1Źródła historyczne
- Źródło historyczne to każdy ślad przeszłości, z którego dowiadujemy się, jak dawniej żyli ludzie.
- Dzielimy je na cztery rodzaje: pisane (kronika, list, dokument), ikonograficzne (obraz, rysunek, fotografia), materialne (moneta, narzędzie, budowla) i mówione (wspomnienia świadka).
2Historyk i archeolog
- Historyk czyta stare dokumenty w archiwach i bibliotekach.
- Archeolog szuka śladów przeszłości w ziemi. Podczas wykopalisk znajduje np. garnki, monety, narzędzia.
- W 1933 r. nauczyciel Walenty Szwajcer zauważył drewniane pale wystające z jeziora w Biskupinie. Archeolodzy odkopali tam osadę sprzed ponad 2700 lat. Dziś jest tam muzeum.
Kto w 1933 r. zauważył ślady dawnej osady w Biskupinie?
Nauczyciel zauważył drewniane pale w jeziorze i zawiadomił naukowców.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Czy źródło mówi prawdę? Krok po kroku
- Krok 1: Kto jest autorem? Czy widział wydarzenie na własne oczy?
- Krok 2: Kiedy źródło powstało? Zwykle im bliżej wydarzenia, tym lepiej.
- Krok 3: Po co powstało? Np. kronikarz króla mógł go chwalić bardziej, niż na to zasługiwał.
- Krok 4: Porównaj je z innymi źródłami. Jeśli mówią to samo, łatwiej mu zaufać.
- Tak oceniamy wiarygodność źródła, czyli to, czy można mu wierzyć.
Źródła dzielimy na pisane, ikonograficzne, materialne i mówione.
Mylenie zdjęcia (źródło ikonograficzne) z dokumentem (źródło pisane). Jeśli źródło oglądasz jak obraz – jest ikonograficzne; jeśli czytasz tekst – pisane.
✎Ściąga: Praca historyka i źródła historyczne
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Źródła dzielimy na pisane, ikonograficzne, materialne i mówione.
- Źródło historyczne to każdy ślad przeszłości, z którego dowiadujemy się, jak dawniej żyli ludzie.
- Historyk czyta stare dokumenty w archiwach i bibliotekach.
- Archeolog szuka śladów przeszłości w ziemi. Podczas wykopalisk znajduje np. garnki, monety, narzędzia.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Moneta znaleziona w ziemi to źródło
- Aikonograficzne
- Bpisane
- Cmówione
- Dmaterialne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: materialne – Moneta to przedmiot, czyli źródło materialne.
Stara fotografia to źródło
- Aikonograficzne
- Bpisane
- Cmaterialne
- Dmówione
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ikonograficzne – Zdjęcie oglądamy jak obraz – to źródło ikonograficzne.
Wspomnienia dziadka nagrane telefonem to źródło
- Aikonograficzne
- Bmówione
- Cmaterialne
- Dpisane
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: mówione – To relacja świadka, czyli źródło mówione.
Kronika to źródło
- Apisane
- Bikonograficzne
- Cmaterialne
- Dmówione
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: pisane – Kronikę się czyta – to źródło pisane.
Archeolog to badacz, który
- Aprojektuje nowe budynki
- Bbada gwiazdy
- Cszuka śladów przeszłości w ziemi
- Dpisze legendy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: szuka śladów przeszłości w ziemi – Archeolog prowadzi wykopaliska.
Kto w 1933 r. zauważył ślady dawnej osady w Biskupinie?
- Akról Krak
- BGrek Herodot
- Cnauczyciel Walenty Szwajcer
- Dkronikarz Wincenty Kadłubek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: nauczyciel Walenty Szwajcer – Nauczyciel zauważył drewniane pale w jeziorze i zawiadomił naukowców.
Wiarygodność źródła to
- Amiejsce, gdzie leży źródło
- Bcena źródła
- Cwiek źródła
- Dto, czy można mu wierzyć
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: to, czy można mu wierzyć – Oceniamy, czy źródło mówi prawdę.
Co pomaga sprawdzić wiarygodność źródła?
- Asprawdzenie, czy jest kolorowe
- Bzapytanie kolegi, czy mu się podoba
- Cpoliczenie jego słów
- Dporównanie go z innymi źródłami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: porównanie go z innymi źródłami – Gdy kilka źródeł mówi to samo, łatwiej im zaufać.
Cały dział „Refleksja nad historią jako nauką”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.