✎Ściąga z działu
Trygonometria w figurach płaskich – pola i długości odcinków
- P = 1 przez 2 · a · b · sin γ, gdzie a i b to dwa boki trójkąta, a γ to kąt między nimi.
- Równoległobok o bokach a, b i kącie α między nimi: P = a · b · sin α. Romb o boku a: P = a² · sin α.
Kąt skierowany i miara łukowa (rozszerzenie)
- Miara łukowa kąta środkowego to α = l przez r (l – długość łuku, r – promień). Pełny kąt to 2π rad, więc π rad = 180°, a 1 rad ≈ 57,3°.
- Kąt skierowany ma ramię początkowe i końcowe. Obrót przeciwnie do ruchu wskazówek zegara ma miarę dodatnią, zgodnie z nimi – ujemną. Można obrócić się o więcej niż 360°, np. 400° albo −90°.
Funkcje trygonometryczne dowolnego kąta, ćwiartki i wzory redukcyjne (rozszerzenie)
- Dla punktu P(x, y) na ramieniu końcowym kąta α i r = pierwiastek z x² + y² > 0: sin α = y przez r, cos α = x przez r, tg α = y przez x (x ≠ 0).
Wykresy funkcji trygonometrycznych (rozszerzenie)
- Przesunięcie: y = f(x − a) + b – o a w prawo i o b w górę. Wartość bezwzględna: y = |f(x)| – części pod osią OX odbijasz nad oś.
- y = sin x: dziedzina R, zbiór wartości ⟨−1, 1⟩, okres 2π, funkcja nieparzysta, miejsca zerowe x = kπ.
- y = cos x: dziedzina R, zbiór wartości ⟨−1, 1⟩, okres 2π, funkcja parzysta, miejsca zerowe x = π przez 2 + kπ.
Wzory na sumę, różnicę i kąt podwojony (rozszerzenie)
- sin(α ± β) = sin α cos β ± cos α sin β; cos(α ± β) = cos α cos β ∓ sin α sin β; tg(α ± β) = tg α ± tg β przez 1 ∓ tg α tg β.
- sin 2α = 2 sin α cos α; cos 2α = cos²α − sin²α = 1 − 2sin²α = 2cos²α − 1; tg 2α = 2 tg α przez 1 − tg²α.
Równania trygonometryczne (rozszerzenie)
- sin x = a (|a| ≤ 1): x = x₀ + 2kπ lub x = π − x₀ + 2kπ. cos x = a (|a| ≤ 1): x = x₀ + 2kπ lub x = −x₀ + 2kπ. tg x = a: x = x₀ + kπ, gdzie k ∈ Z (x₀ – jedno z rozwiązań).
Twierdzenia sinusów i cosinusów – trójkąty dowolne
- c² = a² + b² − 2ab · cos γ, gdzie γ jest kątem między bokami a i b (naprzeciw boku c).
- a przez sin α = b przez sin β = c przez sin γ = 2R.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Pole trójkąta o bokach 8 i 5 i kącie 120° między nimi wynosi
- A20pierwiastek z 3
- B10
- C20
- D10pierwiastek z 3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 10pierwiastek z 3 – P = 1 przez 2 · 8 · 5 · sin 120° = 20 · pierwiastek z 3 przez 2 = 10pierwiastek z 3.
Pole równoległoboku o bokach 8 i 5 i kącie 30° między nimi to
- A10
- B40
- C20
- D20pierwiastek z 3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 20 – P = 8 · 5 · sin 30° = 20. Wynik 40 to pominięcie sinusa.
Romb o boku 6 i kącie ostrym 30° ma pole
- A18pierwiastek z 3
- B18
- C9
- D36
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 18 – P = a² · sin α = 36 · 1 przez 2 = 18.
Twierdzenie cosinusów dla boku c to
- Ac² = a² + b² − 2ab · cos γ
- Bc² = a² − b² − 2ab · cos γ
- Cc² = a² + b² + 2ab · cos γ
- Dc = a + b − cos γ
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: c² = a² + b² − 2ab · cos γ – Kąt γ leży między bokami a i b, a znak przed 2ab to minus.
Dla a = 7, b = 8 i γ = 60° bok c ma długość
- A15
- Bpierwiastek z 169
- Cpierwiastek z 113
- Dpierwiastek z 57
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: pierwiastek z 57 – c² = 49 + 64 − 56 = 57.
Trójkąt o bokach 4, 5, 6 jest
- Aprostokątny
- Bostrokątny
- Crównoramienny
- Drozwartokątny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ostrokątny – 36 < 16 + 25 = 41.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.