ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Dziedzictwo starożytnego Rzymuklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/historia/rzym-a-wspolczesna-europa/

Historia · Dziedzictwo starożytnego Rzymu · kl. 4

Rzym a współczesna Europa

Litery, którymi piszesz, kalendarz w telefonie i słowo „Rzeczpospolita” – to wszystko spadek po Rzymie.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Pismo i język

  • Piszemy alfabetem łacińskim, który przejęliśmy od Rzymian.
  • Wiele polskich słów ma łacińskie korzenie, np. lekcja (lectio – czytanie), szkoła (schola), kalendarz, akwarium, senat.
  • Używamy łacińskich zwrotów, np. et cetera (i tak dalej – stąd skrót „etc.”).
  • Łacina przez wieki była językiem nauki, Kościoła i szkół. Lekarze i biolodzy używają jej do dziś, np. w nazwach roślin i chorób.

2Kalendarz

  • Juliusz Cezar wprowadził w 46 r. p.n.e. kalendarz juliański: rok ma 365 dni, a co 4 lata – 366 dni (rok przestępny). Nasz kalendarz to jego poprawiona wersja.
  • Nazwy miesięcy w wielu językach są rzymskie, np. angielskie July (od Juliusza Cezara) i August (od Augusta). Polskie nazwy miesięcy są słowiańskie, np. lipiec od lipy.
Sprawdź, czy rozumiesz

Od kogo przejęliśmy alfabet, którym piszemy po polsku?

3Państwo, prawo i budowle

Po RzymianachDziś
res publica – „rzecz wspólna”Rzeczpospolita Polska
senatSenat w polskim parlamencie
prawo rzymskiezasady prawa w Europie, np. że umów trzeba dotrzymywać
łuki, kopuły, kolumnywygląd wielu kościołów, pałaców i bram
drogi i wodociąginowoczesne drogi i kanalizacja w miastach
Zapamiętaj

Po Rzymie mamy alfabet łaciński, kalendarz z rokiem przestępnym, słowa „republika” i „senat” oraz zasady prawa.

Uwaga na błąd

Myślenie, że polski jest językiem romańskim, bo ma słowa z łaciny. Polski to język słowiański – z łaciny tylko zapożyczył wiele słów.

✎Ściąga: Rzym a współczesna Europa

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Po Rzymie mamy alfabet łaciński, kalendarz z rokiem przestępnym, słowa „republika” i „senat” oraz zasady prawa.
  • Juliusz Cezar wprowadził w 46 r. p.n.e. kalendarz juliański: rok ma 365 dni, a co 4 lata – 366 dni (rok przestępny). Nasz kalendarz to jego poprawiona wersja.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Od kogo przejęliśmy alfabet, którym piszemy po polsku?

    1. Aod Rzymian
    2. Bod Persów
    3. Cod Egipcjan
    4. Dod Sumerów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: od Rzymian – Polskie litery to alfabet łaciński z kilkoma dodatkami.

  2. Kto wprowadził kalendarz z rokiem przestępnym?

    1. APerykles
    2. Bfaraon Cheops
    3. COktawian August
    4. DJuliusz Cezar
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Juliusz Cezar – Kalendarz juliański wprowadzono w 46 r. p.n.e.

  3. Ile dni ma rok przestępny?

    1. A366
    2. B365
    3. C360
    4. D364
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 366 – Co 4 lata dodajemy jeden dzień – 29 lutego.

  4. Nazwa „Rzeczpospolita” to tłumaczenie łacińskich słów

    1. Ares publica
    2. Bet cetera
    3. CMare Nostrum
    4. Daqua ductus
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: res publica – Res publica znaczy „rzecz wspólna”.

  5. Od czyjego imienia pochodzi angielska nazwa miesiąca July?

    1. AJuliana Tuwima
    2. BJuliusza Cezara
    3. CSpartakusa
    4. DOktawiana Augusta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Juliusza Cezara – Miesiąc nazwano na cześć Cezara.

  6. Do jakiej grupy należy język polski?

    1. Ado słowiańskich, choć ma wiele słów z łaciny
    2. Bdo germańskich
    3. Cdo greckich
    4. Ddo romańskich
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: do słowiańskich, choć ma wiele słów z łaciny – Z łaciny powstały np. włoski i hiszpański, a polski tylko zapożyczył wiele słów.

  7. Które polskie słowo ma łacińskie korzenie?

    1. Achleb
    2. Bmatka
    3. Cwoda
    4. Dlekcja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: lekcja – Lectio to po łacinie „czytanie”.

  8. Jak nazywa się izba polskiego parlamentu o rzymskiej nazwie?

    1. ASenat
    2. BZgromadzenie Ludowe
    3. CAkropol
    4. DAgora
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Senat – Senat działał już w starożytnym Rzymie.

Cały dział „Dziedzictwo starożytnego Rzymu”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Czym jest historia i po co ją poznajemyHistoria, legenda i fikcjaPraca historyka i źródła historyczneSzukam informacji o przeszłościHistoria mojej rodzinyRegiony PolskiMoja mała ojczyzna i jej bohaterowieZabytki – świadkowie przeszłościLegendy mojej okolicy – prawda czy zmyślenie?Symbole państwowe PolskiŚwięta państwoweTradycje i zwyczaje regionówPolska w Unii EuropejskiejChronologia – jak mierzymy czas w historiiJak określić wiek wydarzeniaObliczanie upływu czasuOś czasuMapa historyczna i planRewolucja neolitycznaStarożytny Egipt – państwo faraonówOsiągnięcia EgipcjanWynalezienie pismaGrecja – kraj gór i morzaAteny w czasach PeryklesaIgrzyska, mity, teatr i filozofiaGrecy a współczesna EuropaOd miasta nad Tybrem do imperiumRzym w czasach Juliusza CezaraOsiągnięcia RzymianJudaizm – religia jednego BogaJezus i narodziny chrześcijaństwaChrześcijaństwo w cesarstwie rzymskimChrześcijaństwo a Europa