ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Ludność i urbanizacja w Polsceklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/geografia/rozmieszczenie-ludnosci/

Geografia · Ludność i urbanizacja w Polsce · kl. 7

Rozmieszczenie ludności

Czym jest gęstość zaludnienia, dlaczego ludność Polski jest rozmieszczona nierównomiernie i gdzie mieszka najwięcej, a gdzie najmniej ludzi.

ok. 3 min czytania18 fiszek16 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Gęstość zaludnienia

  • Gęstość zaludnienia – średnia liczba osób przypadająca na 1 km² powierzchni.
Zapamiętaj

G = L przez P, gdzie G – gęstość zaludnienia [os./km²], L – liczba ludności [osoby], P – powierzchnia [km²]

  • W Polsce G ≈ 119 os./km² (2025 r., GUS): ok. 37,3 mln osób na ok. 313,9 tys. km².
  • Na mapach gęstość pokazuje się zwykle kartogramem: im ciemniejszy kolor, tym gęstsze zaludnienie.
kartogram: wskaźnik względnykartodiagram: wartości bezwzględnenp. gęstość [osób/km²]np. liczba ludności [mln osób]nie porównuj sum z wartościami na mieszkańca
Kartogram (wskaźnik, np. gęstość zaludnienia) i kartodiagram (wartości, np. liczba ludności).

2Czynniki rozmieszczenia ludności

  • Przyrodnicze: ukształtowanie powierzchni (w górach i na bagnach mieszka mniej ludzi), klimat, żyzne gleby, dostęp do wody, złoża surowców (np. węgiel na Górnym Śląsku).
  • Pozaprzyrodnicze: rozwój przemysłu i miast, miejsca pracy, transport, historia (np. różnice z czasów zaborów, przesiedlenia po II wojnie światowej).
Sprawdź, czy rozumiesz

Który czynnik rozmieszczenia ludności jest pozaprzyrodniczy?

3Gdzie mieszka najwięcej, a gdzie najmniej ludzi?

WojewództwoGęstość zaludnienia (2024 r., GUS)
śląskie (najgęściej)ok. 350 os./km²
małopolskieponad 220 os./km²
podlaskieok. 56 os./km²
warmińsko-mazurskieok. 56 os./km²
  • Najgęściej: konurbacja górnośląska, wielkie miasta i ich okolice (Warszawa, Kraków, Łódź, Trójmiasto, Poznań, Wrocław) oraz pas wyżyn i pogórzy na południu.
  • Najrzadziej: pojezierza Mazurskie i Pomorskie, Podlasie, Bieszczady (w gminie Lutowiska – tylko kilka os./km²), duże kompleksy leśne i bagienne.
  • Rozmieszczenie jest nierównomierne: południe kraju jest zaludnione gęściej niż północ i wschód.

4Przykład krok po kroku

  • Dane: gmina ma 7200 mieszkańców i powierzchnię 120 km².
  • Wzór: G = L przez P.
  • Obliczenia: G = 7200 przez 120 = 60 os./km².
  • Odpowiedź: 60 os./km² – zaludnienie rzadsze niż średnio w Polsce (ok. 119 os./km²).
Uwaga na błąd

Dzielenie powierzchni przez liczbę ludności zamiast ludności przez powierzchnię albo pomijanie jednostki os./km².

Sprawdź, czy rozumiesz

Gmina ma 90 km² powierzchni i gęstość zaludnienia 50 os./km². Ilu ma mieszkańców?

