1Kto wyjeżdża, a kto zostaje?
- Ze wsi wyjeżdżają najczęściej ludzie młodzi (ok. 20–35 lat) – na studia i do pracy w dużych miastach lub za granicą; częściej kobiety niż mężczyźni.
- Na wsi zostaje więcej osób starszych, a wśród młodych dorosłych przeważają mężczyźni (maskulinizacja).
- Razem z młodymi „wyjeżdżają” przyszłe urodzenia: dzieci rodzi się mniej, a wieś się starzeje i wyludnia.
Odpływ młodych (ujemne saldo migracji) → mniej urodzeń (ujemny przyrost naturalny) → mniej mieszkańców i starsza struktura wieku
2Podlasie – wyludniające się wsie
- Woj. podlaskie (GUS, 2024 r.): przyrost naturalny ok. −4,5 tys., saldo migracji ok. −1,3 tys.; od 2002 r. ubyło ok. 6% mieszkańców.
- Gmina wiejska Dubicze Cerkiewne (pow. hajnowski): w latach 2002–2024 ubyło ok. 36% mieszkańców (zostało ok. 1,3 tys.). W 2024 r. urodziło się tam 3 dzieci, a zmarło 30 osób; ok. 39% mieszkańców jest w wieku poprodukcyjnym, a tylko ok. 10% – w przedprodukcyjnym.
- Przyczyny odpływu: mało pracy poza rolnictwem, daleko do wielkich miast, słaby transport publiczny.
Jedną z przyczyn odpływu ludności ze wsi podlaskich jest
Brak pracy i daleka droga do dużych miast skłaniają młodych do wyjazdu.
To jedno z 16 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Zachodniopomorskie – wieś pod Szczecinem
- Gmina wiejska Dobra (Szczecińska) graniczy ze Szczecinem. Od 2002 r. liczba jej mieszkańców wzrosła ponad trzykrotnie – z ok. 9,5 do ok. 31 tys. (2024 r., GUS).
- Wprowadzają się głównie młode rodziny z dziećmi: saldo migracji i przyrost naturalny są dodatnie, a struktura wieku – młoda.
- Z dala od Szczecina wiele wsi tego województwa traci jednak mieszkańców. O przeprowadzkach na przedmieścia – w temacie o strefach podmiejskich.
4Skutki dla wsi
| Dziedzina | Wieś wyludniająca się | Wieś z napływem |
|---|---|---|
| szkoły | mało uczniów, łączenie klas, zamykanie szkół | brak miejsc, budowa nowych |
| usługi | znikają sklepy, poczty i autobusy | nowe sklepy i usługi, ale korki |
| rolnictwo | starzejący się rolnicy bez następców | pola zamieniane na działki |
| piramida wieku | wąska podstawa, dużo seniorów | dużo dzieci i osób w wieku 30–45 lat |
Wyludnianie wsi zaczyna się od odpływu młodych (ujemnego salda migracji), a dopiero potem spada liczba urodzeń.
Jak zmieniła się od 2002 r. liczba mieszkańców gminy Dobra (Szczecińska) pod Szczecinem?
Do gminy graniczącej ze Szczecinem przeprowadza się wiele młodych rodzin.
To jedno z 16 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Migracje a zaludnienie i struktura wieku na obszarach wiejskich
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Odpływ młodych (ujemne saldo migracji) → mniej urodzeń (ujemny przyrost naturalny) → mniej mieszkańców i starsza struktura wieku
?Quiz: powtórz przed kartkówką
16 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kto najczęściej wyjeżdża ze wsi do miast?
- Aemeryci
- Brolnicy po 60. roku życia
- Cludzie młodzi w wieku ok. 20–35 lat
- Ddzieci w wieku szkolnym bez rodziców
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: ludzie młodzi w wieku ok. 20–35 lat – Młodzi wyjeżdżają na studia i do pracy.
Odpływ młodych ludzi ze wsi prowadzi do
- Aodmłodzenia struktury wieku
- Bstarzenia się ludności i spadku liczby urodzeń
- Cwzrostu gęstości zaludnienia wsi
- Dwzrostu liczby urodzeń
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: starzenia się ludności i spadku liczby urodzeń – Wyjeżdżają osoby, które mogłyby mieć dzieci, więc wieś się starzeje.
W którym województwie leżą gminy, które w latach 2004–2020 wyludniały się najszybciej (np. Dubicze Cerkiewne)?
- Aw pomorskim
- Bw wielkopolskim
- Cw podlaskim
- Dw śląskim
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: w podlaskim – Najszybciej wyludniają się małe gminy wiejskie na Podlasiu.
Jak zmieniła się w latach 2004–2020 liczba mieszkańców gminy Komorniki pod Poznaniem?
