ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Przyroda · powtórka działu · kl. 5

Organizmy i ekosystemy – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Przyroda · klasa 5ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/5/przyroda/powtorka/organizmy-i-ekosystemy/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Organizmy i ekosystemy”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (14 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Budowa rośliny i kwiatu

  • Z zalążni powstaje owoc, a z zalążków – nasiona.
  • Korzeń utrzymuje roślinę w glebie i pobiera z niej wodę z solami mineralnymi. Korzeń palowy to jeden gruby korzeń główny (marchew, mniszek), a wiązkowy – wiele cienkich, podobnych korzeni (trawy, zboża).
  • Łodyga podpiera liście i kwiaty oraz przewodzi wodę i pokarm. Bywa zielna, czyli miękka (słonecznik), lub zdrewniała, czyli twarda (pień dębu).

Co wpływa na wzrost roślin?

  • Próba kontrolna to próba w dobrych warunkach – porównujemy z nią próby badawcze.
  • Skutki zanieczyszczeń: żółknięcie i opadanie liści, słabszy wzrost, mniejsze plony.
  • Światło – bez niego roślina nie wytwarza pokarmu, jest blada i wyciąga się w górę.

Zwierzęta stałocieplne i zmiennocieplne

  • Stałocieplne: ptaki i ssaki. Zmiennocieplne: ryby, płazy, gady i bezkręgowce.
  • Przy udarze cieplnym najważniejsze są szybkie schłodzenie i wezwanie pomocy – numer 112.
  • Stałocieplne są ptaki i ssaki, także człowiek. Mają stałą temperaturę ciała, niezależną od otoczenia – człowiek ok. 36,6 °C.

Jak zwierzęta przetrwają zimę?

  • Dokarmiamy tylko w mrozy i przy śniegu, regularnie, świeżym i niesolonym pokarmem – nigdy chlebem.
  • Hibernacja (głęboki sen zimowy): zwierzę śpi całą zimę, jego ciało bardzo się ochładza, serce bije wolno, a energię daje zapas tłuszczu. Tak zimują jeż, nietoperze, świstak.
  • Niedźwiedź brunatny i borsuk zapadają w płytszy sen zimowy – temperatura ciała spada tylko o kilka stopni i łatwo je obudzić.

Cykle życiowe zwierząt

  • Poczwarka występuje tylko w przeobrażeniu zupełnym.
  • Im mniej ochrony mają jaja i młode, tym więcej jaj składa zwierzę.
  • Rozwój prosty (bez przeobrażenia): młode jest podobne do dorosłego, tylko mniejsze, i po prostu rośnie. Tak rozwijają się ssaki, ptaki i gady.

Rytm dobowy i sen

  • Regularny, odpowiednio długi sen pomaga w nauce, wzroście i dobrym samopoczuciu.
  • Rytm dobowy to powtarzający się co dobę (ok. 24 godziny) cykl aktywności i odpoczynku.
  • Zwierzęta dzienne są aktywne za dnia, a w nocy śpią, np. wiewiórka, większość ptaków, pszczoła.

Polskie góry i ich mieszkańcy

  • Wraz z wysokością spada temperatura, dlatego roślinność zmienia się piętrami.
  • Sudety to góry stare, niższe, o łagodnych, zaokrąglonych szczytach. Najwyższa jest Śnieżka (1603 m n.p.m.) w Karkonoszach.
  • Karpaty są młodsze. Ich najwyższą częścią są Tatry – wysokie, o ostrych, skalistych szczytach z granitu i wapienia. Tu leży najwyższy szczyt Polski – Rysy (2499 m n.p.m.).

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Która część rośliny pobiera z gleby wodę z solami mineralnymi?

    1. Aliść
    2. Błodyga
    3. Ckwiat
    4. Dkorzeń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: korzeń – Korzeń utrzymuje roślinę w glebie i pobiera z niej wodę.

  2. Jaki korzeń ma marchew?

    1. Azielny
    2. Bpalowy
    3. Cwiązkowy
    4. Dzdrewniały
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: palowy – Marchew ma jeden gruby korzeń główny, czyli korzeń palowy.

