1Położenie i klimat
- Pustynie gorące leżą głównie w pobliżu zwrotników: Sahara (największa pustynia gorąca), Pustynia Arabska, Wielka Pustynia Piaszczysta w Australii, Atakama w Ameryce Południowej.
- Opady są bardzo małe – zwykle poniżej 250 mm w roku, a w niektórych miejscach deszcz nie pada przez kilka lat.
- Niebo jest prawie zawsze bezchmurne. W dzień bywa ponad 40°C, a w nocy robi się chłodno, nawet blisko 0°C.
Na pustyni gorącej są ogromne różnice temperatury między dniem a nocą, bo bez chmur ziemia szybko oddaje ciepło.
2Rodzaje pustyń
- Piaszczysta – z wydmami usypanymi przez wiatr (erg).
- Kamienista – pokryta skałami (hamada). Żwirowa – pokryta żwirem (serir).
Większa część Sahary to nie piasek, tylko pustynie kamieniste i żwirowe.
Uczeń mówi: „Sahara to w całości piasek”. Co jest prawdą?
Pustynie piaszczyste z wydmami zajmują tylko część Sahary.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Rośliny i zwierzęta
- Rośliny mają długie korzenie sięgające wody, małe liście lub kolce. Sukulenty, np. kaktusy w Ameryce, gromadzą wodę w łodygach.
- Wielbłąd długo wytrzymuje bez picia. Fenek (mały lis) ma duże uszy, przez które oddaje ciepło. Jaszczurki, węże i skorpiony ukrywają się w dzień pod kamieniami.
4Człowiek na pustyni
- Oaza to miejsce na pustyni z wodą (źródło, studnia lub rzeka), gdzie rosną rośliny i mieszkają ludzie. Uprawia się tam palmę daktylową.
- Koczownicy (np. Tuaregowie, Beduini) wędrują z wielbłądami i kozami, mieszkają w namiotach.
- Domy w oazach mają grube gliniane ściany i małe okna – w środku jest chłodniej.
- Na Półwyspie Arabskim i na Saharze wydobywa się ropę naftową i gaz ziemny.
Czym jest oaza?
W oazach uprawia się m.in. palmę daktylową.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Pustynia gorąca
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Na pustyni gorącej są ogromne różnice temperatury między dniem a nocą, bo bez chmur ziemia szybko oddaje ciepło.
- Piaszczysta – z wydmami usypanymi przez wiatr (erg).
- Kamienista – pokryta skałami (hamada). Żwirowa – pokryta żwirem (serir).
- Wielbłąd długo wytrzymuje bez picia. Fenek (mały lis) ma duże uszy, przez które oddaje ciepło. Jaszczurki, węże i skorpiony ukrywają się w dzień pod kamieniami.
- Oaza to miejsce na pustyni z wodą (źródło, studnia lub rzeka), gdzie rosną rośliny i mieszkają ludzie. Uprawia się tam palmę daktylową.
- Koczownicy (np. Tuaregowie, Beduini) wędrują z wielbłądami i kozami, mieszkają w namiotach.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Która pustynia gorąca jest największa?
- AAtakama
- BPustynia Arabska
- CGobi
- DSahara
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Sahara – Sahara zajmuje dużą część północnej Afryki.
Ile opadów spada w roku na pustyni gorącej?
- Abardzo mało, zwykle poniżej 250 mm
- Bponad 2000 mm
- Cok. 1000 mm
- Dok. 600 mm, jak w Polsce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: bardzo mało, zwykle poniżej 250 mm – W Asuanie spada średnio ok. 1–2 mm deszczu w roku.
Dlaczego noce na pustyni są chłodne?
- Aw nocy jest pora deszczowa
- Bbez chmur ziemia szybko oddaje ciepło
- Cw nocy pada śnieg
- Dwieje ciepły wiatr
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: bez chmur ziemia szybko oddaje ciepło – Chmury działają jak koc – na pustyni ich brakuje.
Czym jest oaza?
- Awydmą piaszczystą
- Bpustynią kamienistą
- Cmiejscem na pustyni z wodą, roślinami i ludźmi
- Drodzajem namiotu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: miejscem na pustyni z wodą, roślinami i ludźmi – W oazach uprawia się m.in. palmę daktylową.
Jak fenek radzi sobie z upałem?
- Agromadzi wodę w garbie
- Bma grube futro na zimę
- Czapada w sen zimowy
- Dduże uszy oddają ciepło
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: duże uszy oddają ciepło – Przez cienkie, duże uszy przepływa krew i się ochładza.
Jak nazywa się pustynia pokryta skałami?
- Apiaszczysta
- Blodowa
- Ckamienista
- Dżwirowa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: kamienista – Pustynia kamienista to hamada; żwirowa to serir.
Uczeń mówi: „Sahara to w całości piasek”. Co jest prawdą?
- ASahara jest porośnięta lasem
- Bto prawda
- CSahara jest pokryta lodem
- Dwiększa część Sahary to pustynie kamieniste i żwirowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: większa część Sahary to pustynie kamieniste i żwirowe – Pustynie piaszczyste z wydmami zajmują tylko część Sahary.
Kim są Tuaregowie?
- AIndianami z Amazonii
- Bkoczownikami Sahary
- Cmieszkańcami Himalajów
- Dpasterzami reniferów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: koczownikami Sahary – Tuaregowie wędrują z wielbłądami i kozami.
Cały dział „Krajobrazy świata”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.