ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Okręgi i kołaklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/matematyka/twierdzenie-o-dwusiecznej-i-o-odcinkach-w-trojkacie-prostokatnym/

Matematyka · Okręgi i koła · kl. 2

Twierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnym

Dwa twierdzenia o odcinkach w trójkącie, ich dowody i podobieństwo, które się za nimi chowa.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Twierdzenie o dwusiecznej

φφABCD|AD||DB||AC||BC|
Dwusieczna CD dzieli bok AB w stosunku boków AC i BC.
Zapamiętaj

Jeśli CD jest dwusieczną kąta ACB, a D leży na boku AB, to |AD| przez |DB| = |AC| przez |BC|.

  • Dowód: trójkąty ACD i BCD mają wspólną wysokość z C, więc ich pola mają się jak podstawy |AD| : |DB|. Z drugiej strony pola to 1 przez 2|AC||CD| sin φ i 1 przez 2|BC||CD| sin φ (φ – połowa kąta C), czyli mają się jak |AC| : |BC|.
  • Dane: |AC| = 6, |BC| = 4, |AB| = 10. Wzór: |AD| przez |DB| = 6 przez 4, |AD| + |DB| = 10.
  • Obliczenia: |AD| = 10 · 6 przez 10 = 6, |DB| = 4. Odpowiedź: |AD| = 6, |DB| = 4.

2Odcinki w trójkącie prostokątnym

ABCD|AD||DB||CD||AC||BC|
Wysokość CD opuszczona na przeciwprostokątną dzieli ją na AD i DB.
Zapamiętaj

Jeśli CD jest wysokością opuszczoną na przeciwprostokątną AB, to |CD|² = |AD| · |DB|, |AC|² = |AB| · |AD|, |BC|² = |AB| · |DB|.

  • Dowód: trójkąty ADC, CDB i ACB są podobne (wspólne kąty ostre i kąt prosty). Z proporcji boków odpowiadających sobie wychodzą wszystkie trzy równości.
  • Dane: |AD| = 4, |DB| = 9. Obliczenia: |CD|² = 36, więc |CD| = 6; |AB| = 13, |AC|² = 13 · 4 = 52, |BC|² = 13 · 9 = 117. Sprawdzenie: 52 + 117 = 169 = 13².
Sprawdź, czy rozumiesz

Dowód twierdzenia o odcinkach w trójkącie prostokątnym opiera się na

3Talesa i podobieństwo

  • Przy figurach podobnych w skali k stosunek długości to k, a stosunek pól to k². Skala 3 daje pole 9 razy większe. Twierdzenie Talesa: proste równoległe tną ramiona kąta na proporcjonalne odcinki.
Uwaga na błąd

W twierdzeniu o dwusiecznej po jednej stronie proporcji są odcinki podstawy, po drugiej boki przy tych odcinkach. Zamiana boków w proporcji daje zły wynik.

✎Ściąga: Twierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnym

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Jeśli CD jest dwusieczną kąta ACB, a D leży na boku AB, to |AD| przez |DB| = |AC| przez |BC|.
  • Jeśli CD jest wysokością opuszczoną na przeciwprostokątną AB, to |CD|² = |AD| · |DB|, |AC|² = |AB| · |AD|, |BC|² = |AB| · |DB|.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. CD jest dwusieczną kąta C w trójkącie ABC, D leży na AB. Wtedy

    1. A|AD| przez |DB| = |BC| przez |AC|
    2. B|AD| przez |DB| = |AC| przez |BC|
    3. C|CD| = |AB|
    4. D|AD| = |DB| zawsze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: |AD| przez |DB| = |AC| przez |BC| – Dwusieczna dzieli przeciwległy bok w stosunku sąsiednich boków.

  2. |AC| = 6, |BC| = 4, |AB| = 10. Dwusieczna kąta C dzieli AB na odcinki

    1. A5 i 5
    2. B6 i 4
    3. C3 i 7
    4. D4 i 6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 6 i 4 – Stosunek 6 : 4 przy sumie 10 daje 6 i 4, a dłuższy odcinek jest przy dłuższym boku AC.

  3. W trójkącie prostokątnym wysokość CD na przeciwprostokątną dzieli ją na odcinki 4 i 9. Wysokość CD ma

    1. A6
    2. B36
    3. C5
    4. D13
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 6 – |CD|² = 4 · 9 = 36, więc |CD| = 6.

