ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Trygonometriaklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/matematyka/wykresy-funkcji-trygonometrycznych/

Matematyka · Trygonometria · kl. 2 · zakres rozszerzony

Wykresy funkcji trygonometrycznych

Zakres rozszerzony: jak wyglądają wykresy sinusa, cosinusa i tangensa i jak je przesuwać oraz odbijać.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Sinus i cosinus

−π/2π/2π3π/22π5π/21−1sin xcos x
Sinusoida (niebieska) i cosinusoida (pomarańczowa): obie mają okres 2π i wartości od −⁠1 do 1.
  • y = sin x: dziedzina R, zbiór wartości ⟨−⁠1, 1⟩, okres 2π, funkcja nieparzysta, miejsca zerowe x = kπ.
  • y = cos x: dziedzina R, zbiór wartości ⟨−⁠1, 1⟩, okres 2π, funkcja parzysta, miejsca zerowe x = π przez 2 + kπ.

2Tangens

−3π/2−π−π/2π/2π3π/2tg x
Tangensoida ma pionowe asymptoty w x = π przez 2 + kπ.
  • y = tg x: dziedzina R \ {π przez 2 + kπ : k ∈ Z}, zbiór wartości R, okres π, funkcja nieparzysta, miejsca zerowe x = kπ, asymptoty pionowe x = π przez 2 + kπ.
Sprawdź, czy rozumiesz

Miejscami zerowymi funkcji y = cos x są

3Przekształcenia wykresów

−π/2π/2π3π/22π5π/221y = sin xy = sin(x − π/4) + 1
Wykres y = sin(x − π przez 4) + 1 jest przesunięciem sinusoidy o π przez 4 w prawo i o 1 w górę.
Zapamiętaj

Przesunięcie: y = f(x − a) + b – o a w prawo i o b w górę. Wartość bezwzględna: y = |f(x)| – części pod osią OX odbijasz nad oś.

  • Dane: y = sin(x − π przez 4) + 1. Krok 1: to y = sin x przesunięte o wektor [π przez 4, 1].
  • Krok 2: zbiór wartości ⟨−⁠1, 1⟩ przesuwasz o 1 w górę, więc ZW = ⟨0, 2⟩.
  • Krok 3: największa wartość 2 jest tam, gdzie x − π przez 4 = π przez 2 + 2kπ, czyli dla x = 3π przez 4 + 2kπ (k ∈ Z).
  • y = |cos x|: wartości w ⟨0, 1⟩, okres zmniejsza się do π.
  • Z wykresu odczytujesz miejsca zerowe, ekstrema i przedziały monotoniczności – najlepiej na jednym okresie.
Uwaga na błąd

Przesunięcie w złą stronę. W y = f(x − a) wykres przesuwasz w prawo o a, a nie w lewo.

✎Ściąga: Wykresy funkcji trygonometrycznych

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Przesunięcie: y = f(x − a) + b – o a w prawo i o b w górę. Wartość bezwzględna: y = |f(x)| – części pod osią OX odbijasz nad oś.
  • y = sin x: dziedzina R, zbiór wartości ⟨−⁠1, 1⟩, okres 2π, funkcja nieparzysta, miejsca zerowe x = kπ.
  • y = cos x: dziedzina R, zbiór wartości ⟨−⁠1, 1⟩, okres 2π, funkcja parzysta, miejsca zerowe x = π przez 2 + kπ.
  • y = tg x: dziedzina R \ {π przez 2 + kπ : k ∈ Z}, zbiór wartości R, okres π, funkcja nieparzysta, miejsca zerowe x = kπ, asymptoty pionowe x = π przez 2 + kπ.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Zbiór wartości funkcji y = sin x to

    1. A⟨0, 1⟩
    2. B⟨−⁠1, 1⟩
    3. C(−⁠1, 1)
    4. DR
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ⟨−⁠1, 1⟩ – Sinus przyjmuje wszystkie wartości od −⁠1 do 1 włącznie.

  2. Okresem funkcji y = tg x jest

    1. Aπ
    2. B1
    3. Cπ przez 2
    4. D2π
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: π – tg(x + π) = tg x.

