1Dlaczego zima jest trudna
- Zimą jest zimno, dni są krótkie i brakuje pokarmu.
2Sen zimowy i odrętwienie
- Hibernacja (głęboki sen zimowy): zwierzę śpi całą zimę, jego ciało bardzo się ochładza, serce bije wolno, a energię daje zapas tłuszczu. Tak zimują jeż, nietoperze, świstak.
- Niedźwiedź brunatny i borsuk zapadają w płytszy sen zimowy – temperatura ciała spada tylko o kilka stopni i łatwo je obudzić.
- Zwierzęta zmiennocieplne (żaby, jaszczurki, owady) zapadają w odrętwienie – ich ciało ochładza się razem z otoczeniem. Żaby zimują np. w mule stawu.
„niedźwiedź hibernuje jak jeż” – niedźwiedź śpi płycej, a jego temperatura ciała spada niewiele.
Czym sen zimowy niedźwiedzia różni się od hibernacji jeża?
Niedźwiedź śpi płycej i łatwo go obudzić.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Inne sposoby na zimę
- Migracje: bociany i jaskółki odlatują do Afryki, a z północy przylatują do nas na zimę gile i jemiołuszki.
- Gromadzenie zapasów: sójka zakopuje jesienią żołędzie, wiewiórka chowa orzechy.
- Zimowa szata: sierść gęstnieje, a u zająca bielaka i gronostaja robi się biała – na śniegu są mniej widoczne.
- Aktywne zimą są np. sarna, dzik, lis – szukają pokarmu pod śniegiem.
| sposób | przykłady |
|---|---|
| hibernacja | jeż, nietoperz, świstak |
| płytszy sen zimowy | niedźwiedź brunatny, borsuk |
| odrętwienie | żaba, jaszczurka, biedronka |
| odlot do ciepłych krajów | bocian, jaskółka |
| gromadzenie zapasów | wiewiórka, sójka, mysz |
| zimowa szata | zając bielak, gronostaj |
4Mądre dokarmianie ptaków
- Dokarmiamy tylko podczas mrozów i gdy leży śnieg. Gdy zaczniemy, robimy to regularnie do końca zimy, bo ptaki liczą na karmnik.
- Dajemy: nasiona słonecznika, ziarna, płatki owsiane, surową niesoloną słoninę (sikory), jabłka (kosy). Karmnik ma być czysty, a pokarm suchy.
- Nie dajemy: chleba i innego pieczywa, resztek ze stołu, potraw solonych, przyprawionych ani spleśniałych. Kaczek i łabędzi też nie karmimy chlebem.
- Dzikich ssaków (saren, dzików) nie dokarmiamy.
Dokarmiamy tylko w mrozy i przy śniegu, regularnie, świeżym i niesolonym pokarmem – nigdy chlebem.
Po co zając bielak zmienia zimą sierść na białą?
Biała sierść ukrywa zająca przed drapieżnikami na tle śniegu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Jak zwierzęta przetrwają zimę?
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Dokarmiamy tylko w mrozy i przy śniegu, regularnie, świeżym i niesolonym pokarmem – nigdy chlebem.
- Hibernacja (głęboki sen zimowy): zwierzę śpi całą zimę, jego ciało bardzo się ochładza, serce bije wolno, a energię daje zapas tłuszczu. Tak zimują jeż, nietoperze, świstak.
- Niedźwiedź brunatny i borsuk zapadają w płytszy sen zimowy – temperatura ciała spada tylko o kilka stopni i łatwo je obudzić.
- Migracje: bociany i jaskółki odlatują do Afryki, a z północy przylatują do nas na zimę gile i jemiołuszki.
- Gromadzenie zapasów: sójka zakopuje jesienią żołędzie, wiewiórka chowa orzechy.
- Zimowa szata: sierść gęstnieje, a u zająca bielaka i gronostaja robi się biała – na śniegu są mniej widoczne.
- Aktywne zimą są np. sarna, dzik, lis – szukają pokarmu pod śniegiem.
- Nie dajemy: chleba i innego pieczywa, resztek ze stołu, potraw solonych, przyprawionych ani spleśniałych. Kaczek i łabędzi też nie karmimy chlebem.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Które zwierzę zimą hibernuje, czyli zapada w głęboki sen zimowy?
- Asarna
- Bjeż
- Cwiewiórka
- Dlis
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: jeż – Jeż przesypia zimę, a jego temperatura ciała bardzo spada.
Czym sen zimowy niedźwiedzia różni się od hibernacji jeża?
- Aniedźwiedź zasypia w wodzie pod lodem
- Bniedźwiedź śpi zimą tylko w dzień
- Cjest głębszy i trwa przez cały rok
- Djest płytszy, a temperatura ciała spada niewiele
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: jest płytszy, a temperatura ciała spada niewiele – Niedźwiedź śpi płycej i łatwo go obudzić.
Jak żaba przetrwa zimę?
- Agromadzi zapasy owadów w norze
- Bzapada w odrętwienie w mule na dnie
- Czmienia kolor skóry na biały
- Dodlatuje razem z bocianami do Afryki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zapada w odrętwienie w mule na dnie – Żaba jest zmiennocieplna, więc zimą jej ciało ochładza się i zwalnia.
Które ptaki przylatują do Polski na zimę z północy?
- Akukułki
- Bjaskółki
- Cjemiołuszki
- Dbociany
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: jemiołuszki – Jemiołuszki spędzają zimę u nas, a bociany, jaskółki i kukułki odlatują.
Po co zając bielak zmienia zimą sierść na białą?
- Ażeby być mniej widocznym na śniegu
- Bżeby szybciej wysychać po deszczu
- Cżeby łatwiej zapaść w hibernację
- Dżeby lepiej widzieć w nocy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: żeby być mniej widocznym na śniegu – Biała sierść ukrywa zająca przed drapieżnikami na tle śniegu.
Które zwierzę gromadzi zapasy na zimę?
- Ajeż
- Bsójka
- Cżaba
- Djaskółka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: sójka – Sójka jesienią zakopuje żołędzie i zimą je odszukuje.
Czym można dokarmiać sikory w mroźną zimę?
- Akawałkami suchego chleba
- Bwędzonym solonym boczkiem
- Cresztkami obiadu z talerza
- Dsurową niesoloną słoniną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: surową niesoloną słoniną – Słonina musi być niesolona, a chleb i resztki szkodzą ptakom.
Kiedy należy dokarmiać ptaki?
- Apodczas mrozów i gdy leży śnieg
- Btylko w ciepłe, słoneczne dni
- Ctylko wiosną, gdy budują gniazda
- Dprzez cały rok, także latem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: podczas mrozów i gdy leży śnieg – Ptaki potrzebują pomocy, gdy mróz i śnieg utrudniają zdobycie pokarmu.
Cały dział „Organizmy i ekosystemy”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.