  4. W tym samym trójkącie (odcinki 4 i 9) kwadrat przyprostokątnej AC (przy odcinku 4) to

    1. A52
    2. B36
    3. C169
    4. D117
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 52 – |AC|² = |AB| · |AD| = 13 · 4 = 52.

  5. Trójkąty podobne w skali 3 mają pola w stosunku

    1. A9 : 1
    2. B6 : 1
    3. C27 : 1
    4. D3 : 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 9 : 1 – Pola mają się jak kwadrat skali.

  6. Dowód twierdzenia o odcinkach w trójkącie prostokątnym opiera się na

    1. Atwierdzeniu sinusów
    2. Brówności trójkątów
    3. Cokręgu opisanym
    4. Dpodobieństwie trójkątów ADC, CDB i ACB
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: podobieństwie trójkątów ADC, CDB i ACB – Wspólne kąty ostre i kąt prosty dają podobieństwo kąt-kąt-kąt.

  7. Dwusieczna kąta przy wierzchołku trójkąta równoramiennego (ramiona AC i BC)

    1. Adzieli podstawę w stosunku 2 : 1
    2. Bjest dłuższa od ramienia
    3. Cdzieli podstawę AB na połowy
    4. Djest równoległa do podstawy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: dzieli podstawę AB na połowy – Skoro |AC| = |BC|, proporcja daje |AD| = |DB|.

  8. Co daje porównanie pól trójkątów ACD i BCD w dowodzie o dwusiecznej?

    1. A|AD| = |CD|
    2. B|AC| = |BC|
    3. Ckąt prosty przy D
    4. DStosunek |AD| : |DB| równy |AC| : |BC|
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Stosunek |AD| : |DB| równy |AC| : |BC| – Pola mają wspólną wysokość z C, więc ich stosunek to stosunek podstaw; z wzoru z sinusem to też |AC| : |BC|.

Cały dział „Okręgi i koła”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 2

Równania i nierówności kwadratoweWartość najmniejsza i największa funkcji kwadratowej, optymalizacjaWzory Viète'a i wyrażenia symetryczne pierwiastkówRównania i nierówności kwadratowe z parametremRównania dwukwadratowe i układy równań liniowo-kwadratowychWykres funkcji kwadratowej: parabola, wierzchołek i przesuwaniePostacie wzoru funkcji kwadratowej i wyznaczanie wzoruWłasności funkcji kwadratowej i odczytywanie z wykresuWartość bezwzględna w funkcji kwadratowejWielomiany – pojęcie, działania i wzory skróconego mnożeniaRozkład wielomianu na czynniki i równania w postaci iloczynowejDzielenie wielomianu przez dwumian, twierdzenie Bézouta i schemat HorneraRównania i nierówności wielomianoweSymbol Newtona, trójkąt Pascala i wzór dwumianowyWzory na sześciany i rozkład wielomianu: grupowanie, suma i różnica sześcianówFunkcja wymierna – hiperbola i asymptotyOdwrotna proporcjonalność w zadaniach: praca, ruch, zakupyFunkcja (ax + b)/(cx + d): wydzielanie całości, monotoniczność, złożenieZadania z równaniami wymiernymi: wspólna praca i ruchOkrąg, cięciwa, styczna – wzajemne położenieKąty w okręgu, długość łuku i pole wycinkaOkrąg wpisany i opisany na trójkącie, punkty szczególneCzworokąty wpisane w okrąg i opisane na okręgu, twierdzenie odwrotne do TalesaWzajemne położenie dwóch okręgówDowody istnienia punktów szczególnych trójkątaTrygonometria w figurach płaskich – pola i długości odcinkówKąt skierowany i miara łukowaFunkcje trygonometryczne dowolnego kąta, ćwiartki i wzory redukcyjneWykresy funkcji trygonometrycznychWzory na sumę, różnicę i kąt podwojonyRównania trygonometryczneTwierdzenia sinusów i cosinusów – trójkąty dowolneAnaliza przypadków i dowód nie wprost – trójkąt niejednoznacznyDowodzenie w geometrii – jak zapisać uzasadnienieModelowanie matematyczne i zapis rozwiązania na maturze