ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Geografia · powtórka działu · kl. 5

Krajobrazy świata – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Geografia · klasa 5ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/5/geografia/powtorka/krajobrazy-swiata/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Krajobrazy świata”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (12 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Pogoda, klimat i klimatogram

  • Pogoda szybko się zmienia, a klimat zmienia się bardzo powoli – opisuje go średnia z wielu lat. „Jutro będzie padać” – to pogoda; „w lipcu w Warszawie jest średnio ok. 20°C” – to klimat.
  • Gdy tmin jest ujemna, odejmowanie liczby ujemnej zamienia się w dodawanie.
  • Pogoda to stan powietrza w danym miejscu i w krótkim czasie – dziś, jutro, w tym tygodniu.

Wilgotny las równikowy

  • Klimat lasu równikowego: gorąco przez cały rok, amplituda temperatury tylko ok. 2°C, opady ponad 2000 mm rocznie.

Sawanna

  • Sawanna = gorąco przez cały rok + pora deszczowa i pora sucha.
  • Baobab gromadzi wodę w grubym pniu. Akacje mają parasolowate korony i kolce.

Pustynia gorąca

  • Na pustyni gorącej są ogromne różnice temperatury między dniem a nocą, bo bez chmur ziemia szybko oddaje ciepło.
  • Piaszczysta – z wydmami usypanymi przez wiatr (erg).
  • Kamienista – pokryta skałami (hamada). Żwirowa – pokryta żwirem (serir).

Krajobraz śródziemnomorski

  • Klimat śródziemnomorski: suche, gorące lato i ciepła, deszczowa zima. Najwięcej opadów jest zimą, a nie latem.
  • Makia to gęste, kolczaste zarośla zimozielonych krzewów. Powstała m.in. tam, gdzie dawniej wycięto lasy.

Step

  • Na stepie jest za sucho dla lasu, dlatego rosną głównie trawy. Duża amplituda temperatury to skutek położenia daleko od oceanu.

Las liściasty i mieszany strefy umiarkowanej

  • Wiosną runo kwitnie, zanim drzewa wypuszczą liście, bo wtedy do dna lasu dociera dużo światła.
  • Klimat morski (blisko oceanu, np. Wielka Brytania): łagodna zima, chłodne lato, dużo opadów. Klimat kontynentalny (daleko od oceanu): mroźniejsza zima, cieplejsze lato, mniej opadów.
  • Las liściasty tworzą m.in. dąb, buk, grab, lipa, klon i jesion. W lesie mieszanym rosną też sosny i świerki.

Tajga

  • Na półkuli południowej nie ma tajgi, bo na tych szerokościach geograficznych prawie nie ma lądu.
  • Zima jest długa i bardzo mroźna, a lato krótkie i ciepłe. Opadów jest mało.
  • Wieloletnia zmarzlina to grunt, który jest zamarznięty przez cały rok. Latem rozmarza tylko jego wierzchnia warstwa.

Tundra

  • Tundra to kraina bez drzew: lato jest za krótkie i za chłodne, a pod ziemią leży wieloletnia zmarzlina.
  • Zima jest długa i bardzo mroźna, a lato krótkie i chłodne – średnia temperatura najcieplejszego miesiąca nie przekracza 10°C. Opadów jest mało, często wieją silne wiatry.

Pustynia lodowa

  • Pustynią lodową nazywamy ją, bo opadów jest tu tak mało jak na pustyni gorącej – lód gromadził się przez tysiące lat.
  • Antarktyda: pingwiny (np. cesarskie), foki, słonie morskie, wieloryby.
  • Arktyka (Grenlandia i okolice): niedźwiedź polarny, mors, foki.

Krajobraz wysokogórski Himalajów

  • W Himalajach na krótkim odcinku od podnóża do szczytu zmieniają się krajobrazy podobnie jak w drodze od równika do bieguna.
  • Himalaje leżą w Azji, między Niziną Hindustańską na południu a Wyżyną Tybetańską na północy. Ciągną się łukiem przez ok. 2500 km.
  • Im wyżej, tym zimniej – temperatura spada średnio o ok. 0,6°C na każde 100 m wysokości. Wysoko jest też mniej tlenu.

