1Struktura zatrudnienia
- Struktura zatrudnienia – podział pracujących według sektorów gospodarki, podawany w procentach.
| Sektor | Co obejmuje? | Pracujący w Polsce (2025 r., GUS) |
|---|---|---|
| I – rolniczy | rolnictwo, leśnictwo, rybactwo | ok. 6% |
| II – przemysłowy | przemysł i budownictwo | ok. 30% |
| III – usługowy | usługi, np. handel, transport, edukacja, ochrona zdrowia | ok. 63% |
2Zmiany w XX i XXI w.
- Ok. 1950 r. ponad połowa pracujących pracowała w rolnictwie – Polska była krajem rolniczym.
- W PRL szybko przybywało pracy w przemyśle (nowe fabryki, huty, kopalnie), a ludzie przenosili się ze wsi do miast.
- Po 1989 r. wiele zakładów zamknięto, więc zatrudnienie w przemyśle spadło (więcej w temacie o przemyśle po 1989 r.), a rosły usługi.
- Dziś w rolnictwie pracuje coraz mniej osób (maszyny, większe gospodarstwa), a w usługach – coraz więcej.
Kierunek zmian: rolnictwo ↓, przemysł najpierw ↑, potem ↓, usługi ↑
Ok. 1950 r. najwięcej osób w Polsce pracowało w
Po wojnie ponad połowa pracujących pracowała w rolnictwie.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Polska na tle Europy
- W Holandii w usługach pracuje ok. 80% osób, a w rolnictwie tylko ok. 2%.
- W Polsce udział rolnictwa jest wyższy niż na zachodzie Europy (dużo małych gospodarstw), ale niższy niż np. w Rumunii.
- Udział przemysłu jest u nas wyższy niż średnio w UE – podobnie jak w Czechach (fabryki samochodów, AGD).
4Bezrobocie (dodatkowo)
- Bezrobotny – osoba, która może i chce pracować, ale nie ma pracy i jest zarejestrowana w urzędzie pracy.
Stopa bezrobocia = B przez A · 100%, gdzie B – bezrobotni, A – aktywni zawodowo (pracujący + bezrobotni)
- We wrześniu 2026 r. stopa bezrobocia rejestrowanego wynosiła ok. 5,8% (GUS); zmienia się co miesiąc. Od lat najwyższa jest w woj. warmińsko-mazurskim (ok. 9%), najniższa – w wielkopolskim (ok. 4%).
- Przyczyny: zamykanie zakładów, mało pracy na wsi i w małych miastach, kwalifikacje niedopasowane do potrzeb firm, trudny dojazd.
- Skutki: niższe dochody rodzin, wyjazdy młodych za pracą. Pomagają szkolenia i nowe inwestycje.
Stopa bezrobocia 5,8% nie oznacza, że bez pracy jest 5,8% wszystkich mieszkańców – liczy się ją tylko wśród aktywnych zawodowo.
Stopa bezrobocia w Polsce wynosi ok. 5,8%. Co to oznacza?
Stopę bezrobocia liczy się tylko wśród aktywnych zawodowo (pracujący + bezrobotni), a nie wśród wszystkich mieszkańców.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Struktura zatrudnienia i bezrobocie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Kierunek zmian: rolnictwo ↓, przemysł najpierw ↑, potem ↓, usługi ↑
- Stopa bezrobocia = B przez A · 100%, gdzie B – bezrobotni, A – aktywni zawodowo (pracujący + bezrobotni)
- Struktura zatrudnienia – podział pracujących według sektorów gospodarki, podawany w procentach.
- Bezrobotny – osoba, która może i chce pracować, ale nie ma pracy i jest zarejestrowana w urzędzie pracy.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Do sektora II gospodarki należy
- Ahandel
- Bbudownictwo
- Crolnictwo
- Dedukacja
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: budownictwo – Sektor II to przemysł i budownictwo.
Jaki odsetek pracujących w Polsce pracował w rolnictwie w 2025 r. (GUS)?
- Aok. 30%
- Bok. 63%
- Cok. 50%
- Dok. 6%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ok. 6% – Ok. 30% pracuje w przemyśle i budownictwie, a ok. 63% – w usługach.
Ok. 1950 r. najwięcej osób w Polsce pracowało w
- Aprzemyśle
- Brolnictwie
- Cturystyce
- Dusługach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rolnictwie – Po wojnie ponad połowa pracujących pracowała w rolnictwie.
Jak zmieniał się udział usług w zatrudnieniu w Polsce po 1989 r.?
- Aspadł prawie do zera
- Brósł
- Cnie zmieniał się
- Dmalał
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rósł – Dziś usługi dają ok. 63% miejsc pracy.
W którym kraju udział rolnictwa w zatrudnieniu jest najmniejszy?
- Aw Polsce
- Bw Grecji
- Cw Holandii
- Dw Rumunii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: w Holandii – W Holandii w rolnictwie pracuje tylko ok. 2% osób.
Stopa bezrobocia w Polsce wynosi ok. 5,8%. Co to oznacza?
- Aok. 5,8% mieszkańców wyjechało za granicę
- Bok. 5,8% wszystkich mieszkańców nie ma pracy
- Cok. 5,8% pracujących pracuje w rolnictwie
- Dok. 5,8% aktywnych zawodowo to zarejestrowani bezrobotni
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ok. 5,8% aktywnych zawodowo to zarejestrowani bezrobotni – Stopę bezrobocia liczy się tylko wśród aktywnych zawodowo (pracujący + bezrobotni), a nie wśród wszystkich mieszkańców.
W gminie jest 8000 aktywnych zawodowo, w tym 400 bezrobotnych. Stopa bezrobocia wynosi
- A5%
- B0,05%
- C50%
- D20%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 5% – 400 : 8000 · 100% = 5%.
Najwyższą stopę bezrobocia ma od lat województwo
- Awarmińsko-mazurskie
- Bmazowieckie
- Cśląskie
- Dwielkopolskie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: warmińsko-mazurskie – W 2026 r. w warmińsko-mazurskim było to ok. 9%, a w wielkopolskim – ok. 4%.
Cały dział „Ludność i urbanizacja w Polsce”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.