ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Romantyzmklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/adam-mickiewicz-oda-do-mlodosci/

Język polski · Romantyzm · kl. 2

Adam Mickiewicz – „Oda do młodości”

Zobaczysz, jak Mickiewicz w klasycznej formie ody wzywa młodych do wspólnego czynu.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kontekst

  • Oda to uroczysty, podniosły utwór pochwalny, znany od starożytności. Ma styl wysoki, apostrofy i wykrzyknienia.
  • Oda do młodości powstała w grudniu 1820 r. w Kownie, gdzie Mickiewicz uczył w szkole. Wysłał ją przyjaciołom do Wilna, czyli filomatom (tajnemu związkowi studentów). Cenzura nie pozwoliła jej drukować, więc krążyła w odpisach. Wydano ją dopiero w 1827 r.

2Młodość kontra starość

młodośćentuzjazm, wspólny czynwiara w siłę uczuciaskrzydła, lotstarość, bierny rozsądekrachunekzniechęceniebiernośćkontra
Kontrast w „Odzie do młodości”: młodość (zapał, wspólny czyn, wiara w siłę uczucia) kontra starość i bierny rozsądek.
  • Wiersz zbudowany jest na kontraście. Starość i zimny „rozsądek” to bierność i egoizm. Młodość to zapał, odwaga i lot: Młodości! dodaj mi skrzydła!
  • Egoista to „płaz w skorupie”, który jest „sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem”. Żyje tylko dla siebie i ginie bez śladu.
  • Młodzi mają działać razem: Razem, młodzi przyjaciele!, Hej! ramię do ramienia! Są jednością silni, rozumni szałem. To oksymoron: zapał okazuje się mądrzejszy od chłodnego rachunku.
  • Hasło Mierz siłę na zamiary, / Nie zamiar podług sił znaczy: stawiaj wielki cel, a siły do niego dorób.
  • W finale młodzi, jak Stwórca, mają pchnąć świat na nowe tory (Dalej, bryło, z posad świata!). Oda kończy się powitaniem „jutrzenki swobody”.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co oznacza oksymoron „rozumni szałem”?

3Klasyczne czy romantyczne?

  • Klasyczna jest forma: gatunek ody, patos, apostrofy, mitologia (Herkules, który już w kolebce pokonał potwory).
  • Romantyczna jest treść: wiara w siłę uczucia i zapału, bunt przeciw staremu światu, zbiorowy czyn młodych.
  • Dlatego mówi się, że oda stoi na pograniczu epok. Powstała jeszcze przed Balladami i romansami.
Zapamiętaj

Oda do młodości (1820): forma klasyczna i treść romantyczna; kontrast młodość – starość; idea wspólnego czynu.

Uwaga na błąd

Pisanie, że oda powstała w Wilnie. Mickiewicz napisał ją w Kownie, a do Wilna ją wysłał – filomatom.

✎Ściąga: Adam Mickiewicz – „Oda do młodości”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Oda do młodości (1820): forma klasyczna i treść romantyczna; kontrast młodość – starość; idea wspólnego czynu.
  • Oda to uroczysty, podniosły utwór pochwalny, znany od starożytności. Ma styl wysoki, apostrofy i wykrzyknienia.
  • Egoista to „płaz w skorupie”, który jest „sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem”. Żyje tylko dla siebie i ginie bez śladu.
  • Klasyczna jest forma: gatunek ody, patos, apostrofy, mitologia (Herkules, który już w kolebce pokonał potwory).
  • Romantyczna jest treść: wiara w siłę uczucia i zapału, bunt przeciw staremu światu, zbiorowy czyn młodych.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Czym jest oda?

    1. AUroczystym, podniosłym utworem pochwalnym w stylu wysokim
    2. BŻartobliwym wierszem o codzienności
    3. CKrótkim utworem z puentą, czyli fraszką
    4. DUtworem żałobnym, czyli trenem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Uroczystym, podniosłym utworem pochwalnym w stylu wysokim – Oda wywodzi się z antyku i ma patetyczny styl.

  2. Gdzie i kiedy powstała Oda do młodości?

    1. AW Wilnie, w 1822 r.
    2. BW Dreźnie, w 1832 r.
    3. CW Paryżu, w 1834 r.
    4. DW Kownie, w 1820 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W Kownie, w 1820 r. – Mickiewicz uczył wtedy w Kownie i wysłał odę przyjaciołom-filomatom do Wilna.

  3. Dla kogo przede wszystkim powstała oda?

    1. ADla uczonych z Warszawy
    2. BDla cara Aleksandra I
    3. CDla emigrantów w Paryżu
    4. DDla filomatów, młodych przyjaciół poety z Wilna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Dla filomatów, młodych przyjaciół poety z Wilna – Filomaci uznali ją za hymn swojego pokolenia.

  4. Kogo oznacza „płaz w skorupie”, który jest „sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem”?

    1. AŻeglarza-odkrywcę
    2. BEgoistę żyjącego tylko dla siebie
    3. CBohatera walczącego za innych
    4. DPoetę-wieszcza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Egoistę żyjącego tylko dla siebie – Obraz pokazuje człowieka zamkniętego w sobie, przeciwieństwo wspólnoty młodych.

  5. Co znaczy hasło „Mierz siłę na zamiary, / Nie zamiar podług sił”?

    1. AOdpocznij, zanim zaczniesz działać
    2. BStawiaj wielkie cele, a siły do nich dorób
    3. CUnikaj ryzyka i trzymaj się reguł
    4. DPlanuj tylko to, co na pewno ci się uda
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Stawiaj wielkie cele, a siły do nich dorób – To romantyczna wiara, że zapał przekracza granice możliwości.

  6. Na czym opiera się kompozycja ody?

    1. ANa kontraście młodości i starości
    2. BNa chronologii bitwy
    3. CNa opisie krajobrazu
    4. DNa dialogu dwóch postaci
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Na kontraście młodości i starości – Młodość to zapał i czyn, a starość to bierność i egoizm.

  7. Co w odzie jest klasyczne?

    1. AIdea zbiorowego czynu młodych
    2. BPochwała zapału, czyli „szału”
    3. CGatunek, patos i nawiązania do mitologii
    4. DWiara w siłę uczucia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Gatunek, patos i nawiązania do mitologii – Forma ody i postać Herkulesa pochodzą z tradycji antycznej.

  8. Co oznacza oksymoron „rozumni szałem”?

    1. AMłodzi mają działać z zapałem, który jest mądrzejszy od zimnego rachunku
    2. BSzał jest chorobą, której trzeba unikać
    3. CMłodzi powinni porzucić wszelki rozsądek
    4. DRozum zawsze zwycięża uczucie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Młodzi mają działać z zapałem, który jest mądrzejszy od zimnego rachunku – Mickiewicz łączy rozum i entuzjazm, ale przewagę daje zapałowi.

Cały dział „Romantyzm”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznaniaAdam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne balladyAdam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wierszeEuropejska poezja romantyczna – bohater byronicznyJuliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wierszeCyprian Norwid – „Fortepian Szopena”Juliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzmDramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IVPozytywizm – program epoki i jego ideeRealizm i naturalizm w literaturzeBolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja„Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości„Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa„Lalka” – miasto, pieniądz i marzeniaHenryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologicznaRealistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacjaWieloznaczność, frazeologia i poprawność językowaInterpretacja porównawcza – motyw i kontekstySamokształcenie i wypowiedź ustnaArgument, kontrargument i chwyty erystyczneNotatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy IILektury w klasie II: P, R i uzupełniające