✎Ściąga: Rozmieszczenie ludności

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • G = L przez P, gdzie G – gęstość zaludnienia [os./km²], L – liczba ludności [osoby], P – powierzchnia [km²]
  • Gęstość zaludnienia – średnia liczba osób przypadająca na 1 km² powierzchni.
  • Przyrodnicze: ukształtowanie powierzchni (w górach i na bagnach mieszka mniej ludzi), klimat, żyzne gleby, dostęp do wody, złoża surowców (np. węgiel na Górnym Śląsku).
  • Pozaprzyrodnicze: rozwój przemysłu i miast, miejsca pracy, transport, historia (np. różnice z czasów zaborów, przesiedlenia po II wojnie światowej).
  • Najgęściej: konurbacja górnośląska, wielkie miasta i ich okolice (Warszawa, Kraków, Łódź, Trójmiasto, Poznań, Wrocław) oraz pas wyżyn i pogórzy na południu.
  • Najrzadziej: pojezierza Mazurskie i Pomorskie, Podlasie, Bieszczady (w gminie Lutowiska – tylko kilka os./km²), duże kompleksy leśne i bagienne.
  • Dane: gmina ma 7200 mieszkańców i powierzchnię 120 km².
  • Wzór: G = L przez P.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

16 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Gmina o powierzchni 50 km² ma 6000 mieszkańców. Gęstość zaludnienia wynosi

    1. A12 os./km²
    2. B1200 os./km²
    3. C300 os./km²
    4. D120 os./km²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 120 os./km² – G = 6000 : 50 = 120 os./km².

  2. Polska ma ok. 37,3 mln mieszkańców i ok. 313,9 tys. km² powierzchni. Gęstość zaludnienia wynosi ok.

    1. A314 os./km²
    2. B119 os./km²
    3. C37 os./km²
    4. D1190 os./km²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 119 os./km² – G = 37 300 000 : 313 900 ≈ 119 os./km².

  3. Najgęściej zaludnione jest województwo

    1. Alubuskie
    2. Bśląskie
    3. Cwarmińsko-mazurskie
    4. Dpodlaskie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: śląskie – Śląskie ma ok. 350 os./km², a podlaskie i warmińsko-mazurskie – ok. 56 os./km².

  4. Jednym z najrzadziej zaludnionych województw jest

    1. Apodlaskie
    2. Bśląskie
    3. Cmałopolskie
    4. Dmazowieckie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: podlaskie – Podlaskie ma ok. 56 os./km², prawie 6 razy mniej niż śląskie.

  5. Który czynnik rozmieszczenia ludności jest pozaprzyrodniczy?

    1. Arozwój przemysłu i miejsc pracy
    2. Bdostęp do wody
    3. Cżyzne gleby
    4. Dukształtowanie powierzchni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: rozwój przemysłu i miejsc pracy – Przemysł i praca to czynniki związane z działalnością człowieka.

  6. Dlaczego Górny Śląsk jest gęsto zaludniony?

    1. Adzięki licznym jeziorom
    2. Bdzięki dużej lesistości
    3. Cdzięki położeniu nad morzem
    4. Ddzięki złożom węgla i rozwojowi przemysłu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: dzięki złożom węgla i rozwojowi przemysłu – Węgiel przyciągnął przemysł, a za nim ludzi szukających pracy.

  7. Gęstość zaludnienia to

    1. Aodsetek ludności mieszkającej w miastach
    2. Bliczba mieszkańców kraju
    3. Cśrednia liczba osób przypadająca na 1 km²
    4. Dróżnica urodzeń i zgonów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: średnia liczba osób przypadająca na 1 km² – Gęstość oblicza się, dzieląc liczbę ludności przez powierzchnię.

  8. Gmina ma 90 km² powierzchni i gęstość zaludnienia 50 os./km². Ilu ma mieszkańców?

    1. A450
    2. B1,8
    3. C140
    4. D4500
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 4500 – L = G · P = 50 · 90 = 4500 osób.

  9. Gmina o powierzchni 50 km² ma 6000 mieszkańców. Gęstość zaludnienia wynosi

    1. A120 os./km²
    2. B300 os./km²
    3. C1200 os./km²
    4. D12 os./km²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 120 os./km² – G = 6000 : 50 = 120 os./km².

  10. Polska ma ok. 37,3 mln mieszkańców i ok. 313,9 tys. km² powierzchni. Gęstość zaludnienia wynosi ok.

    1. A119 os./km²
    2. B37 os./km²
    3. C1190 os./km²
    4. D314 os./km²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 119 os./km² – G = 37 300 000 : 313 900 ≈ 119 os./km².

