ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Romantyzmklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/juliusz-slowacki-kordian/

Język polski · Romantyzm · kl. 2 · zakres rozszerzony

Juliusz Słowacki – „Kordian”

Poznasz drogę Kordiana od zawodu miłosnego do spisku na cara i zobaczysz, czym winkelriedyzm różni się od mesjanizmu.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kontekst

  • Kordian (1834) to dramat romantyczny Juliusza Słowackiego. Ma podtytuł „Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny” – dalszych części nie napisał.
  • Tło: koronacja cara Mikołaja I na króla Polski w Warszawie (1829) i klęska powstania listopadowego. Słowacki pyta, dlaczego zryw się nie udał.

2Budowa i etapy drogi

MiłośćLaura,próbasamobójczaEuropaAnglia, WłochyWatykanMont Blancmonolog,WinkelriedSpisekna caraZamekomdlenieprzedsypialnią cara
Etapy drogi Kordiana: miłość i próba samobójcza, podróż po Europie, Mont Blanc, spisek, klęska w Zamku Królewskim.
  • Przygotowanie: w noc sylwestrową 1799 r. diabły przy kotle „tworzą” przywódców przyszłego powstania listopadowego. To ironiczny komentarz: zryw prowadzą ludzie słabi.
  • Prolog: trzy Osoby spierają się o to, jaka poezja jest potrzebna narodowi.
  • Akt I: piętnastoletni Kordian kocha Laurę bez wzajemności i próbuje się zastrzelić.
  • Akt II: podróż po Europie: Londyn (wszystko kupi pieniądz), Włochy (Wioletta kocha jego złoto), Watykan (papież nie wspiera Polaków). Na szczycie Mont Blanc Kordian woła: „Polska Winkelriedem narodów!”.
  • Akt III: w podziemiach katedry św. Jana spiskowcy (Prezes, Ksiądz) odrzucają zamach. Kordian idzie sam. W Zamku Królewskim, przed sypialnią cara, zatrzymują go Strach i Imaginacja – mdleje. Trafia do szpitala wariatów, potem przed pluton egzekucyjny. Ułaskawienie jest w drodze, ale finał zostaje otwarty.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co woła Kordian na szczycie Mont Blanc?

3Winkelriedyzm a mesjanizm

  • Winkelriedyzm: ofiara jednostki dla wspólnoty. Szwajcar Arnold Winkelried miał zebrać w swoją pierś włócznie wrogów, by otworzyć drogę rodakom.
  • W Dziadach cz. III cierpi cały naród (mesjanizm). Tu wolność ma przynieść czyn. Słowacki pokazuje jednak słabość bohatera: brak mu siły, by dokonać czynu.
Zapamiętaj

Kordian: od zawodu miłosnego przez podróż i Mont Blanc do samotnego spisku; winkelriedyzm to ofiara jednostki dla wspólnoty.

Uwaga na błąd

Pisanie, że Kordian mdleje w Belwederze. Scena ze Strachem i Imaginacją dzieje się w Zamku Królewskim, przed sypialnią cara. Nie myl też Przygotowania z Prologiem.

✎Ściąga: Juliusz Słowacki – „Kordian”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Kordian: od zawodu miłosnego przez podróż i Mont Blanc do samotnego spisku; winkelriedyzm to ofiara jednostki dla wspólnoty.
  • Przygotowanie: w noc sylwestrową 1799 r. diabły przy kotle „tworzą” przywódców przyszłego powstania listopadowego. To ironiczny komentarz: zryw prowadzą ludzie słabi.
  • Prolog: trzy Osoby spierają się o to, jaka poezja jest potrzebna narodowi.
  • Akt I: piętnastoletni Kordian kocha Laurę bez wzajemności i próbuje się zastrzelić.
  • Akt II: podróż po Europie: Londyn (wszystko kupi pieniądz), Włochy (Wioletta kocha jego złoto), Watykan (papież nie wspiera Polaków). Na szczycie Mont Blanc Kordian woła: „Polska Winkelriedem narodów!”.
  • Akt III: w podziemiach katedry św. Jana spiskowcy (Prezes, Ksiądz) odrzucają zamach. Kordian idzie sam. W Zamku Królewskim, przed sypialnią cara, zatrzymują go Strach i Imaginacja – mdleje. Trafia do szpitala wariatów, potem przed pluton egzekucyjny. Ułaskawienie jest w drodze, ale finał zostaje otwarty.
  • Winkelriedyzm: ofiara jednostki dla wspólnoty. Szwajcar Arnold Winkelried miał zebrać w swoją pierś włócznie wrogów, by otworzyć drogę rodakom.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. W którym roku ukazał się Kordian?

