ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →
Geografia · powtórka działu · kl. 7

Ludność i urbanizacja w Polsce – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Geografia · klasa 7ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/7/geografia/powtorka/ludnosc-i-urbanizacja-w-polsce/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Ludność i urbanizacja w Polsce”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (20 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Mapa polityczna Europy i podział administracyjny Polski

  • 16 województw – 380 powiatów (314 + 66) – 2479 gmin (ok. 2,5 tys.)
  • 1990 – zjednoczenie Niemiec (NRD połączyła się z RFN).
  • 1991 – rozpad ZSRR na 15 państw; w Europie powstały m.in. Litwa, Łotwa, Estonia, Białoruś, Ukraina, Mołdawia i Rosja.

Zmiany liczby ludności Polski i Europy

  • Przyrost naturalny = U − Z; Wp = U − Z przez L · 1000‰ (U – urodzenia, Z – zgony, L – liczba ludności)
  • Przyrost naturalny – różnica między liczbą urodzeń żywych a liczbą zgonów w danym roku.
  • Współczynnik przyrostu naturalnego – przyrost naturalny przeliczony na 1000 mieszkańców (w promilach, ‰).

Struktura płci i wieku

  • Przedprodukcyjna (0–17) → produkcyjna (18–59/64) → poprodukcyjna (60/65+)
  • Piramida wieku i płci – wykres słupkowy pokazujący liczbę (lub odsetek) mężczyzn (po lewej) i kobiet (po prawej) w kolejnych grupach wieku; najmłodsi są na dole.
  • Współczynnik feminizacji – liczba kobiet przypadająca na 100 mężczyzn; w Polsce ok. 107 (2025 r., GUS).

Rozmieszczenie ludności

  • G = L przez P, gdzie G – gęstość zaludnienia [os./km²], L – liczba ludności [osoby], P – powierzchnia [km²]
  • Gęstość zaludnienia – średnia liczba osób przypadająca na 1 km² powierzchni.
  • Przyrodnicze: ukształtowanie powierzchni (w górach i na bagnach mieszka mniej ludzi), klimat, żyzne gleby, dostęp do wody, złoża surowców (np. węgiel na Górnym Śląsku).

Migracje

  • Saldo migracji = I − E (I – imigranci, E – emigranci); przyrost rzeczywisty = przyrost naturalny + saldo migracji
  • Migracja – przemieszczanie się ludności połączone ze zmianą miejsca zamieszkania (na stałe lub na dłużej).
  • Wewnętrzne – w granicach kraju (np. ze wsi do miasta, między województwami); zagraniczne – między państwami.

Migracje a zaludnienie i struktura wieku na obszarach wiejskich

  • Odpływ młodych (ujemne saldo migracji) → mniej urodzeń (ujemny przyrost naturalny) → mniej mieszkańców i starsza struktura wieku

Struktura narodowościowa, etniczna i wyznaniowa

  • 9 mniejszości narodowych + 4 etniczne + 1 język regionalny (kaszubski)
  • Struktura narodowościowa – podział ludności według deklarowanej narodowości lub grupy etnicznej.
  • Mniejszość narodowa – grupa obywateli polskich utożsamiających się z narodem, który ma własne państwo (np. Niemcy, Litwini).

Struktura zatrudnienia i bezrobocie

  • Kierunek zmian: rolnictwo ↓, przemysł najpierw ↑, potem ↓, usługi ↑
  • Stopa bezrobocia = B przez A · 100%, gdzie B – bezrobotni, A – aktywni zawodowo (pracujący + bezrobotni)
  • Struktura zatrudnienia – podział pracujących według sektorów gospodarki, podawany w procentach.

Urbanizacja i miasta w Polsce

  • W = Lm przez L · 100%, gdzie W – wskaźnik urbanizacji [%], Lm – ludność miast, L – ludność ogółem
  • Monocentryczna – jedno centrum; konurbacja – kilka równorzędnych centrów
  • Urbanizacja – rozwój miast: wzrost ich liczby, powierzchni i liczby mieszkańców oraz szerzenie się miejskiego stylu życia.

Rozwój dużych miast a zmiany w strefach podmiejskich

  • Miasto → strefa podmiejska: przeprowadzki; strefa podmiejska → miasto: codzienne dojazdy
  • Strefa podmiejska – obszar wokół dużego miasta, silnie z nim powiązany (praca, szkoły, zakupy).
  • Suburbanizacja – przenoszenie się mieszkańców, firm i sklepów z miasta do strefy podmiejskiej.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Ile województw ma Polska?

    1. A16
    2. B14
    3. C49
    4. D18
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 16 – Od reformy z 1999 r. jest 16 województw (49 było wcześniej).

  2. Ile łącznie jest powiatów w Polsce (wraz z miastami na prawach powiatu)?

    1. A66
    2. B2479
    3. C314
    4. D380
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 380 – 314 powiatów ziemskich + 66 miast na prawach powiatu = 380.

  3. Ilu mieszkańców liczyła Polska pod koniec 2025 r. (GUS)?

    1. Aok. 45 mln
    2. Bok. 37,3 mln
    3. Cok. 31 mln
    4. Dok. 40,3 mln
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ok. 37,3 mln – Liczba ludności Polski maleje – pod koniec 2025 r. wynosiła ok. 37,3 mln.

  4. W mieście urodziło się 900 dzieci, a zmarło 1200 osób. Przyrost naturalny wynosi

    1. A−⁠2100
    2. B300
    3. C−⁠300
    4. D2100
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: −⁠300 – 900 − 1200 = −⁠300, więc przyrost jest ujemny.

