  • Opis (miejsca, postaci, przeżyć) i charakterystyka bohatera.
  • Czas i miejsce akcji.

Opis przeżyć wewnętrznych

  • Sytuację, która wywołała przeżycia (np. ogłoszenie wyników konkursu).
  • Emocje – nazwane precyzyjnie: radość, ulga, niepokój, wstyd, duma, rozczarowanie.
  • Reakcje ciała: drżały mi ręce, serce waliło jak młotem, zaschło mi w gardle.

Charakterystyka i charakterystyka porównawcza

  • Przedstawienie – kim jest, z jakiego utworu, jaką rolę pełni.
  • Wygląd – tylko to, co ważne dla postaci.
  • Cechy charakteru – każda z przykładem zachowania: Rudy był odważny – podczas przesłuchań nie wydał przyjaciół.

Recenzja

  • Informacje o dziele: tytuł, autor lub reżyser, gatunek, rok, miejsce (np. teatr).
  • Krótkie przedstawienie treści – bez zdradzania zakończenia.
  • Ocena elementów dzieła z uzasadnieniem: fabuła, bohaterowie, język (w książce); gra aktorów, scenografia, muzyka, zdjęcia (w filmie i spektaklu).

Wywiad

  • Wstęp – kim jest rozmówca i dlaczego warto go poznać.
  • Pytania i odpowiedzi – zapis rozmowy.
  • Zakończenie – podziękowanie za rozmowę.

Streszczenie, parafraza, sprawozdanie

  • Streszczenie – krótkie przedstawienie najważniejszych treści tekstu własnymi słowami.
  • Poziom uogólnienia – nie za ogólnie („autor pisze o śmiechu”) i nie za szczegółowo (bez przykładów i liczb z tekstu).
  • Parafraza – przekazanie sensu fragmentu innymi słowami, bliżej tekstu niż streszczenie; zwykle podobnej długości.

Podanie i list oficjalny

  • Prawy górny róg: miejscowość i data – Kraków, 15 października 2026 r.
  • Lewy górny róg: dane nadawcy – imię i nazwisko, adres lub klasa.
  • Niżej po prawej: adresat – Pani Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 5 w Krakowie.

CV i list motywacyjny

  • Dane osobowe: imię i nazwisko, telefon, e-mail.
  • Wykształcenie: szkoła, klasa (od najnowszego).
  • Osiągnięcia: konkursy, zawody, certyfikaty.

Ogłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formy

  • Zawiadomienie – oficjalna informacja o fakcie lub wydarzeniu (Zawiadamiam, że zebranie odbędzie się…).
  • Życzenia – okazja, życzenia, podpis: Z okazji urodzin życzę Ci…
  • Podziękowanie – komu, za co, podpis: Dziękujemy Pani za pomoc w organizacji…

Dyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustne

  • Dyskusja – wymiana poglądów na jeden temat; jej celem jest wspólne szukanie rozwiązania.
  • Moderator (prowadzący) udziela głosu i podsumowuje dyskusję.
  • Wstęp: temat i plan. Rozwinięcie: najważniejsze informacje z przykładami. Zakończenie: wnioski i pytania słuchaczy.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Czym jest teza w rozprawce?

    1. Astanowiskiem, które autor udowadnia
    2. Bpytaniem bez odpowiedzi
    3. Cstreszczeniem lektury
    4. Dcytatem z utworu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: stanowiskiem, które autor udowadnia – Teza to zdanie wyrażające twoją opinię w sprawie problemu.

  2. Czym argument różni się od przykładu?

    1. Aprzykład jest zawsze dłuższy od argumentu
    2. Bniczym – to dwie nazwy tego samego elementu
    3. Cargument to ogólne uzasadnienie, przykład – konkretna sytuacja
    4. Dargument to zawsze dosłowny cytat z lektury
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: argument to ogólne uzasadnienie, przykład – konkretna sytuacja – Przykład ilustruje argument.

  3. Który element jest konieczny w przemówieniu na egzaminie?

    1. Awstęp w formie streszczenia
    2. Bdialog bohaterów
    3. Copis przyrody
    4. Dbezpośredni zwrot do słuchaczy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: bezpośredni zwrot do słuchaczy – Bez zwrotu do adresata nie ma pełnej realizacji tematu.

  4. Czym jest punkt kulminacyjny?

    1. Apierwszym zdaniem opowiadania
    2. Bopisem miejsca
    3. Cmomentem największego napięcia
    4. Dpodpisem autora
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: momentem największego napięcia – To szczyt napięcia w fabule.

  5. Co jest głównym przedmiotem opisu przeżyć wewnętrznych?

    1. Awygląd miejsca
    2. Bprzebieg wycieczki
    3. Cemocje, myśli i reakcje człowieka
    4. Dcechy przedmiotu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: emocje, myśli i reakcje człowieka – Opisujemy to, co dzieje się w człowieku.

  6. Co powinno towarzyszyć każdej cesze w charakterystyce?

    1. Acytat z recenzji
    2. Bdata wydania lektury
    3. Cwygląd postaci
    4. Dprzykład zachowania z utworu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: przykład zachowania z utworu – Cecha bez przykładu nie przekonuje.

  7. Czym recenzja różni się od opinii?

    1. Anie zawiera oceny
    2. Błączy informację o dziele z uzasadnioną oceną
    3. Cjest zawsze krótsza
    4. Ddotyczy tylko książek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: łączy informację o dziele z uzasadnioną oceną – Opinia to sama ocena.

  8. Jakie pytania najlepiej zadawać w wywiadzie?

    1. Aotwarte
    2. Bpodchwytliwe
    3. Cretoryczne
    4. Dzamknięte
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: otwarte – Pytania otwarte dają rozwinięte odpowiedzi.

  9. Czym jest streszczenie?

    1. Aoceną tekstu
    2. Bkrótkim przedstawieniem najważniejszych treści własnymi słowami
    3. Cprzepisaniem najważniejszych zdań
    4. Ddialogiem bohaterów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: krótkim przedstawieniem najważniejszych treści własnymi słowami – Streszczenie skraca tekst, zachowując jego sens.

  10. Gdzie w podaniu umieszczamy miejscowość i datę?

    1. Aw prawym górnym rogu
    2. Bw tytule
    3. Cpod podpisem
    4. Dw lewym dolnym rogu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w prawym górnym rogu – To stały element układu podania.

  11. Co zawiera CV?

    1. Aopowiadanie o ostatnich wakacjach kandydata
    2. Bdane osobowe, wykształcenie, umiejętności, osiągnięcia
    3. Cprośbę z uzasadnieniem skierowaną do dyrektora
    4. Drecenzję ulubionej książki kandydata
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dane osobowe, wykształcenie, umiejętności, osiągnięcia – CV to uporządkowane informacje o osobie.

  12. Ile elementów formy musi mieć ogłoszenie na egzaminie, by dostać 2 pkt za treść i formę?

    1. Adwa: co i gdzie
    2. Bpięć: kto, komu, co, kiedy, gdzie
    3. Cjeden: co
    4. Dtrzy: co, kiedy, gdzie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: pięć: kto, komu, co, kiedy, gdzie – Przy czterech elementach jest 1 pkt.

  13. Kto prowadzi dyskusję i udziela głosu?

    1. Amoderator
    2. Bnarrator
    3. Cadresat
    4. Drecenzent
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: moderator – Moderator dba o porządek dyskusji.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Język polski