ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Formy wypowiedziklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/przemowienie/

Język polski · Formy wypowiedzi · kl. 8

Przemówienie

Przemówienie to tekst do wygłoszenia, który ma przekonać słuchaczy. Na egzaminie liczą się konkretne cechy – poznaj je.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Cechy przemówienia

  • Bezpośredni zwrot do słuchaczy: Drodzy Koledzy i Koleżanki!
  • Zjednanie słuchaczy – życzliwe słowa na początku: Cieszę się, że mogę dziś do Was mówić.
  • Formy 1. i 2. osoby liczby mnogiej: my, wy, zróbmy, pomyślcie.
  • Tryb rozkazujący: Zastanówcie się! Działajmy!
  • Środki retoryczne: pytania retoryczne, wykrzyknienia, powtórzenia, wyliczenia, kontrast.
  • Argumenty z przykładami – jak w rozprawce.

2Budowa

  • Wstęp: zwrot do słuchaczy, zjednanie ich, przedstawienie tezy.
  • Rozwinięcie: argumenty z przykładami z lektur, każdy w osobnym akapicie.
  • Zakończenie: apel (wezwanie do działania) i podziękowanie za uwagę.
Sprawdź, czy rozumiesz

Czym przemówienie różni się od rozprawki?

3Pisanie – krok po kroku

  • Krok 1: Ustal, do kogo mówisz (np. rówieśnicy) i o czym masz przekonać.
  • Krok 2: Zacznij od zwrotu do adresata i zdania zjednującego.
  • Krok 3: Sformułuj tezę i dwa argumenty z przykładami (lektura obowiązkowa + inny utwór).
  • Krok 4: W każdym akapicie użyj co najmniej jednego środka retorycznego.
  • Krok 5: Zakończ apelem w trybie rozkazującym i podziękowaniem.
Uwaga na błąd

Przemówienie bez zwrotu do słuchaczy, napisane jak rozprawka. Bez bezpośredniego zwrotu do adresata nie dostaniesz pełnej punktacji za realizację tematu.

✎Ściąga: Przemówienie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Bezpośredni zwrot do słuchaczy: Drodzy Koledzy i Koleżanki!
  • Zjednanie słuchaczy – życzliwe słowa na początku: Cieszę się, że mogę dziś do Was mówić.
  • Formy 1. i 2. osoby liczby mnogiej: my, wy, zróbmy, pomyślcie.
  • Tryb rozkazujący: Zastanówcie się! Działajmy!
  • Środki retoryczne: pytania retoryczne, wykrzyknienia, powtórzenia, wyliczenia, kontrast.
  • Argumenty z przykładami – jak w rozprawce.
  • Wstęp: zwrot do słuchaczy, zjednanie ich, przedstawienie tezy.
  • Rozwinięcie: argumenty z przykładami z lektur, każdy w osobnym akapicie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który element jest konieczny w przemówieniu na egzaminie?

    1. Awstęp w formie streszczenia
    2. Bdialog bohaterów
    3. Copis przyrody
    4. Dbezpośredni zwrot do słuchaczy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: bezpośredni zwrot do słuchaczy – Bez zwrotu do adresata nie ma pełnej realizacji tematu.

  2. Które zdanie zawiera tryb rozkazujący?

    1. AMyślę, że to ważne.
    2. BKażdy ma prawo do zdania.
    3. CZastanówcie się nad tym!
    4. DByło to dawno.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Zastanówcie się nad tym! – Zastanówcie się to forma rozkazująca.

  3. Czym jest zjednywanie słuchaczy?

    1. Aodczytaniem listy obecności przed wystąpieniem
    2. Bkrytykowaniem słuchaczy za ich dotychczasowe poglądy
    3. Cżyczliwym zwróceniem się do nich, by zdobyć ich przychylność
    4. Dpominięciem wstępu i od razu podaniem tezy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: życzliwym zwróceniem się do nich, by zdobyć ich przychylność – Np. Cieszę się, że mogę dziś do Was mówić.