  5. Współczynnik feminizacji 107 oznacza, że

    1. Akobiety żyją średnio o 7 lat dłużej
    2. Bna 1000 mieszkańców rodzi się 107 dzieci
    3. Cna 100 mężczyzn przypada 107 kobiet
    4. Dna 100 kobiet przypada 107 mężczyzn
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: na 100 mężczyzn przypada 107 kobiet – Współczynnik feminizacji to liczba kobiet na 100 mężczyzn.

  6. Ile wynosiła średnia długość życia kobiet w Polsce w 2025 r. (GUS)?

    1. Aok. 75,4 roku
    2. Bok. 82,5 roku
    3. Cok. 70 lat
    4. Dok. 90 lat
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ok. 82,5 roku – Mężczyźni żyli średnio ok. 75,4 roku, a kobiety ok. 82,5 roku.

  7. Gmina o powierzchni 50 km² ma 6000 mieszkańców. Gęstość zaludnienia wynosi

    1. A12 os./km²
    2. B1200 os./km²
    3. C300 os./km²
    4. D120 os./km²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 120 os./km² – G = 6000 : 50 = 120 os./km².

  8. Polska ma ok. 37,3 mln mieszkańców i ok. 313,9 tys. km² powierzchni. Gęstość zaludnienia wynosi ok.

    1. A314 os./km²
    2. B119 os./km²
    3. C37 os./km²
    4. D1190 os./km²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 119 os./km² – G = 37 300 000 : 313 900 ≈ 119 os./km².

  9. Imigracja to

    1. Awyjazd z kraju na stałe
    2. Bprzeprowadzka ze wsi do miasta
    3. Cróżnica urodzeń i zgonów
    4. Dprzyjazd do kraju w celu osiedlenia się
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: przyjazd do kraju w celu osiedlenia się – Emigracja to wyjazd z kraju, a imigracja – przyjazd do kraju.

  10. Do gminy przyjechało na stałe 120 osób, a wyjechało 200. Saldo migracji wynosi

    1. A−⁠320
    2. B−⁠80
    3. C320
    4. D80
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: −⁠80 – Saldo = imigracja − emigracja = 120 − 200 = −⁠80.

  11. Kto najczęściej wyjeżdża ze wsi do miast?

    1. Aemeryci
    2. Brolnicy po 60. roku życia
    3. Cludzie młodzi w wieku ok. 20–35 lat
    4. Ddzieci w wieku szkolnym bez rodziców
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ludzie młodzi w wieku ok. 20–35 lat – Młodzi wyjeżdżają na studia i do pracy.

  12. Odpływ młodych ludzi ze wsi prowadzi do

    1. Aodmłodzenia struktury wieku
    2. Bstarzenia się ludności i spadku liczby urodzeń
    3. Cwzrostu gęstości zaludnienia wsi
    4. Dwzrostu liczby urodzeń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: starzenia się ludności i spadku liczby urodzeń – Wyjeżdżają osoby, które mogłyby mieć dzieci, więc wieś się starzeje.

  13. Ile mniejszości narodowych wymienia polska ustawa?

    1. A13
    2. B4
    3. C16
    4. D9
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 9 – Ustawa wymienia 9 mniejszości narodowych i 4 etniczne – razem 13.

  14. Mniejszością etniczną (a nie narodową) są w Polsce

    1. ANiemcy
    2. BUkraińcy
    3. CŁemkowie
    4. DLitwini
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Łemkowie – Łemkowie nie mają własnego państwa, więc są mniejszością etniczną.

  15. Do sektora II gospodarki należy

    1. Ahandel
    2. Bbudownictwo
    3. Crolnictwo
    4. Dedukacja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: budownictwo – Sektor II to przemysł i budownictwo.

  16. Jaki odsetek pracujących w Polsce pracował w rolnictwie w 2025 r. (GUS)?

    1. Aok. 30%
    2. Bok. 63%
    3. Cok. 50%
    4. Dok. 6%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ok. 6% – Ok. 30% pracuje w przemyśle i budownictwie, a ok. 63% – w usługach.

  17. Wskaźnik urbanizacji w Polsce wynosi ok. (2025 r.)

    1. A90%
    2. B30%
    3. C59%
    4. D41%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 59% – Ok. 59% Polaków mieszka w miastach, a ok. 41% – na wsi.

  18. Wskaźnik urbanizacji to

    1. Aliczba miast w kraju
    2. Bliczba osób na 1 km²
    3. Cróżnica urodzeń i zgonów
    4. Dudział ludności miejskiej w ogólnej liczbie ludności
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: udział ludności miejskiej w ogólnej liczbie ludności – Oblicza się go w procentach: ludność miast : ludność ogółem · 100%.

  19. Suburbanizacja to

    1. Abudowa nowych miast przemysłowych
    2. Bprzenoszenie się ludności i firm z miasta do strefy podmiejskiej
    3. Cwyjazd za granicę
    4. Dmigracja ze wsi do wielkiego miasta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: przenoszenie się ludności i firm z miasta do strefy podmiejskiej – Ludzie budują domy w podmiejskich wsiach, ale dojeżdżają do pracy w mieście.

  20. Częstą przyczyną przeprowadzki na przedmieścia jest

    1. Achęć pracy na roli
    2. Bbrak dróg dojazdowych
    3. Cwyższe ceny domów niż w mieście
    4. Dtańsza działka i więcej zieleni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: tańsza działka i więcej zieleni – Za cenę mieszkania w mieście można często kupić działkę z domem pod miastem.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.