przeniesieniem pyłku na znamię słupka

opadaniem płatków po przekwitnięciu

rozsiewaniem nasion przez wiatr

połączeniem się komórek w zalążku

W jaki sposób rozsiewane są owoce łopianu?

przyczepiają się do sierści zwierząt

Ania położyła fasolę na mokrej i na suchej wacie. Co zobaczy po kilku dniach?

wykiełkuje tylko fasola na mokrej wacie

obie fasole wykiełkują tak samo

żadna fasola nie wykiełkuje bez gleby

wykiełkuje tylko fasola na suchej wacie

Budowa rośliny i kwiatu – ściąga i quiz

ogarniam.edu.pl · Przyroda · Organizmy i ekosystemyklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/przyroda/budowa-rosliny-i-kwiatu/

Budowa rośliny i kwiatu

Dowiesz się, z jakich organów zbudowana jest roślina, jak wygląda kwiat i jak powstają owoce i nasiona.

1Organy rośliny

Korzeń utrzymuje roślinę w glebie i pobiera z niej wodę z solami mineralnymi. Korzeń palowy to jeden gruby korzeń główny (marchew, mniszek), a wiązkowy – wiele cienkich, podobnych korzeni (trawy, zboża).
Łodyga podpiera liście i kwiaty oraz przewodzi wodę i pokarm. Bywa zielna, czyli miękka (słonecznik), lub zdrewniała, czyli twarda (pień dębu).
Liść ma płaską blaszkę z nerwami oraz ogonek. W liściach zachodzi fotosynteza, a przez liście z rośliny paruje woda.

Organy rośliny: korzeń, łodyga, liście i kwiat z okwiatem, pręcikami i słupkiem.

2Budowa kwiatu

Kwiat służy do rozmnażania.
Okwiat = kielich (zielone działki chronią pąk) + korona (barwne płatki wabią owady).
Pręciki wytwarzają pyłek.
Słupek ma znamię (łapie pyłek), szyjkę i zalążnię z zalążkami.

Sprawdź, czy rozumiesz

Która część rośliny pobiera z gleby wodę z solami mineralnymi?

3Od kwiatu do owocu

Zapylenie to przeniesienie pyłku na znamię słupka – przez owady (jabłoń, rzepak) lub wiatr (trawy, leszczyna).
Potem w zalążku zachodzi zapłodnienie. Z zalążni rozwija się owoc, a z zalążków – nasiona.

Zapamiętaj

Z zalążni powstaje owoc, a z zalążków – nasiona.

Owoce i nasiona są rozsiewane przez wiatr (puszek mniszka, skrzydełka klonu), przez zwierzęta (ptaki zjadają jarzębinę, owoce łopianu czepiają się sierści) lub samorzutnie (owoc niecierpka pęka i wyrzuca nasiona).

Uwaga na błąd

Mylenie zapylenia z zapłodnieniem – zapylenie to przeniesienie pyłku, a zapłodnienie zachodzi później w zalążku.

4Doświadczenie: kiełkowanie nasion

Fasolę kładziemy na mokrej wacie w ciepłym miejscu, a dla porównania – na suchej wacie.
Wynik: kiełkuje tylko fasola na mokrej wacie. Najpierw wyrasta korzeń, potem łodyga z liśćmi.
Wniosek: do kiełkowania potrzebna jest woda (a także ciepło i powietrze). Kiełki można posadzić w doniczce lub szkolnym ogródku.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest zapylenie?

✎Ściąga: Budowa rośliny i kwiatu

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Z zalążni powstaje owoc, a z zalążków – nasiona.
Korzeń utrzymuje roślinę w glebie i pobiera z niej wodę z solami mineralnymi. Korzeń palowy to jeden gruby korzeń główny (marchew, mniszek), a wiązkowy – wiele cienkich, podobnych korzeni (trawy, zboża).
Łodyga podpiera liście i kwiaty oraz przewodzi wodę i pokarm. Bywa zielna, czyli miękka (słonecznik), lub zdrewniała, czyli twarda (pień dębu).
Liść ma płaską blaszkę z nerwami oraz ogonek. W liściach zachodzi fotosynteza, a przez liście z rośliny paruje woda.
Okwiat = kielich (zielone działki chronią pąk) + korona (barwne płatki wabią owady).
Pręciki wytwarzają pyłek.
Słupek ma znamię (łapie pyłek), szyjkę i zalążnię z zalążkami.
Zapylenie to przeniesienie pyłku na znamię słupka – przez owady (jabłoń, rzepak) lub wiatr (trawy, leszczyna).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Która część rośliny pobiera z gleby wodę z solami mineralnymi?
1. Aliść
2. Błodyga
3. Ckwiat
4. Dkorzeń
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: korzeń – Korzeń utrzymuje roślinę w glebie i pobiera z niej wodę.
Jaki korzeń ma marchew?
1. Azielny
2. Bpalowy
3. Cwiązkowy
4. Dzdrewniały
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: palowy – Marchew ma jeden gruby korzeń główny, czyli korzeń palowy.
Z czego składa się okwiat?
1. Az pręcików i słupka
2. Bz kielicha i korony
3. Cz zalążni i zalążków
4. Dze znamienia i szyjki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: z kielicha i korony – Okwiat tworzą działki kielicha i płatki korony.
W której części kwiatu powstaje pyłek?
1. Aw działkach kielicha
2. Bw zalążni
3. Cw płatkach korony
4. Dw pręcikach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w pręcikach – Pyłek wytwarzają pręciki.
Co powstaje z zalążni po zapłodnieniu?
1. Aowoc
2. Bpłatek korony
3. Cnasiono
4. Dpyłek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: owoc – Z zalążni rozwija się owoc, a z zalążków nasiona.
Czym jest zapylenie?
1. Aopadaniem płatków po przekwitnięciu
2. Brozsiewaniem nasion przez wiatr
3. Cprzeniesieniem pyłku na znamię słupka
4. Dpołączeniem się komórek w zalążku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: przeniesieniem pyłku na znamię słupka – Zapylenie to przeniesienie pyłku, które poprzedza zapłodnienie.
W jaki sposób rozsiewane są owoce łopianu?
1. Alecą z wiatrem na puszku
2. Bprzyczepiają się do sierści zwierząt
3. Cspływają z wodą w rzece
4. Dpękają i wyrzucają nasiona
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: przyczepiają się do sierści zwierząt – Owoce łopianu mają haczyki, którymi czepiają się sierści.
Ania położyła fasolę na mokrej i na suchej wacie. Co zobaczy po kilku dniach?
1. Aobie fasole wykiełkują tak samo
2. Bżadna fasola nie wykiełkuje bez gleby
3. Cwykiełkuje tylko fasola na mokrej wacie
4. Dwykiełkuje tylko fasola na suchej wacie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: wykiełkuje tylko fasola na mokrej wacie – Do kiełkowania nasiona potrzebują wody.

Cały dział „Organizmy i ekosystemy”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki