1Co to jest zabytek?
- Zabytek to budowla, przedmiot lub miejsce z przeszłości, które ma wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
- Zabytki nieruchome nie dadzą się przenieść: zamek, kościół, kamienica, cmentarz.
- Zabytki ruchome można przenieść: obraz, rzeźba, stara księga, moneta.
- Zabytki archeologiczne to ślady odkopane z ziemi, np. osada w Biskupinie.
2Polskie zabytki na liście UNESCO
- UNESCO to organizacja, która prowadzi Listę światowego dziedzictwa – spis najcenniejszych miejsc na Ziemi.
| Zabytek | Ciekawostka |
|---|---|
| Stare Miasto w Krakowie | jedno z pierwszych miejsc na liście (1978 r.) |
| Kopalnia soli w Wieliczce | kaplica wyrzeźbiona w soli |
| Stare Miasto w Warszawie | odbudowane po zniszczeniu w czasie II wojny światowej |
| Zamek w Malborku | ogromna ceglana twierdza zakonu krzyżackiego |
| Stare Miasto w Toruniu | gotyckie kamienice i dom Kopernika |
Dlaczego Stare Miasto w Warszawie jest wyjątkowe?
Warszawiacy odbudowali swoją starówkę po wojnie.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Dlaczego i jak chronimy zabytki?
- Zabytki są świadkami przeszłości – pokazują, jak żyli i budowali nasi przodkowie. Zniszczonego oryginału nie da się odzyskać.
- O zabytki dbają konserwatorzy zabytków – naprawiają je i pilnują, by nikt ich nie niszczył.
- Najcenniejsze zabytki wpisuje się do rejestru zabytków – są wtedy chronione prawem.
- Ty też możesz pomóc: nie pisz po murach, nie dotykaj eksponatów w muzeum, nie zabieraj „pamiątek” z ruin, a gdy ktoś niszczy zabytek – powiedz dorosłym.
Zabytek to cenny ślad przeszłości; chronimy go, bo jest jedyny i niepowtarzalny.
Uważanie, że zabytkiem jest każdy stary budynek. Zabytek musi mieć szczególną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
✎Ściąga: Zabytki – świadkowie przeszłości
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Zabytek to cenny ślad przeszłości; chronimy go, bo jest jedyny i niepowtarzalny.
- Zabytek to budowla, przedmiot lub miejsce z przeszłości, które ma wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
- UNESCO to organizacja, która prowadzi Listę światowego dziedzictwa – spis najcenniejszych miejsc na Ziemi.
- Ty też możesz pomóc: nie pisz po murach, nie dotykaj eksponatów w muzeum, nie zabieraj „pamiątek” z ruin, a gdy ktoś niszczy zabytek – powiedz dorosłym.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Zamek w Malborku to zabytek
- Aikonograficzny
- Bruchomy
- Cnieruchomy
- Dmówiony
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: nieruchomy – Zamku nie da się przenieść – to zabytek nieruchomy.
Stara moneta w muzeum to zabytek
- Amówiony
- Bnieruchomy
- Cruchomy
- Dprzyrodniczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: ruchomy – Monetę można przenieść – to zabytek ruchomy.
Co prowadzi UNESCO?
- Aspis sklepów
- BListę światowego dziedzictwa
- Crejestr samochodów
- Dlistę uczniów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Listę światowego dziedzictwa – Na tej liście są najcenniejsze miejsca świata.
Kopalnia soli wpisana na listę UNESCO znajduje się w
- AMalborku
- BWieliczce
- CToruniu
- DGnieźnie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Wieliczce – W kopalni w Wieliczce jest kaplica wyrzeźbiona w soli.
Dlaczego Stare Miasto w Warszawie jest wyjątkowe?
- Azbudowano je w XXI w.
- Bleży pod ziemią
- Cnigdy nie zostało zniszczone
- Dodbudowano je po zniszczeniu w czasie II wojny światowej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: odbudowano je po zniszczeniu w czasie II wojny światowej – Warszawiacy odbudowali swoją starówkę po wojnie.
Kto zawodowo dba o zabytki?
- Asprzedawca
- Bkierowca autobusu
- Ckonserwator zabytków
- Dlistonosz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: konserwator zabytków – Konserwator naprawia i chroni zabytki.
Jak należy się zachowywać w muzeum?
- Azabierać drobne pamiątki
- Bnie dotykać eksponatów bez pozwolenia
- Cpisać na ścianach
- Dbiegać między gablotami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: nie dotykać eksponatów bez pozwolenia – Eksponaty łatwo zniszczyć, a są niepowtarzalne.
Dlaczego chronimy zabytki?
- Abo zajmują dużo miejsca
- Bbo można je drogo sprzedać
- Cbo są niepowtarzalnymi świadkami przeszłości
- Dbo są nowe i modne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: bo są niepowtarzalnymi świadkami przeszłości – Zniszczonego oryginału nie da się odzyskać.
Cały dział „Elementy historii rodzinnej, lokalnej i regionalnej”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.