1Twierdzenie o dwusiecznej
Jeśli CD jest dwusieczną kąta ACB, a D leży na boku AB, to |AD| przez |DB| = |AC| przez |BC|.
- Dowód: trójkąty ACD i BCD mają wspólną wysokość z C, więc ich pola mają się jak podstawy |AD| : |DB|. Z drugiej strony pola to 1 przez 2|AC||CD| sin φ i 1 przez 2|BC||CD| sin φ (φ – połowa kąta C), czyli mają się jak |AC| : |BC|.
- Dane: |AC| = 6, |BC| = 4, |AB| = 10. Wzór: |AD| przez |DB| = 6 przez 4, |AD| + |DB| = 10.
- Obliczenia: |AD| = 10 · 6 przez 10 = 6, |DB| = 4. Odpowiedź: |AD| = 6, |DB| = 4.
2Odcinki w trójkącie prostokątnym
Jeśli CD jest wysokością opuszczoną na przeciwprostokątną AB, to |CD|² = |AD| · |DB|, |AC|² = |AB| · |AD|, |BC|² = |AB| · |DB|.
- Dowód: trójkąty ADC, CDB i ACB są podobne (wspólne kąty ostre i kąt prosty). Z proporcji boków odpowiadających sobie wychodzą wszystkie trzy równości.
- Dane: |AD| = 4, |DB| = 9. Obliczenia: |CD|² = 36, więc |CD| = 6; |AB| = 13, |AC|² = 13 · 4 = 52, |BC|² = 13 · 9 = 117. Sprawdzenie: 52 + 117 = 169 = 13².
Dowód twierdzenia o odcinkach w trójkącie prostokątnym opiera się na
Wspólne kąty ostre i kąt prosty dają podobieństwo kąt-kąt-kąt.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Talesa i podobieństwo
- Przy figurach podobnych w skali k stosunek długości to k, a stosunek pól to k². Skala 3 daje pole 9 razy większe. Twierdzenie Talesa: proste równoległe tną ramiona kąta na proporcjonalne odcinki.
W twierdzeniu o dwusiecznej po jednej stronie proporcji są odcinki podstawy, po drugiej boki przy tych odcinkach. Zamiana boków w proporcji daje zły wynik.
✎Ściąga: Twierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnym
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Jeśli CD jest dwusieczną kąta ACB, a D leży na boku AB, to |AD| przez |DB| = |AC| przez |BC|.
- Jeśli CD jest wysokością opuszczoną na przeciwprostokątną AB, to |CD|² = |AD| · |DB|, |AC|² = |AB| · |AD|, |BC|² = |AB| · |DB|.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
CD jest dwusieczną kąta C w trójkącie ABC, D leży na AB. Wtedy
- A|AD| przez |DB| = |BC| przez |AC|
- B|AD| przez |DB| = |AC| przez |BC|
- C|CD| = |AB|
- D|AD| = |DB| zawsze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: |AD| przez |DB| = |AC| przez |BC| – Dwusieczna dzieli przeciwległy bok w stosunku sąsiednich boków.
|AC| = 6, |BC| = 4, |AB| = 10. Dwusieczna kąta C dzieli AB na odcinki
- A5 i 5
- B6 i 4
- C3 i 7
- D4 i 6
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 6 i 4 – Stosunek 6 : 4 przy sumie 10 daje 6 i 4, a dłuższy odcinek jest przy dłuższym boku AC.
W trójkącie prostokątnym wysokość CD na przeciwprostokątną dzieli ją na odcinki 4 i 9. Wysokość CD ma
- A6
- B36
- C5
- D13
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 6 – |CD|² = 4 · 9 = 36, więc |CD| = 6.
W tym samym trójkącie (odcinki 4 i 9) kwadrat przyprostokątnej AC (przy odcinku 4) to
- A52
- B36
- C169
- D117
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 52 – |AC|² = |AB| · |AD| = 13 · 4 = 52.
Trójkąty podobne w skali 3 mają pola w stosunku
- A9 : 1
- B6 : 1
- C27 : 1
- D3 : 1
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 9 : 1 – Pola mają się jak kwadrat skali.
Dowód twierdzenia o odcinkach w trójkącie prostokątnym opiera się na
- Atwierdzeniu sinusów
- Brówności trójkątów
- Cokręgu opisanym
- Dpodobieństwie trójkątów ADC, CDB i ACB
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: podobieństwie trójkątów ADC, CDB i ACB – Wspólne kąty ostre i kąt prosty dają podobieństwo kąt-kąt-kąt.
Dwusieczna kąta przy wierzchołku trójkąta równoramiennego (ramiona AC i BC)
- Adzieli podstawę w stosunku 2 : 1
- Bjest dłuższa od ramienia
- Cdzieli podstawę AB na połowy
- Djest równoległa do podstawy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: dzieli podstawę AB na połowy – Skoro |AC| = |BC|, proporcja daje |AD| = |DB|.
Co daje porównanie pól trójkątów ACD i BCD w dowodzie o dwusiecznej?
- A|AD| = |CD|
- B|AC| = |BC|
- Ckąt prosty przy D
- DStosunek |AD| : |DB| równy |AC| : |BC|
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Stosunek |AD| : |DB| równy |AC| : |BC| – Pola mają wspólną wysokość z C, więc ich stosunek to stosunek podstaw; z wzoru z sinusem to też |AC| : |BC|.
Cały dział „Okręgi i koła”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.