ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Ludność i urbanizacja w Polsceklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/geografia/struktura-narodowosciowa-etniczna-i-wyznaniowa/

Geografia · Ludność i urbanizacja w Polsce · kl. 7

Struktura narodowościowa, etniczna i wyznaniowa

Kim czują się mieszkańcy Polski, jakie mniejszości u nas żyją i jakie wyznania deklarujemy – na tle innych krajów Europy.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Polska na tle Europy

  • Struktura narodowościowa – podział ludności według deklarowanej narodowości lub grupy etnicznej.
  • Polska jest dziś prawie jednolita narodowościowo: w spisie powszechnym (NSP 2021) ok. 99% mieszkańców zadeklarowało tożsamość polską (można było podać dwie, np. polską i śląską).
  • Przed II wojną światową mniejszości stanowiły ok. jednej trzeciej ludności. Zmieniły to Holokaust, nowe granice i przesiedlenia.
  • W wielu krajach Europy żyje kilka narodów lub duże mniejszości, np. w Belgii (Flamandowie i Walonowie), Hiszpanii (Katalończycy, Baskowie) i na Łotwie (prawie ćwierć mieszkańców to Rosjanie).

2Mniejszości narodowe i etniczne

  • Mniejszość narodowa – grupa obywateli polskich utożsamiających się z narodem, który ma własne państwo (np. Niemcy, Litwini).
  • Mniejszość etniczna – grupa, której naród nie ma własnego państwa (np. Łemkowie, Romowie).
  • Ustawa z 2005 r. wymienia 9 mniejszości narodowych (białoruską, czeską, litewską, niemiecką, ormiańską, rosyjską, słowacką, ukraińską, żydowską) i 4 etniczne (karaimską, łemkowską, romską, tatarską).
  • Język regionalny – w Polsce tylko kaszubski; ustawy o języku śląskim zawetowano (2024, 2026 r.).
Zapamiętaj

9 mniejszości narodowych + 4 etniczne + 1 język regionalny (kaszubski)

Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego Polska jest dziś prawie jednolita narodowościowo?

3Spis 2021 – kto i gdzie?

Tożsamość (NSP 2021)DeklaracjeGdzie najwięcej?
śląskaok. 596 tys.woj. śląskie i opolskie
kaszubskaok. 180 tys.Kaszuby (pomorskie)
niemieckaok. 144 tys.Opolszczyzna
ukraińskaok. 82 tys.rozproszeni: warmińsko-mazurskie, pomorskie, podkarpackie
białoruskaok. 57 tys.podlaskie (Hajnówka, Bielsk Podlaski)
  • Litwini mieszkają koło Puńska i Sejn, Tatarzy – w Kruszynianach (Podlasie), Łemkowie – w Beskidzie Niskim i na Dolnym Śląsku.
Uwaga na błąd

Ukraińcy przybyli po 2022 r. to imigranci (cudzoziemcy), a nie mniejszość – tę tworzą obywatele polscy.

4Struktura wyznaniowa

  • W NSP 2021 ok. 71% mieszkańców zadeklarowało przynależność do Kościoła katolickiego, ok. 7% – brak wyznania, a ok. 21% nie odpowiedziało (pytanie było dobrowolne).
  • Mniejsze wspólnoty: prawosławni (głównie Podlasie), Świadkowie Jehowy, ewangelicy (np. Śląsk Cieszyński), muzułmanie (Tatarzy).
  • W Europie katolicyzm przeważa też we Włoszech, prawosławie – w Rosji i Grecji, protestantyzm – w Skandynawii; w Czechach większość nie deklaruje religii.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jaka część mieszkańców Polski zadeklarowała w NSP 2021 przynależność do Kościoła katolickiego?

✎Ściąga: Struktura narodowościowa, etniczna i wyznaniowa

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 9 mniejszości narodowych + 4 etniczne + 1 język regionalny (kaszubski)
  • Struktura narodowościowa – podział ludności według deklarowanej narodowości lub grupy etnicznej.
  • Mniejszość narodowa – grupa obywateli polskich utożsamiających się z narodem, który ma własne państwo (np. Niemcy, Litwini).
  • Mniejszość etniczna – grupa, której naród nie ma własnego państwa (np. Łemkowie, Romowie).
  • Język regionalny – w Polsce tylko kaszubski; ustawy o języku śląskim zawetowano (2024, 2026 r.).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile mniejszości narodowych wymienia polska ustawa?

