ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Funkcjeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/matematyka/zlozenie-funkcji-i-monotonicznosc-z-definicji/

Matematyka · Funkcje · kl. 1 · zakres rozszerzony

Złożenie funkcji i monotoniczność z definicji

Funkcję można podstawić do funkcji i można sprawdzić, czy rośnie, bez wykresu, samym rachunkiem. Zobacz dwa narzędzia z rozszerzenia.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Złożenie funkcji

Zapamiętaj

(g∘f)(x) = g(f(x)). Najpierw działa f, potem g. Dziedzina to te x z dziedziny f, dla których f(x) należy do dziedziny g.

xff(x)gg(f(x))przykład: f(x) = 2x + 1, g(x) = x²(g∘f)(x) = (2x + 1)², (f∘g)(x) = 2x² + 1dla x = 2: f(2) = 5, g(5) = 25
Złożenie: x wchodzi do f, a wynik f(x) wchodzi do g.
  • Dane: f(x) = 2x + 1, g(x) = x². Obliczenia: (g∘f)(x) = (2x + 1)², a (f∘g)(x) = 2x² + 1. Kolejność ma znaczenie.
  • Dla x = 2: f(2) = 5, g(5) = 25.
  • Dane: f(x) = x − 3, g(x) = pierwiastek z x. Wtedy (g∘f)(x) = pierwiastek z x − 3 i dziedzina to ⟨3, +∞), bo f(x) = x − 3 musi być ≥ 0.
Sprawdź, czy rozumiesz

Dla f(x) = 2x + 1 i g(x) = x² funkcja (g∘f)(x) wynosi

2Monotoniczność z definicji

  • Aby wykazać, że f rośnie w przedziale, bierzesz dowolne x₁ < x₂ z tego przedziału i badasz znak różnicy f(x₂) − f(x₁). Jeśli jest dodatnia, funkcja rośnie, a jeśli ujemna, maleje.
  • Dane: f(x) = 3x − 2. Obliczenia: f(x₂) − f(x₁) = 3(x₂ − x₁) > 0. Odpowiedź: funkcja rośnie.
  • Dane: f(x) = 1 przez x w przedziale (0, +∞); bierzemy dowolne 0 < x₁ < x₂.
  • Różnica: f(x₂) − f(x₁) = 1 przez x₂ − 1 przez x₁ = x₁ − x₂ przez x₁x₂.
  • Znak: licznik x₁ − x₂ < 0, mianownik x₁x₂ > 0, więc różnica jest ujemna.
  • Odpowiedź: f maleje w przedziale (0, +∞).
  • Dane: f(x) = x² w przedziale ⟨0, +∞). Obliczenia: x₂² − x₁² = (x₂ − x₁)(x₂ + x₁) > 0. Odpowiedź: funkcja rośnie.
Uwaga na błąd

Sprawdzenie dwóch wartości i wniosek o monotoniczności. Definicja wymaga dowolnych x₁ < x₂ z przedziału. Drugi błąd to pomylenie g∘f z f∘g.

✎Ściąga: Złożenie funkcji i monotoniczność z definicji

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • (g∘f)(x) = g(f(x)). Najpierw działa f, potem g. Dziedzina to te x z dziedziny f, dla których f(x) należy do dziedziny g.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Dla f(x) = 2x + 1 i g(x) = x² funkcja (g∘f)(x) wynosi

    1. A2x + 1 + x²
    2. B2x² + 1
    3. C4x² + 1
    4. D(2x + 1)²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: (2x + 1)² – (g∘f)(x) = g(f(x)) = (2x + 1)².

  2. Dla f(x) = 2x + 1 i g(x) = x² funkcja (f∘g)(x) wynosi

    1. A(2x + 1)²
    2. B2x² + 1
    3. Cx² + 2x + 1
    4. D2x²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 2x² + 1 – (f∘g)(x) = f(g(x)) = 2x² + 1.

  3. Dla f(x) = 2x + 1 i g(x) = x² wartość (g∘f)(2) wynosi

    1. A17
    2. B10
    3. C25
    4. D9
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 25 – f(2) = 5, g(5) = 25.

  4. Dziedziną funkcji (g∘f)(x) = pierwiastek z x − 3 jest

    1. A(3, +∞)
    2. B⟨0, +∞)
    3. C⟨3, +∞)
    4. Dℝ
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ⟨3, +∞) – Pod pierwiastkiem ma być x − 3 ≥ 0.

  5. Funkcja f jest rosnąca w przedziale, gdy dla x₁ < x₂ z tego przedziału

    1. Af(x₂) − f(x₁) < 0
    2. Bf(x₂) − f(x₁) > 0
    3. Cf(x₁) · f(x₂) > 0
    4. Df(x₁) = f(x₂)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: f(x₂) − f(x₁) > 0 – Rosnąca oznacza, że większy argument daje większy wynik.

  6. Różnica 1 przez x₂ − 1 przez x₁ dla 0 < x₁ < x₂ jest

    1. Aujemna
    2. Bnie ma stałego znaku
    3. Crówna 0
    4. Ddodatnia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ujemna – Równa się x₁ − x₂ przez x₁x₂: licznik ujemny, mianownik dodatni.

  7. Funkcja f(x) = x² w przedziale ⟨0, +∞) jest

    1. Astała
    2. Bmalejąca
    3. Crosnąca
    4. Dani rosnąca, ani malejąca
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: rosnąca – x₂² − x₁² = (x₂ − x₁)(x₂ + x₁) > 0.

  8. Czy sprawdzenie, że f(1) < f(2) < f(3), dowodzi, że f rośnie?

    1. ATak, jeśli f(0) = 0
    2. BTak, trzy punkty wystarczą
    3. CTak, jeśli f jest wielomianem
    4. DNie, definicja wymaga dowolnych x₁ < x₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Nie, definicja wymaga dowolnych x₁ < x₂ – Sprawdzenie kilku wartości nie dowodzi własności dla wszystkich argumentów.

Cały dział „Funkcje”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 1