ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 2

Romantyzm – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 2 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/powtorka/romantyzm/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Romantyzm”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (18 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznania

  • Romantyzm to uczucie obok rozumu, indywidualizm, bunt, historyzm, ludowość i posłannictwo poety. W Polsce trwa umownie od 1822 do 1863 r.
  • Irracjonalizm znaczy, że prawda bywa poza zasięgiem rozumu: w snach, wizjach i ludowych wierzeniach.

Adam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne ballady

  • Romantyczność: szkiełko i oko (rozum Starca) kontra czucie i wiara (Karusia, lud, poeta).
  • Ballada to utwór, który ma fabułę (jak epika), dialog (jak dramat) i nastrój (jak liryka). Takie mieszanie rodzajów to synkretyzm. Ballada lubi fantastykę i ludowe wierzenia.
  • Motto z Hamleta: „Zdaje mi się, że widzę… gdzie? / Przed oczyma duszy mojej”. Od początku chodzi o widzenie „duszą”, nie wzrokiem.

Adam Mickiewicz – „Oda do młodości”

  • Oda do młodości (1820): forma klasyczna i treść romantyczna; kontrast młodość – starość; idea wspólnego czynu.
  • Oda to uroczysty, podniosły utwór pochwalny, znany od starożytności. Ma styl wysoki, apostrofy i wykrzyknienia.
  • Egoista to „płaz w skorupie”, który jest „sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem”. Żyje tylko dla siebie i ginie bez śladu.

Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wiersze

  • Sonety krymskie (1826): 18 sonetów, orientalizm, pejzaż jako zwierciadło duszy wygnańca.
  • Orientalizm to romantyczna fascynacja Wschodem: stepy, góry, morze, meczety, ruiny pałaców chanów. Wschodnie słowa (np. mirza, minaret) poeta objaśniał w przypisach.
  • 1. Policz wersy: 4 + 4 + 3 + 3. To sonet (14 wersów).

Europejska poezja romantyczna – bohater byroniczny (rozszerzenie)

  • Bohater byroniczny: samotny, zbuntowany, dumny, naznaczony tajemniczą winą.

Juliusz Słowacki – „Testament mój”

  • Testament mój: adresat zbiorowy, ton gorzki i dumny, okręt i maszt, siła fatalna, kaganiec oświaty, kamienie na szaniec.
  • Testament poetycki to wiersz, w którym poeta podsumowuje życie i mówi, co po sobie zostawia. Nawiązuje do antycznego motywu non omnis moriar („nie wszystek umrę”).
  • Kaganiec oświaty (kaganek to lampka) oznacza niesienie wiedzy. Kamienie na szaniec oznaczają ofiarę dla wspólnej sprawy. Do tego obrazu nawiąże tytuł książki Aleksandra Kamińskiego Kamienie na szaniec (1943).

Cyprian Kamil Norwid – wybrane wiersze

  • Norwid: poezja intelektualna; ironia, przemilczenie, wieloznaczność, kontrast; motywy: ojczyzna i emigracja, los wielkich ludzi, sztuka i praca.
  • Cyprian Kamil Norwid (1821–1883) był poetą, dramaturgiem i plastykiem. Od 1842 r. żył na emigracji, głównie w Paryżu; zmarł w biedzie. Doceniono go dopiero po śmierci.
  • Ironia: mówi się coś innego, niż się myśli; sens jest odwrotny albo ukryty.

Cyprian Norwid – „Fortepian Szopena” (rozszerzenie)

  • Fortepian Szopena: zdarzenie z 1863 r. staje się symbolem losu sztuki i ideałów; klucz to zakończenie „Ideał sięgnął bruku”.
  • Części I–VII: wspomnienie wizyty u umierającego Chopina („w te dni przedostatnie”), porównania do Orfeusza i Pigmaliona, rozważania o doskonałości sztuki. Muzyka pokazuje Polskę „wziętą tęczą zachwytu”.
  • Część VIII: zwrot do Chopina i obraz Warszawy: kościoły, stare kamienice, kolumna Zygmunta.

Juliusz Słowacki – „Kordian” (rozszerzenie)

  • Kordian: od zawodu miłosnego przez podróż i Mont Blanc do samotnego spisku; winkelriedyzm to ofiara jednostki dla wspólnoty.
  • Przygotowanie: w noc sylwestrową 1799 r. diabły przy kotle „tworzą” przywódców przyszłego powstania listopadowego. To ironiczny komentarz: zryw prowadzą ludzie słabi.
  • Prolog: trzy Osoby spierają się o to, jaka poezja jest potrzebna narodowi.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Od czego umownie liczy się początek romantyzmu w Polsce?

    1. AOd tomu Ballady i romanse Mickiewicza (1822)
    2. BOd III rozbioru Polski (1795)
    3. COd klęski powstania styczniowego (1864)
    4. DOd powstania listopadowego (1830)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Od tomu Ballady i romanse Mickiewicza (1822) – Przyjmuje się rok 1822 i tom Mickiewicza; rok 1864 to początek pozytywizmu.

  2. Jakie wydarzenie umownie zamyka epokę romantyzmu w Polsce?

    1. AOdzyskanie niepodległości (1918)
    2. BPowstanie listopadowe (1830)
    3. CWiosna Ludów (1848)
    4. DPowstanie styczniowe (1863)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Powstanie styczniowe (1863) – Romantyzm kończy się powstaniem styczniowym; po jego klęsce zaczyna się pozytywizm.

