ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Przyroda · powtórka działu · kl. 4

Materia i jej przemiany w przyrodzie – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Przyroda · klasa 4ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/4/przyroda/powtorka/materia-i-jej-przemiany-w-przyrodzie/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Materia i jej przemiany w przyrodzie”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (14 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Stany skupienia wody i ich przemiany

  • Lód topnieje w temperaturze 0 °C. Woda wrze w temperaturze 100 °C (przy normalnym ciśnieniu powietrza).
  • Ciało stałe ma własny kształt. Kostka lodu ma ten sam kształt w kubku i na talerzu.
  • Ciecz przyjmuje kształt naczynia, ale jej objętość się nie zmienia.

Drobinowa budowa materii

  • Ciało stałe ma własny kształt, ciecz przyjmuje kształt naczynia, a gaz wypełnia całe naczynie i łatwo go ścisnąć.
  • Im wyższa temperatura, tym szybszy ruch drobin i szybsza dyfuzja.
  • Ściśliwość to możliwość zmniejszenia objętości przez ściskanie. Tłok strzykawki z powietrzem, zatkanej palcem, łatwo wcisnąć – drobiny gazu mają dużo wolnego miejsca. Strzykawki z wodą prawie nie da się ścisnąć.

Woda, mróz i śnieg w przyrodzie

  • Woda, zamarzając, zwiększa objętość – dlatego mróz rozsadza skały, butelki i rury.
  • Gdy zimą jest mróz, a nie ma śniegu, oziminy mogą wymarznąć.
  • Opady spadają z chmur na ziemię: deszcz, śnieg, grad, krupa.

Rozpuszczanie substancji w wodzie

  • Rozpuszczalnik + substancja rozpuszczona = roztwór (np. woda + sól = roztwór soli).
  • W próbie badawczej zmieniamy tylko jedną rzecz. Wszystko inne musi być takie samo jak w próbie kontrolnej.
  • Mieszanie – cukier rozpuszcza się szybciej, gdy mieszamy łyżeczką.

Mieszaniny i ich rozdzielanie

  • Jednorodna – składników nie widać. Niejednorodna – składniki widać.
  • Wody z rozpuszczoną solą nie rozdzielisz sączeniem – sól przejdzie przez sączek razem z wodą. Trzeba odparować wodę.
  • Mieszanina powstaje, gdy połączymy co najmniej dwie substancje. Każda z nich zachowuje swoje cechy.

Badamy wodę: właściwości i napięcie powierzchniowe

  • Woda ma duże napięcie powierzchniowe. Detergent, np. płyn do naczyń, je zmniejsza.
  • Detergenty to środki myjące: płyn do naczyń, proszek do prania, szampon. Woda z detergentem lepiej moczy brud i zmywa tłuszcz.
  • Bańki mydlane robimy z wody i płynu do naczyń. Gdy dodamy trochę gliceryny, bańki są większe i dłużej nie pękają.

Obieg wody w przyrodzie

  • Obieg wody nie ma początku ani końca. Napędza go energia Słońca.
  • Zieleń i zbieranie deszczówki zatrzymują wodę tam, gdzie spadła.
  • Parowanie – Słońce ogrzewa wodę w morzach, jeziorach, rzekach i glebie. Woda zmienia się w parę wodną i unosi się w górę.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Jak nazywa się przemiana pary wodnej w szron?

    1. Askraplanie
    2. Bkrzepnięcie
    3. Cresublimacja
    4. Dsublimacja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: resublimacja – Gaz zmienia się od razu w ciało stałe, więc to resublimacja.

  2. W jakiej temperaturze topnieje lód?

    1. A10 °C
    2. B−⁠10 °C
    3. C0 °C
    4. D100 °C
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 0 °C – Lód topnieje w temperaturze 0 °C.

  3. W którym stanie skupienia drobiny są najdalej od siebie?

    1. Aw ciele stałym
    2. Bw cieczy
    3. Cw gazie
    4. Dwe wszystkich jednakowo daleko
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: w gazie – Drobiny gazu są daleko od siebie i wypełniają całe naczynie.

  4. Dlaczego tłok zatkanej strzykawki z powietrzem łatwo wcisnąć?

    1. Adrobiny gazu są daleko od siebie i można je zbliżyć
    2. Bpowietrze nie składa się z drobin
    3. Cdrobiny gazu znikają podczas ściskania
    4. Ddrobiny gazu stają się mniejsze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: drobiny gazu są daleko od siebie i można je zbliżyć – Ściskając gaz, zmniejszamy odległości między drobinami, a nie same drobiny.

  5. Który z przykładów jest osadem atmosferycznym?

    1. Aśnieg
    2. Bgrad
    3. Ckrupa
    4. Dszron
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: szron – Szron powstaje na powierzchni przedmiotów, a nie spada z chmur.

  6. W jakim stanie skupienia jest rosa?

    1. Agazowym
    2. Bciekłym
    3. Cstałym
    4. Dstałym lub gazowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ciekłym – Rosa to kropelki wody, czyli ciecz.

  7. Która substancja rozpuszcza się w wodzie?

    1. Asól kuchenna
    2. Bolej
    3. Ckreda
    4. Dpiasek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: sól kuchenna – Sól znika w wodzie i powstaje roztwór soli.

  8. Jak nazywamy wodę w roztworze cukru?

    1. Aosad
    2. Broztwór
    3. Crozpuszczalnik
    4. Dsubstancja rozpuszczona
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: rozpuszczalnik – Woda rozpuszcza cukier, więc jest rozpuszczalnikiem.

  9. Która mieszanina jest jednorodna?

    1. Aolej z wodą
    2. Bpiasek z wodą
    3. Ckasza z grochem
    4. Dsól rozpuszczona w wodzie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: sól rozpuszczona w wodzie – W wodzie z solą nie widać składników.

  10. Jak najłatwiej oddzielić opiłki żelaza od piasku?

    1. Amagnesem
    2. Bprzez sączenie
    3. Cprzez krystalizację
    4. Dprzez odparowanie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: magnesem – Magnes przyciąga żelazo, a piasku nie.

  11. Dzięki czemu nartnik może chodzić po powierzchni wody?

    1. Adzięki napięciu powierzchniowemu wody
    2. Bdzięki bardzo szybkiemu bieganiu
    3. Cdzięki pęcherzykom powietrza pod wodą
    4. Ddzięki silnemu nurtowi wody
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: dzięki napięciu powierzchniowemu wody – Powierzchnia wody działa jak sprężysta skórka, która utrzymuje lekkiego owada.

  12. Co się stanie ze spinaczem pływającym na wodzie, gdy dodamy kroplę płynu do naczyń?

    1. Abędzie dalej pływał
    2. Bzatonie
    3. Crozpuści się
    4. Dpodskoczy do góry
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: zatonie – Płyn zmniejsza napięcie powierzchniowe, więc „skórka” nie utrzyma spinacza.

  13. Co napędza obieg wody w przyrodzie?

    1. Asiła wiatru
    2. Bpłynące rzeki
    3. Cprądy morskie
    4. Denergia Słońca
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: energia Słońca – Słońce ogrzewa wodę i powoduje jej parowanie.

  14. Jak nazywa się parowanie wody przez liście roślin?

    1. Atranspiracja
    2. Bsublimacja
    3. Cskraplanie
    4. Dwsiąkanie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: transpiracja – Transpiracja to parowanie wody z roślin.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Przyroda