✎Ściąga z działu
Funkcja i jej własności
- Funkcja f każdemu argumentowi x z jej dziedziny przypisuje dokładnie jeden wynik y = f(x). Zapis f(x) czytaj „wartość funkcji f dla argumentu x”.
- Dziedzina D to dozwolone argumenty, a zbiór wartości ZW to wszystkie wyniki, jakie funkcja przyjmuje.
- Miejsce zerowe to argument x, dla którego f(x) = 0 (wykres dotyka osi OX). Na rysunku: −2, 1 i 4.
Funkcja liniowa
- a = y₂ − y₁ przez x₂ − x₁ oraz b = y₁ − a · x₁. Dzielisz zmianę wysokości przez zmianę położenia poziomego.
- f(x) = ax + b, czyli y = ax + b. Tu x to argument, y wynik, a to współczynnik kierunkowy, a b to wyraz wolny. Wykres to prosta.
- Miejsce zerowe x₀ to argument dający wynik 0. Dla a ≠ 0 z równania ax + b = 0 mamy x₀ = −b przez a.
Funkcja kwadratowa
- Δ = b² − 4ac; p = −b przez 2a; q = −Δ przez 4a (albo q = f(p)). Litery a, b, c to współczynniki wzoru ogólnego, a Δ (delta) to wyróżnik.
- Ogólna: f(x) = ax² + bx + c, gdzie a ≠ 0. Liczba c to wynik dla x = 0.
- Kanoniczna: f(x) = a(x − p)² + q. Od razu widać wierzchołek W = (p, q).
Funkcje wykładnicza i logarytmiczna
- N(t) = N₀ · aᵗ. N₀ to wartość początkowa, t to czas, a to krotność zmiany w jednostce czasu (a > 1 wzrost, 0 < a < 1 spadek).
- f(x) = aˣ, gdzie podstawa a > 0 i a ≠ 1. Niewiadoma x jest w wykładniku.
- f(x) = logₐ x, a > 0 i a ≠ 1. Dziedzina to (0, +∞), zbiór wartości ℝ, a wykres przechodzi przez (1, 0).
Symetrie wykresów i wykresy z wartością bezwzględną (rozszerzenie)
- Odbicia: y = −f(x) to odbicie względem OX (wynik zmienia znak), a y = f(−x) względem OY (zmienia się argument). Obie naraz dają odbicie względem początku układu.
- y = f(|x|): zostawiasz prawą część wykresu (x ≥ 0) i odbijasz ją na lewą stronę.
Złożenie funkcji i monotoniczność z definicji (rozszerzenie)
- (g∘f)(x) = g(f(x)). Najpierw działa f, potem g. Dziedzina to te x z dziedziny f, dla których f(x) należy do dziedziny g.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Który zapis opisuje funkcję?
- AKażdemu x przypisujemy jedno y
- BOkrąg x² + y² = 1
- CJednemu x przypisujemy dwa różne y
- DDwóm x przypisujemy zawsze różne y, a jednemu x nic
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Każdemu x przypisujemy jedno y – W funkcji każdy argument ma dokładnie jeden wynik. Okrąg ma dla jednego x dwa y.
Dziedzina funkcji f(x) = 1 przez x − 3 to
- A⟨3, +∞)
- Bℝ \ {3}
- Cℝ \ {0}
- Dℝ \ {−3}
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ℝ \ {3} – Mianownik nie może być zerem, a x − 3 = 0 dla x = 3.
Dziedzina funkcji f(x) = pierwiastek z x + 2 to
- A⟨−2, +∞)
- B(−2, +∞)
- Cℝ
- D⟨2, +∞)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ⟨−2, +∞) – Pod pierwiastkiem ma być x + 2 ≥ 0, czyli x ≥ −2.
Wykres y = (x − 3)² + 1 powstaje z paraboli y = x² przez przesunięcie o wektor
- A[−3, 1]
- B[3, −1]
- C[3, 1]
- D[1, 3]
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: [3, 1] – Nawias zeruje się dla x = 3 (3 w prawo), a +1 to 1 w górę.
Wykres y = f(x + 2) powstaje z wykresu y = f(x) przez przesunięcie
- Ao 2 w lewo
- Bo 2 w dół
- Co 2 w prawo
- Do 2 w górę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: o 2 w lewo – f(x + 2) = f(x − (−2)), więc p = −2, czyli w lewo.
Wierzchołek paraboli y = (x + 1)² − 2 ma współrzędne
- A(1, 2)
- B(−1, −2)
- C(1, −2)
- D(−1, 2)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: (−1, −2) – W postaci y = (x − p)² + q mamy p = −1 i q = −2.
Prosta y = −3x + 5 przecina oś OY w punkcie
- A(0, −3)
- B(0, 5)
- C(5, 0)
- D(−3, 0)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: (0, 5) – Dla x = 0 wynik to wyraz wolny b = 5.
Miejsce zerowe funkcji f(x) = 2x − 6 to
- A−6
- B3
- C6
- D−3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 3 – 2x − 6 = 0, czyli x = 3. Ze wzoru: −b przez a = 6 przez 2.
Funkcja f(x) = (m − 2)x + 1 jest rosnąca, gdy
- Am = 2
- Bm < 2
- Cm > 2
- Dm > 0
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: m > 2 – Współczynnik kierunkowy a = m − 2 ma być dodatni.
Wierzchołek paraboli y = x² − 6x + 5 ma współrzędne
- A(−3, −4)
- B(3, −4)
- C(6, 5)
- D(3, 4)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: (3, −4) – p = 6 przez 2 = 3, a q = f(3) = 9 − 18 + 5 = −4.
Miejsca zerowe funkcji f(x) = x² − 5x + 6 to
- A−1 i −6
- B1 i 6
- C−2 i −3
- D2 i 3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 2 i 3 – Δ = 25 − 24 = 1, więc x = 5 ± 1 przez 2, czyli 2 i 3.
Funkcja f(x) = x² + 4x + 5 ma
- Anieskończenie wiele miejsc zerowych
- Bzero miejsc zerowych
- Cjedno miejsce zerowe
- Ddwa miejsca zerowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zero miejsc zerowych – Δ = 16 − 20 = −4 < 0.
Zbiorem wartości funkcji f(x) = 2ˣ jest
- A(1, +∞)
- Bℝ
- C(0, +∞)
- D⟨0, +∞)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: (0, +∞) – Potęga o podstawie dodatniej jest zawsze dodatnia i dowolnie bliska zeru.
Dziedziną funkcji f(x) = log₂ x jest
- Aℝ
- B(0, +∞)
- C⟨0, +∞)
- Dℝ \ {0}
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: (0, +∞) – Liczba logarytmowana musi być dodatnia.
Funkcja f(x) = (1 przez 2)ˣ jest
- Amalejąca
- Bnieokreślona dla x < 0
- Cstała
- Drosnąca
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: malejąca – Podstawa 0 < a < 1 daje funkcję malejącą.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.