  3. Czym romantycy uzupełnili oświeceniowy kult rozumu?

    1. APowrotem do reguł klasycyzmu
    2. BWyłącznie doświadczeniem i pomiarem
    3. CObojętnością wobec spraw narodu
    4. DUczuciem, intuicją, wiarą i wyobraźnią
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Uczuciem, intuicją, wiarą i wyobraźnią – Romantycy nie odrzucili rozumu, ale dodali czucie, intuicję i wiarę.

  4. Jakie elementy łączy ballada?

    1. AWyłącznie dialog postaci
    2. BRym i rytm bez fabuły
    3. CFabułę, dialog i nastrój liryczny
    4. DWyłącznie opis przyrody
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Fabułę, dialog i nastrój liryczny – Ballada miesza cechy epiki, dramatu i liryki, czyli jest synkretyczna.

  5. Kiedy ukazał się tom Ballady i romanse?

    1. AW 1832 r.
    2. BW 1863 r.
    3. CW 1822 r.
    4. DW 1798 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W 1822 r. – Od tego tomu umownie liczy się początek polskiego romantyzmu.

  6. Kogo widzi Karusia?

    1. AZjawę Starca
    2. BDucha zmarłego ukochanego, Jasieńka
    3. CAnioła stróża
    4. DDucha zmarłej matki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ducha zmarłego ukochanego, Jasieńka – Karusia rozmawia z duchem Jasia, którego kochała za życia.

  7. Czym jest oda?

    1. AUroczystym, podniosłym utworem pochwalnym w stylu wysokim
    2. BŻartobliwym wierszem o codzienności
    3. CKrótkim utworem z puentą, czyli fraszką
    4. DUtworem żałobnym, czyli trenem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Uroczystym, podniosłym utworem pochwalnym w stylu wysokim – Oda wywodzi się z antyku i ma patetyczny styl.

  8. Gdzie i kiedy powstała Oda do młodości?

    1. AW Wilnie, w 1822 r.
    2. BW Dreźnie, w 1832 r.
    3. CW Paryżu, w 1834 r.
    4. DW Kownie, w 1820 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W Kownie, w 1820 r. – Mickiewicz uczył wtedy w Kownie i wysłał odę przyjaciołom-filomatom do Wilna.

  9. Dla kogo przede wszystkim powstała oda?

    1. ADla uczonych z Warszawy
    2. BDla cara Aleksandra I
    3. CDla emigrantów w Paryżu
    4. DDla filomatów, młodych przyjaciół poety z Wilna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Dla filomatów, młodych przyjaciół poety z Wilna – Filomaci uznali ją za hymn swojego pokolenia.

  10. Ile wersów ma sonet i jak są ułożone?

    1. A12: trzy strofy czterowersowe
    2. B16: cztery strofy czterowersowe
    3. C14: dwie strofy czterowersowe i dwie trzywersowe
    4. D10: dwie strofy pięciowersowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 14: dwie strofy czterowersowe i dwie trzywersowe – Sonet ma budowę 4 + 4 + 3 + 3.

  11. Co zwykle zawierają czterowiersze, a co trójwiersze sonetu?

    1. ACzterowiersze – refleksję, trójwiersze – dialog
    2. BObie części – wyłącznie opis
    3. CCzterowiersze – opis, trójwiersze – refleksję
    4. DObie części – wyłącznie dialog
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Czterowiersze – opis, trójwiersze – refleksję – W sonecie opis prowadzi do myśli lub uczucia podmiotu.

  12. W jakiej sytuacji Mickiewicz odbył podróż na Krym?

    1. APodczas zesłania w głąb Rosji po procesie filomatów
    2. BJako student Uniwersytetu Wileńskiego
    3. CNa emigracji w Paryżu
    4. DPodczas powstania listopadowego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Podczas zesłania w głąb Rosji po procesie filomatów – Podróż na Krym odbył w 1825 r., gdy był zesłańcem.

  13. Kiedy powstał Testament mój?

    1. AW 1822 r.
    2. BW 1863 r.
    3. CW 1832 r.
    4. DW 1839 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W 1839 r. – Słowacki napisał wiersz na emigracji w 1839 r.

  14. Czym jest testament poetycki?

    1. AWierszem, w którym poeta podsumowuje życie i mówi, co po sobie zostawia
    2. BBalladą o zmarłym
    3. CSatyrą na rodaków
    4. DDokumentem notarialnym z podziałem majątku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wierszem, w którym poeta podsumowuje życie i mówi, co po sobie zostawia – To forma, w której poeta wyznacza swoją rolę i spuściznę.

  15. Kto jest adresatem wiersza?

    1. ARodacy, czyli adresat zbiorowy
    2. BUkochana kobieta
    3. CBóg
    4. DCar Mikołaj I
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Rodacy, czyli adresat zbiorowy – Podmiot mówi do wspólnoty: „Żyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami”.

  16. Gdzie Norwid spędził większość dorosłego życia?

    1. AW Krakowie
    2. BW Wilnie
    3. CW Warszawie
    4. DNa emigracji, głównie w Paryżu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Na emigracji, głównie w Paryżu – Wyjechał z kraju w 1842 r. i doceniono go dopiero po śmierci.

  17. Co to jest przemilczenie?

    1. ACisza w teatrze
    2. BBłąd stylistyczny
    3. CZnaczenie powstające przez niedopowiedzenie
    4. DBrak tytułu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Znaczenie powstające przez niedopowiedzenie – Często zaznacza je wielokropek albo urwane zdanie.

  18. Czym jest ironia?

    1. ADosłownym opisem
    2. BZwrotem do adresata
    3. COpowieścią o bohaterze
    4. DMówieniem czegoś innego, niż się myśli, z ukrytym sensem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Mówieniem czegoś innego, niż się myśli, z ukrytym sensem – Sens bywa odwrotny do dosłownego.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Język polski