ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Romantyzmklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/cyprian-norwid-fortepian-szopena/

Język polski · Romantyzm · kl. 2 · zakres rozszerzony

Cyprian Norwid – „Fortepian Szopena”

Zobaczysz, jak Norwid zamienia zdarzenie z Warszawy 1863 r. w symbol losu sztuki i ideałów.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Zdarzenie

  • We wrześniu 1863 r., po zamachu na namiestnika Berga, rosyjscy żołnierze splądrowali Pałac Zamoyskich w Warszawie. Z okna wyrzucili fortepian Chopina, który należał do jego siostry, Izabeli Barcińskiej.
  • Norwid, który był wtedy w Paryżu, napisał wiersz jesienią 1863 r. Zamienia fakt w symbol: fortepian to sztuka, ideał i polska kultura, a Chopin – doskonały artysta.

2Budowa krok po kroku

I–VIIChopin przy fortepianiedoskonałość muzykirefleksja o sztuceVIII–IXWarszawa 1863fortepian wyrzuconyprzez oknoX i zakończeniefortepian na bruku„Ideał sięgnął bruku”pytanie o los ideałówsztuka (ideał) zderza się z przemocą i codziennością (bruk)
Dziesięć części wiersza: Chopin, Warszawa 1863 i zakończenie.
  • Części I–VII: wspomnienie wizyty u umierającego Chopina („w te dni przedostatnie”), porównania do Orfeusza i Pigmaliona, rozważania o doskonałości sztuki. Muzyka pokazuje Polskę „wziętą tęczą zachwytu”.
  • Część VIII: zwrot do Chopina i obraz Warszawy: kościoły, stare kamienice, kolumna Zygmunta.
  • Część IX: żołnierze, pożar, fortepian wyrzucony przez okno.
  • Część X: fortepian na bruku i ironiczne zakończenie: „Ciesz się, późny wnuku!… / Ideał – sięgnął bruku”.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jakie zdarzenie z 1863 r. stało się punktem wyjścia wiersza?

3Jak czytać „Ideał sięgnął bruku”

  • Ideał to piękno i sztuka. Bruk to codzienność i realność, także przemoc historii.
  • Odczytanie 1: klęska – ideał został poniżony i zniszczony.
  • Odczytanie 2: ideał dotarł do zwykłych ludzi i ulicy, więc trwa w narodzie. Każde odczytanie trzeba poprzeć tekstem.
  • Środki: symbol, kontrast (doskonała muzyka a brutalność), ironia, przemilczenie (myślniki, wielokropki).
Zapamiętaj

Fortepian Szopena: zdarzenie z 1863 r. staje się symbolem losu sztuki i ideałów; klucz to zakończenie „Ideał sięgnął bruku”.

Uwaga na błąd

Pisanie, że fortepian wyrzucono w czasie powstania listopadowego albo z domu Chopina. To wrzesień 1863 r., Pałac Zamoyskich, a instrument należał do siostry kompozytora.

✎Ściąga: Cyprian Norwid – „Fortepian Szopena”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Fortepian Szopena: zdarzenie z 1863 r. staje się symbolem losu sztuki i ideałów; klucz to zakończenie „Ideał sięgnął bruku”.
  • Części I–VII: wspomnienie wizyty u umierającego Chopina („w te dni przedostatnie”), porównania do Orfeusza i Pigmaliona, rozważania o doskonałości sztuki. Muzyka pokazuje Polskę „wziętą tęczą zachwytu”.
  • Część VIII: zwrot do Chopina i obraz Warszawy: kościoły, stare kamienice, kolumna Zygmunta.
  • Część IX: żołnierze, pożar, fortepian wyrzucony przez okno.
  • Część X: fortepian na bruku i ironiczne zakończenie: „Ciesz się, późny wnuku!… / Ideał – sięgnął bruku”.
  • Ideał to piękno i sztuka. Bruk to codzienność i realność, także przemoc historii.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jakie zdarzenie z 1863 r. stało się punktem wyjścia wiersza?

    1. ARosyjscy żołnierze wyrzucili fortepian Chopina z okna Pałacu Zamoyskich
    2. BPożar Teatru Wielkiego
    3. CŚmierć Chopina w Paryżu
    4. DWybuch powstania listopadowego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Rosyjscy żołnierze wyrzucili fortepian Chopina z okna Pałacu Zamoyskich – Norwid przekształca konkretny fakt w symbol.

  2. Do kogo należał wtedy wyrzucony fortepian?

    1. ADo Uniwersytetu Warszawskiego
    2. BDo Norwida
    3. CDo siostry Chopina, Izabeli Barcińskiej
    4. DDo namiestnika Berga
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Do siostry Chopina, Izabeli Barcińskiej – Instrument stał w mieszkaniu siostry kompozytora w Pałacu Zamoyskich.

  3. Z ilu numerowanych części składa się wiersz?

    1. AZ dziesięciu
    2. BZ pięciu
    3. CZ czternastu
    4. DZ dwóch
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Z dziesięciu – Wiersz ma 10 części, od wspomnienia Chopina po zakończenie.

  4. W której części opisano wyrzucenie fortepianu przez okno?

    1. AW części VII
    2. BW części I
    3. CW części IX
    4. DW części V
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W części IX – Część X pokazuje już fortepian na bruku i zawiera zakończenie.

  5. Co symbolizuje fortepian?

    1. ABogactwo arystokracji
    2. BNowoczesną technikę
    3. CWojnę i przemoc
    4. DSztukę, ideał i polską kulturę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Sztukę, ideał i polską kulturę – Fortepian jest materialnym śladem doskonałej sztuki.

  6. Jak można odczytać „Ideał sięgnął bruku”?

    1. AJako żart bez znaczenia
    2. BWyłącznie jako opis upadku przedmiotu
    3. CJako klęskę ideału albo jego dotarcie do codzienności; każdą wersję trzeba uzasadnić
    4. DWyłącznie jako pochwałę przemocy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Jako klęskę ideału albo jego dotarcie do codzienności; każdą wersję trzeba uzasadnić – Zakończenie jest wieloznaczne i ironiczne.

  7. Który środek wyraźnie buduje wiersz?

    1. AOpis stepu
    2. BKontrast między doskonałą muzyką a brutalnością zdarzenia
    3. CGwara ludowa
    4. DRymy częstochowskie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kontrast między doskonałą muzyką a brutalnością zdarzenia – Zestawienie piękna i przemocy podkreśla tragizm.

  8. Kim jest Chopin w wierszu?

    1. ABohaterem wojennym
    2. BUczestnikiem zamachu na Berga
    3. CSymbolem doskonałego artysty
    4. DRosyjskim oficerem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Symbolem doskonałego artysty – Norwid wspomina wizytę u umierającego kompozytora i pokazuje w nim ideał twórcy.

Cały dział „Romantyzm”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznaniaAdam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne balladyAdam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wierszeEuropejska poezja romantyczna – bohater byronicznyJuliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wierszeJuliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzmDramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IVPozytywizm – program epoki i jego ideeRealizm i naturalizm w literaturzeBolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja„Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości„Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa„Lalka” – miasto, pieniądz i marzeniaHenryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologicznaRealistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacjaWieloznaczność, frazeologia i poprawność językowaInterpretacja porównawcza – motyw i kontekstySamokształcenie i wypowiedź ustnaArgument, kontrargument i chwyty erystyczneNotatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy IILektury w klasie II: P, R i uzupełniające