- Awzrosła ponad dwukrotnie
- Bprawie się nie zmieniła
- Cspadła o połowę
- Dspadła o ok. 25%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wzrosła ponad dwukrotnie – Do gmin wokół Poznania przeprowadza się wiele młodych rodzin.
Typowym skutkiem wyludniania się wsi dla szkół jest
- Abudowa nowych szkół
- Błączenie klas i zamykanie szkół
- Cbrak miejsc w przedszkolach
- Dwzrost liczby uczniów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: łączenie klas i zamykanie szkół – Gdy rodzi się mało dzieci, szkołom brakuje uczniów.
W gminie przyrost naturalny wyniósł −40, a saldo migracji −60. Liczba mieszkańców zmieniła się o
- A−100
- B20
- C−20
- D100
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: −100 – Przyrost rzeczywisty = −40 + (−60) = −100.
Jak wygląda piramida wieku wsi, z której od lat wyjeżdżają młodzi?
- Ama najwięcej osób w wieku 20–35 lat
- Bma wąską podstawę i dużo osób starszych
- Cma szeroką podstawę
- Dma jednakowe słupki we wszystkich grupach wieku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ma wąską podstawę i dużo osób starszych – Brakuje młodych dorosłych i dzieci, a przybywa seniorów.
Jedną z przyczyn odpływu ludności ze wsi podlaskich jest
- Abardzo gęsta sieć kolejowa
- Bduża liczba wielkich fabryk w okolicy
- Cbliskość dużych aglomeracji
- Dmało miejsc pracy poza rolnictwem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: mało miejsc pracy poza rolnictwem – Brak pracy i daleka droga do dużych miast skłaniają młodych do wyjazdu.
Kto najczęściej wyjeżdża ze wsi do miast?
- Aludzie młodzi w wieku ok. 20–35 lat
- Brolnicy po 60. roku życia
- Cemeryci
- Ddzieci w wieku szkolnym bez rodziców
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ludzie młodzi w wieku ok. 20–35 lat – Młodzi wyjeżdżają na studia i do pracy.
Odpływ młodych ludzi ze wsi prowadzi do
- Awzrostu gęstości zaludnienia wsi
- Bstarzenia się ludności i spadku liczby urodzeń
- Codmłodzenia struktury wieku
- Dwzrostu liczby urodzeń
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: starzenia się ludności i spadku liczby urodzeń – Wyjeżdżają osoby, które mogłyby mieć dzieci, więc wieś się starzeje.
W którym województwie leży gmina Dubicze Cerkiewne, która od 2002 r. straciła ponad jedną trzecią mieszkańców?
- Aw podlaskim
- Bw pomorskim
- Cw zachodniopomorskim
- Dw śląskim
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w podlaskim – Dubicze Cerkiewne leżą w powiecie hajnowskim na Podlasiu.
Jak zmieniła się od 2002 r. liczba mieszkańców gminy Dobra (Szczecińska) pod Szczecinem?
- Awzrosła ponad trzykrotnie
- Bprawie się nie zmieniła
- Cspadła o połowę
- Dspadła o ok. jedną trzecią
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wzrosła ponad trzykrotnie – Do gminy graniczącej ze Szczecinem przeprowadza się wiele młodych rodzin.
Typowym skutkiem wyludniania się wsi dla szkół jest
- Awzrost liczby uczniów
- Błączenie klas i zamykanie szkół
- Cbudowa nowych szkół
- Dbrak miejsc w przedszkolach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: łączenie klas i zamykanie szkół – Gdy rodzi się mało dzieci, szkołom brakuje uczniów.
W gminie przyrost naturalny wyniósł −40, a saldo migracji −60. Liczba mieszkańców zmieniła się o
- A100
- B20
- C−20
- D−100
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: −100 – Przyrost rzeczywisty = −40 + (−60) = −100.
Jak wygląda piramida wieku wsi, z której od lat wyjeżdżają młodzi?
- Ama szeroką podstawę
- Bma jednakowe słupki we wszystkich grupach wieku
- Cma najwięcej osób w wieku 20–35 lat
- Dma wąską podstawę i dużo osób starszych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ma wąską podstawę i dużo osób starszych – Brakuje młodych dorosłych i dzieci, a przybywa seniorów.
Jedną z przyczyn odpływu ludności ze wsi podlaskich jest
- Abardzo gęsta sieć kolejowa
- Bduża liczba wielkich fabryk w okolicy
- Cmało miejsc pracy poza rolnictwem
- Dbliskość dużych aglomeracji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: mało miejsc pracy poza rolnictwem – Brak pracy i daleka droga do dużych miast skłaniają młodych do wyjazdu.
Cały dział „Ludność i urbanizacja w Polsce”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.