  11. Najgęściej zaludnione jest województwo

    1. Alubuskie
    2. Bśląskie
    3. Cwarmińsko-mazurskie
    4. Dpodlaskie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: śląskie – Śląskie ma ok. 350 os./km², a podlaskie i warmińsko-mazurskie – ok. 56 os./km².

  12. Jednym z najrzadziej zaludnionych województw jest

    1. Amazowieckie
    2. Bmałopolskie
    3. Cśląskie
    4. Dpodlaskie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: podlaskie – Podlaskie ma ok. 56 os./km², ponad 6 razy mniej niż śląskie.

  13. Który czynnik rozmieszczenia ludności jest pozaprzyrodniczy?

    1. Adostęp do wody
    2. Bżyzne gleby
    3. Crozwój przemysłu i miejsc pracy
    4. Dukształtowanie powierzchni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: rozwój przemysłu i miejsc pracy – Przemysł i praca to czynniki związane z działalnością człowieka.

  14. Dlaczego Górny Śląsk jest gęsto zaludniony?

    1. Adzięki licznym jeziorom
    2. Bdzięki położeniu nad morzem
    3. Cdzięki złożom węgla i rozwojowi przemysłu
    4. Ddzięki dużej lesistości
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: dzięki złożom węgla i rozwojowi przemysłu – Węgiel przyciągnął przemysł, a za nim ludzi szukających pracy.

  15. Gęstość zaludnienia to

    1. Aodsetek ludności mieszkającej w miastach
    2. Bśrednia liczba osób przypadająca na 1 km²
    3. Cróżnica urodzeń i zgonów
    4. Dliczba mieszkańców kraju
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: średnia liczba osób przypadająca na 1 km² – Gęstość oblicza się, dzieląc liczbę ludności przez powierzchnię.

  16. Gmina ma 90 km² powierzchni i gęstość zaludnienia 50 os./km². Ilu ma mieszkańców?

    1. A450
    2. B1,8
    3. C140
    4. D4500
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 4500 – L = G · P = 50 · 90 = 4500 osób.

Cały dział „Ludność i urbanizacja w Polsce”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 16 pytańFiszki · 18🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 7

Czym zajmuje się geografia?Siatka geograficzna i współrzędneSkala mapy i poziomiceMetody przedstawiania zjawisk na mapachPołożenie i granice PolskiPrzeszłość geologiczna PolskiGóry w Europie i w PolsceZlodowacenia na obszarze PolskiUkształtowanie powierzchni PolskiSkały i surowce mineralneCzynniki kształtujące klimat PolskiCechy klimatu PolskiWody powierzchniowe PolskiOchrona przeciwpowodziowaMorze BałtyckieGleby w PolsceLasy w PolsceOchrona środowiska przyrodniczegoWpływ człowieka na środowiskoWspółzależności w środowisku i zmiany klimatuMapa polityczna Europy i podział administracyjny PolskiZmiany liczby ludności Polski i EuropyStruktura płci i wiekuMigracjeMigracje a zaludnienie i struktura wieku na obszarach wiejskichStruktura narodowościowa, etniczna i wyznaniowaStruktura zatrudnienia i bezrobocieUrbanizacja i miasta w PolsceRozwój dużych miast a zmiany w strefach podmiejskichWarunki rozwoju rolnictwaProdukcja roślinnaProdukcja zwierzęcaZmiany w polskim przemyśleWpływ zmian w przemyśle na strukturę zatrudnienia po 1989 rokuEnergetykaWarunki produkcji energii z różnych źródełRodzaje usługTransport i łącznośćWpływ transportu na rozwój przemysłu i usługHandel zagranicznyTurystyka w PolsceWpływ walorów przyrodniczych i kulturowych na rozwój turystykiPoznaję region, w którym mieszkamMoja mała ojczyznaWybrane regiony PolskiGeografia Polski – powtórka