  4. Które zdanie zawiera pytanie retoryczne?

    1. ACzyż nie warto walczyć o marzenia?
    2. BKtóra jest godzina?
    3. CIle mamy czasu?
    4. DGdzie jest sala 12?
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Czyż nie warto walczyć o marzenia? – Pytanie retoryczne nie wymaga odpowiedzi.

  5. Jak zakończyć przemówienie?

    1. Apytaniem o ocenę
    2. Bnowym argumentem bez wniosku
    3. Cstreszczeniem lektury
    4. Dapelem i podziękowaniem za uwagę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: apelem i podziękowaniem za uwagę – Apel wzywa do działania.

  6. Które formy są typowe dla przemówienia?

    1. Amy, wy, zróbmy, pomyślcie
    2. Bformy czasu zaprzeszłego
    3. Cbezosobowe formy na -no, -to
    4. Don, ona, zrobił
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: my, wy, zróbmy, pomyślcie – Mówca buduje wspólnotę ze słuchaczami.

  7. Czym przemówienie różni się od rozprawki?

    1. Azwraca się bezpośrednio do słuchaczy i stosuje środki retoryczne
    2. Bnie ma tezy
    3. Cjest zawsze krótsze niż 100 wyrazów
    4. Dnie ma argumentów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zwraca się bezpośrednio do słuchaczy i stosuje środki retoryczne – Obie formy argumentują, ale przemówienie jest kierowane do słuchaczy.

  8. Ile cech przemówienia (oprócz zwrotu do adresata) trzeba wykorzystać, by dostać 2 pkt za realizację tematu?

    1. Aco najmniej dwie
    2. Bżadnej
    3. Cjedną
    4. Dwszystkie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: co najmniej dwie – Tak mówią zasady oceniania CKE.

Cały dział „Formy wypowiedzi”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 8

Juliusz Słowacki – „Balladyna”Henryk Sienkiewicz – „Quo vadis” (fragmenty)Sławomir Mrożek – „Artysta”Poezja XX wieku: Leśmian, Baczyński, Miłosz, Herbert, Różewicz, SzymborskaStanisław Jerzy Lec – aforyzmyIgnacy Krasicki – bajki (powtórzenie)Lektury z klas 4–6 – powtórka przed egzaminemLista lektur na egzamin ósmoklasistyRodzaje literackie – powtórkaGatunki literackie – powtórkaŚrodki stylistyczne i budowa wierszaSymbol, alegoria, ironia, inwokacjaMotywy literackie w lekturachKonteksty: mitologia, Biblia, historia, filmObraz, plakat, fotografia – teksty ikonicznePublicystyka, reportaż i tekst popularnonaukowyFleksja: części mowy, temat i końcówkaCzasownik: aspekt, tryb, strona, przechodniośćImiesłowyCzęści zdania i rodzaje podmiotuZdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotoweZdanie złożone współrzędnie – rodzaje i wykresZdanie złożone podrzędnie – rodzaje i wykresZdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po krokuImiesłowowy równoważnik zdaniaMowa zależna i niezależnaBudowa słowotwórcza wyrazu i formantyRodzina wyrazów, rdzeń i obocznościWyrazy złożone, skróty i skrótowceFonetyka: głoski i upodobnieniaSylaba, akcent i funkcje litery „i”Style językoweZasób słownictwa: zapożyczenia, neologizmy, archaizmy, gwaraZnaczenie wyrazu: treść, zakres, homonimy, wieloznacznośćZwiązki frazeologiczneOdmiana nazwisk i nazw miejscowych; nazwy mieszkańcówKultura języka: norma, błąd, etykietaPerswazja, manipulacja i etyka słowaPrzecinek – najważniejsze zasady przed egzaminemCytat, dialog, dwukropek i myślnikZmiany w pisowni od 2026 rokuRozprawka na egzaminieArgumenty i kontrargumentyOpowiadanie twórcze na egzaminieOpis przeżyć wewnętrznychCharakterystyka i charakterystyka porównawczaRecenzjaWywiadStreszczenie, parafraza, sprawozdaniePodanie i list oficjalnyCV i list motywacyjnyOgłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formyDyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustneEgzamin z polskiego – arkusz i typy zadańWypracowanie na egzaminie – kryteria i plan