✎Ściąga z działu
Okrąg, cięciwa, styczna – wzajemne położenie
- Niech d będzie odległością środka okręgu od prostej. d > r: prosta jest rozłączna z okręgiem. d = r: styczna, jeden punkt wspólny. d < r: sieczna, dwa punkty wspólne.
- Okrąg to zbiór punktów odległych od środka O o r (promień). Koło to okrąg razem z jego wnętrzem, czyli punkty w odległości nie większej niż r od środka.
- Cięciwa łączy dwa punkty okręgu. Średnica to najdłuższa cięciwa – przechodzi przez środek i d = 2r.
Kąty w okręgu, długość łuku i pole wycinka
- Kąt wpisany jest równy połowie kąta środkowego opartego na tym samym łuku.
- Kąt środkowy ma wierzchołek w środku okręgu. Kąt wpisany ma wierzchołek na okręgu, a jego ramiona zawierają cięciwy.
Okrąg wpisany i opisany na trójkącie, punkty szczególne
- Trójkąt prostokątny (przyprostokątne a, b, przeciwprostokątna c): R = c przez 2, r = a + b − c przez 2.
- Okrąg opisany przechodzi przez wszystkie wierzchołki. Jego środek to punkt przecięcia symetralnych boków.
- Okrąg wpisany jest styczny do wszystkich boków. Jego środek to punkt przecięcia dwusiecznych, a promień r jest prostopadły do boku.
Czworokąty wpisane w okrąg i opisane na okręgu, twierdzenie odwrotne do Talesa (rozszerzenie)
- Czworokąt wypukły można wpisać w okrąg wtedy i tylko wtedy, gdy sumy miar przeciwległych kątów są równe 180°.
- W czworokąt wypukły można wpisać okrąg wtedy i tylko wtedy, gdy a + c = b + d, czyli sumy długości przeciwległych boków są równe.
Twierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnym
- Jeśli CD jest dwusieczną kąta ACB, a D leży na boku AB, to |AD| przez |DB| = |AC| przez |BC|.
- Jeśli CD jest wysokością opuszczoną na przeciwprostokątną AB, to |CD|² = |AD| · |DB|, |AC|² = |AB| · |AD|, |BC|² = |AB| · |DB|.
Wzajemne położenie dwóch okręgów (rozszerzenie)
- Punkt styczności dwóch okręgów leży na prostej łączącej ich środki.
Dowody istnienia punktów szczególnych trójkąta (rozszerzenie)
- Symetralne trzech boków trójkąta przecinają się w jednym punkcie – środku okręgu opisanego.
- Trzy środkowe przecinają się w jednym punkcie, który dzieli każdą w stosunku 2 : 1 od wierzchołka.
- Symetralna odcinka to zbiór punktów jednakowo odległych od jego końców.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Odległość środka okręgu o promieniu 5 od prostej wynosi 5. Prosta jest
- Aśrednicą okręgu
- Bstyczna do okręgu
- Csieczna okręgu
- Drozłączna z okręgiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: styczna do okręgu – Gdy d = r, prosta ma z okręgiem dokładnie jeden punkt wspólny.
W okręgu o promieniu 13 cięciwa leży w odległości 5 od środka. Jej długość to
- A24
- B18
- C2pierwiastek z 194
- D12
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 24 – Połowa cięciwy to pierwiastek z 169 − 25 = 12, więc cała cięciwa ma 24.
Styczna do okręgu w punkcie A jest do promienia OA
- Arównoległa
- Bzawsze dwa razy dłuższa
- Cnachylona pod kątem 45°
- Dprostopadła
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: prostopadła – Styczna jest prostopadła do promienia poprowadzonego do punktu styczności.
Kąt środkowy ma 80°. Kąt wpisany oparty na tym samym łuku ma
- A40°
- B160°
- C20°
- D80°
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 40° – Kąt wpisany to połowa kąta środkowego.
Kąt wpisany oparty na średnicy okręgu ma
- A180°
- B60°
- C45°
- D90°
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 90° – Kąt środkowy oparty na średnicy ma 180°, więc wpisany ma 90°.
Kąty wpisane oparte na tym samym łuku
- Asą dwa razy większe od środkowego
- Bsą równe
- Cdają w sumie 180°
- Dsą zawsze proste
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: są równe – Każdy z nich jest połową tego samego kąta środkowego.
Środek okręgu wpisanego w trójkąt leży w punkcie przecięcia
- Adwusiecznych
- Bwysokości
- Csymetralnych boków
- Dśrodkowych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: dwusiecznych – Okrąg wpisany jest styczny do boków, więc jego środek jest równo oddalony od boków, czyli leży na dwusiecznych.
Środek okręgu opisanego na trójkącie leży w punkcie przecięcia
- Adwusiecznych
- Bsymetralnych boków
- Cwysokości
- Dśrodkowych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: symetralnych boków – Jest równo oddalony od wierzchołków, czyli leży na symetralnych boków.
Środek okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym leży
- Aw środku przeciwprostokątnej
- Bwewnątrz trójkąta, ale nie na boku
- Cw wierzchołku kąta prostego
- Dna zewnątrz trójkąta
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w środku przeciwprostokątnej – Kąt prosty jest oparty na średnicy, więc przeciwprostokątna jest średnicą.
CD jest dwusieczną kąta C w trójkącie ABC, D leży na AB. Wtedy
- A|AD| przez |DB| = |BC| przez |AC|
- B|AD| przez |DB| = |AC| przez |BC|
- C|CD| = |AB|
- D|AD| = |DB| zawsze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: |AD| przez |DB| = |AC| przez |BC| – Dwusieczna dzieli przeciwległy bok w stosunku sąsiednich boków.
|AC| = 6, |BC| = 4, |AB| = 10. Dwusieczna kąta C dzieli AB na odcinki
- A5 i 5
- B6 i 4
- C3 i 7
- D4 i 6
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 6 i 4 – Stosunek 6 : 4 przy sumie 10 daje 6 i 4, a dłuższy odcinek jest przy dłuższym boku AC.
W trójkącie prostokątnym wysokość CD na przeciwprostokątną dzieli ją na odcinki 4 i 9. Wysokość CD ma
- A6
- B36
- C5
- D13
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 6 – |CD|² = 4 · 9 = 36, więc |CD| = 6.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.