  3. Rzeżucha rosła tydzień w ciemnej szafce. Jak wygląda?

    1. Ajest ciemnozielona i niska
    2. Bwygląda jak w próbie kontrolnej
    3. Cma czerwone liście
    4. Djest blada i wydłużona
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: jest blada i wydłużona – Bez światła roślina nie wytwarza pokarmu i wyciąga się w górę.

  4. Czym jest próba kontrolna?

    1. Apróbą, w której zmieniamy kilka czynników naraz
    2. Bpróbą, w której roślina nie dostaje wody
    3. Cpróbą w dobrych warunkach, z którą porównujemy wyniki
    4. Dpróbą, którą wykonuje się dopiero po badaniu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: próbą w dobrych warunkach, z którą porównujemy wyniki – Próba kontrolna jest punktem odniesienia dla prób badawczych.

  5. Które zwierzęta są stałocieplne?

    1. Aryby i płazy
    2. Bptaki i ssaki
    3. Cpłazy i ssaki
    4. Dgady i ptaki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ptaki i ssaki – Tylko ptaki i ssaki utrzymują stałą temperaturę ciała.

  6. Jaka jest prawidłowa temperatura ciała zdrowego człowieka?

    1. Aok. 36,6 °C
    2. Bok. 41,0 °C
    3. Cok. 39,8 °C
    4. Dok. 32,5 °C
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ok. 36,6 °C – Temperatura zdrowego człowieka wynosi ok. 36,6 °C.

  7. Które zwierzę zimą hibernuje, czyli zapada w głęboki sen zimowy?

    1. Asarna
    2. Bjeż
    3. Cwiewiórka
    4. Dlis
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: jeż – Jeż przesypia zimę, a jego temperatura ciała bardzo spada.

  8. Czym sen zimowy niedźwiedzia różni się od hibernacji jeża?

    1. Aniedźwiedź zasypia w wodzie pod lodem
    2. Bniedźwiedź śpi zimą tylko w dzień
    3. Cjest głębszy i trwa przez cały rok
    4. Djest płytszy, a temperatura ciała spada niewiele
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: jest płytszy, a temperatura ciała spada niewiele – Niedźwiedź śpi płycej i łatwo go obudzić.

  9. Który owad przechodzi przeobrażenie zupełne?

    1. Apasikonik
    2. Bbiedronka
    3. Ckonik polny
    4. Dważka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: biedronka – Biedronka ma stadium poczwarki, a pozostałe owady nie.

  10. Jaka jest kolejność stadiów w przeobrażeniu zupełnym?

    1. Ajajo → larwa → postać dorosła → poczwarka
    2. Blarwa → jajo → poczwarka → postać dorosła
    3. Cjajo → larwa → poczwarka → postać dorosła
    4. Djajo → poczwarka → larwa → postać dorosła
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: jajo → larwa → poczwarka → postać dorosła – Z jaja wychodzi larwa, która zmienia się w poczwarkę, a z niej wychodzi postać dorosła.

  11. Co ustawia zegar biologiczny organizmu?

    1. Aświatło i ciemność
    2. Bilość zjedzonego pokarmu
    3. Ctemperatura wody
    4. Dwilgotność powietrza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: światło i ciemność – Zegar biologiczny dopasowuje się do zmian dnia i nocy.

  12. Które zwierzę jest aktywne głównie w nocy?

    1. Apszczoła
    2. Bwiewiórka
    3. Csikora
    4. Dpuszczyk
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: puszczyk – Puszczyk to sowa, która poluje nocą.

  13. Jaki jest najwyższy szczyt Polski?

    1. ABabia Góra
    2. BRysy
    3. CTarnica
    4. DŚnieżka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Rysy – Rysy w Tatrach mają 2499 m n.p.m.

  14. Czym Sudety różnią się od Tatr?

    1. Asą młodsze i mają skaliste turnie
    2. Bnależą do Karpat, tak jak Bieszczady
    3. Csą niższe i mają zaokrąglone szczyty
    4. Dsą wyższe i mają ostre szczyty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: są niższe i mają zaokrąglone szczyty – Sudety to stare góry, dlatego są niższe i łagodniejsze.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Przyroda