    1. A13
    2. B4
    3. C16
    4. D9
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 9 – Ustawa wymienia 9 mniejszości narodowych i 4 etniczne – razem 13.

  2. Mniejszością etniczną (a nie narodową) są w Polsce

    1. ANiemcy
    2. BUkraińcy
    3. CŁemkowie
    4. DLitwini
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Łemkowie – Łemkowie nie mają własnego państwa, więc są mniejszością etniczną.

  3. Jedynym ustawowo uznanym językiem regionalnym w Polsce jest język

    1. Aśląski
    2. Błemkowski
    3. Cgóralski
    4. Dkaszubski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: kaszubski – Ustawy o języku śląskim zawetowano w 2024 i 2026 r.

  4. Którą tożsamość (inną niż polska) zadeklarowało w NSP 2021 najwięcej osób?

    1. Aniemiecką
    2. Bśląską
    3. Ckaszubską
    4. Dukraińską
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: śląską – Tożsamość śląską zadeklarowało ok. 596 tys. osób.

  5. Mniejszość białoruska mieszka głównie w województwie

    1. Aopolskim
    2. Blubuskim
    3. Cpodlaskim
    4. Dpomorskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: podlaskim – Najwięcej Białorusinów mieszka w okolicach Hajnówki i Bielska Podlaskiego.

  6. Mniejszość niemiecka jest najliczniejsza

    1. Ana Opolszczyźnie
    2. Bw Bieszczadach
    3. Cna Kaszubach
    4. Dna Podlasiu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: na Opolszczyźnie – W wielu gminach Opolszczyzny Niemcy to kilkanaście lub kilkadziesiąt procent mieszkańców.

  7. Dlaczego Polska jest dziś prawie jednolita narodowościowo?

    1. APolska nigdy nie miała mniejszości
    2. Bmniejszości wyjechały po wejściu do UE w 2004 r.
    3. Cobowiązuje zakaz osiedlania się cudzoziemców
    4. Dto skutek II wojny światowej: Holokaustu, zmiany granic i przesiedleń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: to skutek II wojny światowej: Holokaustu, zmiany granic i przesiedleń – Przed wojną mniejszości stanowiły ok. jednej trzeciej ludności.

  8. Jaka część mieszkańców Polski zadeklarowała w NSP 2021 przynależność do Kościoła katolickiego?

    1. Aok. 71%
    2. Bok. 40%
    3. Cok. 7%
    4. Dok. 99%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ok. 71% – Ok. 7% podało brak wyznania, a ok. 21% nie odpowiedziało na to pytanie.

Cały dział „Ludność i urbanizacja w Polsce”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 7

Czym zajmuje się geografia?Siatka geograficzna i współrzędneSkala mapy i poziomiceMetody przedstawiania zjawisk na mapachPołożenie i granice PolskiPrzeszłość geologiczna PolskiGóry w Europie i w PolsceZlodowacenia na obszarze PolskiUkształtowanie powierzchni PolskiSkały i surowce mineralneCzynniki kształtujące klimat PolskiCechy klimatu PolskiWody powierzchniowe PolskiOchrona przeciwpowodziowaMorze BałtyckieGleby w PolsceLasy w PolsceOchrona środowiska przyrodniczegoWpływ człowieka na środowiskoWspółzależności w środowisku i zmiany klimatuMapa polityczna Europy i podział administracyjny PolskiZmiany liczby ludności Polski i EuropyStruktura płci i wiekuRozmieszczenie ludnościMigracjeMigracje a zaludnienie i struktura wieku na obszarach wiejskichStruktura zatrudnienia i bezrobocieUrbanizacja i miasta w PolsceRozwój dużych miast a zmiany w strefach podmiejskichWarunki rozwoju rolnictwaProdukcja roślinnaProdukcja zwierzęcaZmiany w polskim przemyśleWpływ zmian w przemyśle na strukturę zatrudnienia po 1989 rokuEnergetykaWarunki produkcji energii z różnych źródełRodzaje usługTransport i łącznośćWpływ transportu na rozwój przemysłu i usługHandel zagranicznyTurystyka w PolsceWpływ walorów przyrodniczych i kulturowych na rozwój turystykiPoznaję region, w którym mieszkamMoja mała ojczyznaWybrane regiony PolskiGeografia Polski – powtórka