  3. Miejscami zerowymi funkcji y = cos x są

    1. Ax = kπ, k ∈ Z
    2. Bx = π + 2kπ, k ∈ Z
    3. Cx = 2kπ, k ∈ Z
    4. Dx = π przez 2 + kπ, k ∈ Z
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: x = π przez 2 + kπ, k ∈ Z – cos x = 0 dla x = π przez 2, 3π przez 2, …

  4. Funkcja y = sin x jest

    1. Astała
    2. Bnieparzysta
    3. Cani parzysta, ani nieparzysta
    4. Dparzysta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: nieparzysta – sin(−⁠x) = −⁠sin x.

  5. Dziedzina funkcji y = tg x to

    1. AR \ {π przez 2 + kπ : k ∈ Z}
    2. BR \ {kπ : k ∈ Z}
    3. CR
    4. D⟨−⁠1, 1⟩
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: R \ {π przez 2 + kπ : k ∈ Z} – Tangens nie istnieje tam, gdzie cos x = 0.

  6. Wykres y = sin(x − π przez 4) + 1 powstaje z y = sin x przez przesunięcie

    1. Ao π przez 4 w prawo i o 1 w dół
    2. Bo 1 w prawo i o π przez 4 w górę
    3. Co π przez 4 w lewo i o 1 w górę
    4. Do π przez 4 w prawo i o 1 w górę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: o π przez 4 w prawo i o 1 w górę – f(x − a) przesuwa w prawo o a, + b przesuwa w górę o b.

  7. Zbiór wartości funkcji y = sin x + 2 to

    1. A⟨−⁠2, 2⟩
    2. B⟨1, 3⟩
    3. C⟨2, 4⟩
    4. D⟨−⁠1, 1⟩
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ⟨1, 3⟩ – Całe wartości sinusa przesuwamy o 2 w górę.

  8. Funkcja y = |cos x| ma zbiór wartości

    1. A⟨−⁠1, 0⟩
    2. B⟨−⁠1, 1⟩
    3. CR
    4. D⟨0, 1⟩
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ⟨0, 1⟩ – Wartość bezwzględna odbija ujemne części nad oś OX.

Cały dział „Trygonometria”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 2

Równania i nierówności kwadratoweWartość najmniejsza i największa funkcji kwadratowej, optymalizacjaWzory Viète'a i wyrażenia symetryczne pierwiastkówRównania i nierówności kwadratowe z parametremRównania dwukwadratowe i układy równań liniowo-kwadratowychWykres funkcji kwadratowej: parabola, wierzchołek i przesuwaniePostacie wzoru funkcji kwadratowej i wyznaczanie wzoruWłasności funkcji kwadratowej i odczytywanie z wykresuWartość bezwzględna w funkcji kwadratowejWielomiany – pojęcie, działania i wzory skróconego mnożeniaRozkład wielomianu na czynniki i równania w postaci iloczynowejDzielenie wielomianu przez dwumian, twierdzenie Bézouta i schemat HorneraRównania i nierówności wielomianoweSymbol Newtona, trójkąt Pascala i wzór dwumianowyWzory na sześciany i rozkład wielomianu: grupowanie, suma i różnica sześcianówFunkcja wymierna – hiperbola i asymptotyOdwrotna proporcjonalność w zadaniach: praca, ruch, zakupyFunkcja (ax + b)/(cx + d): wydzielanie całości, monotoniczność, złożenieZadania z równaniami wymiernymi: wspólna praca i ruchOkrąg, cięciwa, styczna – wzajemne położenieKąty w okręgu, długość łuku i pole wycinkaOkrąg wpisany i opisany na trójkącie, punkty szczególneCzworokąty wpisane w okrąg i opisane na okręgu, twierdzenie odwrotne do TalesaTwierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnymWzajemne położenie dwóch okręgówDowody istnienia punktów szczególnych trójkątaTrygonometria w figurach płaskich – pola i długości odcinkówKąt skierowany i miara łukowaFunkcje trygonometryczne dowolnego kąta, ćwiartki i wzory redukcyjneWzory na sumę, różnicę i kąt podwojonyRównania trygonometryczneTwierdzenia sinusów i cosinusów – trójkąty dowolneAnaliza przypadków i dowód nie wprost – trójkąt niejednoznacznyDowodzenie w geometrii – jak zapisać uzasadnienieModelowanie matematyczne i zapis rozwiązania na maturze