    1. A1863
    2. B1822
    3. C1834
    4. D1890
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1834 – Dramat Słowackiego wyszedł w 1834 r. w Paryżu.

  2. Co dzieje się w Przygotowaniu?

    1. ADiabły przy kotle „tworzą” przywódców przyszłego powstania
    2. BKordian rozmawia z papieżem
    3. CSpiskowcy głosują nad zamachem
    4. DKordian wygłasza monolog na Mont Blanc
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Diabły przy kotle „tworzą” przywódców przyszłego powstania – To ironiczna scena, która ocenia przywódców powstania listopadowego.

  3. Co przeżywa Kordian w akcie I?

    1. APobyt w szpitalu wariatów
    2. BSpisek na cara
    3. CPodróż po Włoszech
    4. DZawód miłosny i próbę samobójczą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zawód miłosny i próbę samobójczą – Nieszczęśliwie kocha Laurę.

  4. Co woła Kordian na szczycie Mont Blanc?

    1. A„Polska Winkelriedem narodów!”
    2. B„Jedźmy, nikt nie woła”
    3. C„Ja i ojczyzna to jedno”
    4. D„Polska Chrystusem narodów!”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: „Polska Winkelriedem narodów!” – Hasło Chrystusa narodów należy do Dziadów cz. III.

  5. Co oznacza winkelriedyzm?

    1. AOfiarę jednostki dla wspólnoty
    2. BUcieczkę przed obowiązkiem
    3. CPychę poety
    4. DCierpienie całego narodu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ofiarę jednostki dla wspólnoty – Nazwa pochodzi od szwajcarskiego bohatera Arnolda Winkelrieda.

  6. Gdzie Kordian mdleje przed dokonaniem zamachu?

    1. AW Belwederze
    2. BW Zamku Królewskim, przed sypialnią cara
    3. CNa placu Saskim
    4. DW podziemiach katedry
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: W Zamku Królewskim, przed sypialnią cara – Zatrzymują go Strach i Imaginacja.

  7. Jak kończy się dramat?

    1. AKordian zostaje królem
    2. BOtwarcie: ułaskawienie jest w drodze, a pluton dostaje sygnał do strzału
    3. CKordian zabija cara
    4. DKordian ucieka do Szwajcarii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Otwarcie: ułaskawienie jest w drodze, a pluton dostaje sygnał do strzału – Słowacki nie rozstrzyga losu bohatera.

  8. Czym winkelriedyzm różni się od mesjanizmu?

    1. AOdrzuca wszelkie poświęcenie
    2. BDotyczy tylko Szwajcarii
    3. CJest tym samym co mesjanizm
    4. DWolność ma przynieść czyn jednostki, a nie cierpienie narodu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wolność ma przynieść czyn jednostki, a nie cierpienie narodu – W mesjanizmie ofiarą jest cały naród.

Cały dział „Romantyzm”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznaniaAdam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne balladyAdam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wierszeEuropejska poezja romantyczna – bohater byronicznyJuliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wierszeCyprian Norwid – „Fortepian Szopena”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzmDramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IVPozytywizm – program epoki i jego ideeRealizm i naturalizm w literaturzeBolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja„Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości„Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa„Lalka” – miasto, pieniądz i marzeniaHenryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologicznaRealistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacjaWieloznaczność, frazeologia i poprawność językowaInterpretacja porównawcza – motyw i kontekstySamokształcenie i wypowiedź ustnaArgument, kontrargument i chwyty erystyczneNotatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy IILektury w klasie II: P, R i uzupełniające