Strefowość i piętrowość krajobrazów – podsumowanie

  • Strefowość zależy od odległości od równika, a piętrowość – od wysokości nad poziomem morza. W obu przypadkach o krajobrazie decyduje głównie temperatura.
  • Strefowość to układ krajobrazów w pasach (strefach) od równika ku biegunom.
  • Piętrowość to zmiana krajobrazów wraz z wysokością w górach. Tu też jest coraz zimniej – o ok. 0,6°C na każde 100 m.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Czym jest klimat?

    1. Ailością deszczu w jednym miesiącu
    2. Bprognozą na jutro
    3. Cprzeciętną pogodą w danym miejscu z wielu lat
    4. Dpogodą w danym dniu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przeciętną pogodą w danym miejscu z wielu lat – Klimat oblicza się z pomiarów z wielu lat, zwykle z 30.

  2. Gdzie rosną wilgotne lasy równikowe?

    1. Aw środkowej Europie
    2. Bwzdłuż równika, np. w dorzeczu Amazonki
    3. Cwzdłuż koła podbiegunowego
    4. Dna Saharze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wzdłuż równika, np. w dorzeczu Amazonki – Najwięcej jest ich w Ameryce Południowej, Afryce i Azji Południowo-Wschodniej.

  3. Gdzie leżą sawanny?

    1. Ana Syberii
    2. Bpo obu stronach lasów równikowych, najwięcej w Afryce
    3. Cwokół biegunów
    4. Dw Europie Środkowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: po obu stronach lasów równikowych, najwięcej w Afryce – Sawanny leżą między lasami równikowymi a pustyniami.

  4. Która pustynia gorąca jest największa?

    1. AAtakama
    2. BPustynia Arabska
    3. CGobi
    4. DSahara
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Sahara – Sahara zajmuje dużą część północnej Afryki.

  5. Jaki klimat ma krajobraz śródziemnomorski?

    1. Agorące, suche lato i ciepła, deszczowa zima
    2. Bdeszczowe lato i mroźna zima
    3. Cgorąco i mokro przez cały rok
    4. Dmroźno przez cały rok
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: gorące, suche lato i ciepła, deszczowa zima – Najwięcej opadów jest zimą.

  6. Gdzie leżą stepy?

    1. Awe wnętrzu kontynentów strefy umiarkowanej
    2. Bna wybrzeżach Morza Śródziemnego
    3. Cprzy równiku
    4. Dwokół bieguna południowego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: we wnętrzu kontynentów strefy umiarkowanej – Daleko od oceanu jest mało opadów i duże różnice temperatury.

  7. Ile pór roku ma krajobraz lasów liściastych i mieszanych?

    1. Ażadnej
    2. Bcztery
    3. Cjedną
    4. Ddwie: deszczową i suchą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: cztery – Wiosna, lato, jesień i zima wynikają ze zmian temperatury.

  8. Gdzie występuje tajga?

    1. Ana Antarktydzie
    2. Bna północy Eurazji i Ameryki Północnej
    3. Cprzy równiku
    4. Dna Saharze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: na północy Eurazji i Ameryki Północnej – Największe obszary tajgi są na Syberii i w Kanadzie.

  9. Gdzie leży tundra?

    1. Aprzy równiku
    2. Bwe wnętrzu Afryki
    3. Cnad Morzem Śródziemnym
    4. Dna dalekiej północy, głównie za kołem podbiegunowym północnym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: na dalekiej północy, głównie za kołem podbiegunowym północnym – Tundra ciągnie się wzdłuż wybrzeży Oceanu Arktycznego.

  10. Gdzie występują pustynie lodowe?

    1. Ana Antarktydzie i w głębi Grenlandii
    2. Bna Saharze
    3. Cw Himalajach u podnóża
    4. Dna Syberii w tajdze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: na Antarktydzie i w głębi Grenlandii – Pokrywa je gruby lądolód.

  11. Gdzie leżą Himalaje?

    1. Aw Afryce
    2. Bw Azji, między Niziną Hindustańską a Wyżyną Tybetańską
    3. Cw Ameryce Południowej
    4. Dw Europie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w Azji, między Niziną Hindustańską a Wyżyną Tybetańską – Himalaje leżą na granicy kilku państw, m.in. Nepalu, Indii i Chin.

  12. Czym jest strefowość?

    1. Azmianą krajobrazów wraz z wysokością
    2. Bukładem krajobrazów w pasach od równika ku biegunom
    3. Cpodziałem Ziemi na półkule
    4. Dzmianą pogody w ciągu dnia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: układem krajobrazów w pasach od równika ku biegunom – Zmiana krajobrazów z wysokością to piętrowość.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Geografia