Gramatyka – powtórka do sprawdzianu

Zdania warunkowe: zero, pierwszy i drugi typ

• Po if nie ma ani will, ani would. Te słowa trafiają do części głównej.
• unless = if … not: Unless you hurry, you'll miss the bus.

Strona bierna

• Pytaj: czy sprawca jest ważny? Jeśli nie, użyj strony biernej. Czas widać po formie be.
• be (w odpowiednim czasie) + III forma czasownika.

Present i Past: Simple czy Continuous?

• Wybór formy wynika z tego, co chcesz pokazać (nawyk czy akcja w toku, tło czy zdarzenie), a nie z jednego słówka w zdaniu.
• Simple mówi o nawyku, fakcie albo pojedynczym zdarzeniu. Continuous pokazuje czynność w toku albo tło.

Dawniej i teraz: used to, would, be / get used to

• Pytaj: „kiedyś, a teraz już nie” (used to) czy „jestem przyzwyczajony” (be used to + -ing)?
• used to + czasownik opisuje coś, co kiedyś było prawdą, a teraz już nie: We used to spend summers at my grandparents'.
• would + czasownik tylko dla czynności powtarzanych w przeszłości: When I was little, we would visit the lake every Sunday.

Present Perfect czy Past Simple?

• Gdy pada konkretny czas (yesterday, ago, in 2019), Present Perfect odpada. Gdy pada for / since / ever / yet, zwykle jest Present Perfect.
• Past Simple: wiesz kiedy, czas jest zamknięty. I saw him yesterday.
• Present Perfect: ważny jest związek z teraz, a nie data. I have seen him today. (dzień jeszcze trwa).

Present Perfect Continuous i Past Perfect

• Dwa zdarzenia w przeszłości: to wcześniejsze idzie w Past Perfect, późniejsze w Past Simple.

Przyszłość: will, be going to, Present Continuous

• Zdecydowałeś przed chwilą? will. Masz plan albo dowód? be going to. Masz termin i umówione spotkanie? Present Continuous.
• will + czasownik: decyzja w chwili mówienia, obietnica, przewidywanie z opinii. It's cold. I'll close the window.
• be going to + czasownik: plan albo przewidywanie na podstawie tego, co widać. We're going to move next year. Look at those clouds, it's going to rain.

Czasowniki modalne: can, must, should i spółka

• mustn't = zakaz, don't have to = nie ma obowiązku. must be = na pewno jest, can't be = na pewno nie jest.
• don't have to to brak obowiązku, a mustn't to zakaz. Po polsku oba brzmią jak „nie musisz / nie wolno”, więc łatwo je pomylić.

Modalne o przeszłości i stopień pewności (rozszerzenie)

• Wniosek o przeszłości: must / might / can't + have + III forma. Żal lub krytyka: should / shouldn't have + III forma.
• must have + III forma: prawie pewne, że tak było. The lights are off. They must have gone out.
• may / might / could have + III forma: możliwe. He might have missed the bus.

Trzeci typ warunkowy i wish / if only (rozszerzenie)

• Cofasz się w czasie o jeden krok: żal o teraz → Past Simple, żal o przeszłość → Past Perfect.
• If only brzmi mocniej, ale ma tę samą budowę: If only I had more time!

Mowa zależna: zdania, pytania, polecenia

• W mowie zależnej pytania nie mają znaku zapytania ani do / does / did. Zdanie jest oznajmujące.
• say bez osoby: She said (that) she was busy. tell z osobą: She told me (that) she was busy.
• tell / ask + osoba + to + bezokolicznik: She told me to wait. Zakaz: He told us not to talk.

Zdania względne: who, which, that, where

• Zdanie z przecinkami to „dodatek”, więc nie używasz w nim that.
• Defining mówi, o którą osobę lub rzecz chodzi. Bez przecinków. The girl who lives next door is a nurse. Można użyć that.
• Non-defining dodaje informację, bez której wiesz, o kogo chodzi. W przecinkach. My sister, who lives in Gdańsk, is a nurse. That nie wolno.

Bezokolicznik czy -ing? Too, enough i imiesłowy

• enjoy / finish / mind + -ing. decide / hope / want + to. Po przyimku zawsze -ing.
• too + przymiotnik = za bardzo, więc nie da się: The coffee is too hot to drink.
• przymiotnik + enough = wystarczająco: He is old enough to drive. enough + rzeczownik: We have enough time.

Spójniki i zdania okolicznikowe

• although + zdanie, despite + rzeczownik lub -ing. Nigdy despite of.
• because + zdanie, because of + rzeczownik: We stayed home because it was raining. / …because of the rain.
• so = więc: It was raining, so we stayed home.

Rodziny wyrazów i kolokacje

• Uczysz się par: make a decision, do research, take an exam. Nie tłumaczysz polskiego „zrobić” słowo w słowo.

Idiomy i parafraza, gdy brakuje słowa (rozszerzenie)

• Gdy zabraknie słowa, nie milcz. Opisz je: the thing you use to…, a person who…, a place where…
• Ogólne słowo + opis: It's the thing you use to open a bottle. (corkscrew)
• Przeciwieństwo: It's the opposite of 'cheap'.