1Położenie i klimat
- Wilgotne lasy równikowe rosną wzdłuż równika: w dorzeczu Amazonki (Ameryka Południowa), w dorzeczu Konga (Afryka) i na wyspach Azji Południowo-Wschodniej (np. Indonezja).
- Przez cały rok jest gorąco (ok. 25–28°C) i bardzo wilgotno. Prawie codziennie po południu pada ulewny deszcz.
- Nie ma pór roku jak w Polsce – temperatura jest prawie taka sama w każdym miesiącu. Zmienia się tylko ilość deszczu.
Klimat lasu równikowego: gorąco przez cały rok, amplituda temperatury tylko ok. 2°C, opady ponad 2000 mm rocznie.
2Rośliny i zwierzęta
- Las ma piętrową budowę: nad zwarte korony drzew wystają pojedyncze olbrzymy, a niżej rosną mniejsze drzewa, krzewy i runo.
- Rosną tu liany (pnącza) i epifity – rośliny żyjące na gałęziach drzew, np. storczyki. Drzewa przez cały rok są zielone.
- Najwięcej zwierząt żyje w koronach drzew: małpy, leniwce, papugi, tukany. Na ziemi i w wodzie: jaguar (Ameryka), goryl (Afryka), anakonda, żaby drzewołazy.
Gdzie rosną wilgotne lasy równikowe?
Najwięcej jest ich w Ameryce Południowej, Afryce i Azji Południowo-Wschodniej.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Gleby i człowiek
- Gleby są ubogie: deszcz wymywa z nich składniki, a opadłe liście szybko gniją i rośliny od razu je wykorzystują.
- Mieszkańcy lasu (np. Indianie w Amazonii, Pigmeje w Afryce) budują domy z drewna i liści, często na palach. Zbierają owoce, polują i łowią ryby.
- Prowadzą uprawę żarową: wypalają kawałek lasu i przez kilka lat uprawiają tam np. maniok.
- Na plantacjach uprawia się kakaowiec, banany, palmę olejową i kauczukowiec.
Bujny las nie oznacza żyznej gleby. Po wycięciu lasu ziemia szybko jałowieje, a deszcz ją niszczy.
- Wycinanie lasu pod pola, pastwiska i kopalnie to dziś największe zagrożenie dla lasów równikowych.
✎Ściąga: Wilgotny las równikowy
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Klimat lasu równikowego: gorąco przez cały rok, amplituda temperatury tylko ok. 2°C, opady ponad 2000 mm rocznie.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Gdzie rosną wilgotne lasy równikowe?
- Aw środkowej Europie
- Bwzdłuż równika, np. w dorzeczu Amazonki
- Cwzdłuż koła podbiegunowego
- Dna Saharze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wzdłuż równika, np. w dorzeczu Amazonki – Najwięcej jest ich w Ameryce Południowej, Afryce i Azji Południowo-Wschodniej.
Jaki klimat ma las równikowy?
- Agorące lato i mroźna zima
- Bgorący i wilgotny przez cały rok
- Cchłodny i suchy
- Dsuchy i gorący
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: gorący i wilgotny przez cały rok – Temperatura wynosi ok. 25–28°C, a opady przekraczają 2000 mm.
Z klimatogramu Manaus: najcieplej jest 28,6°C, najzimniej 26,6°C. Jaka jest amplituda?
- A26,6°C
- B2°C
- C55,2°C
- D28,6°C
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 2°C – A = 28,6 − 26,6 = 2°C, czyli prawie nie ma pór roku.
Jak nazywamy rośliny rosnące na gałęziach drzew?
- Aliany
- Bepifity
- Cporosty tundrowe
- Dsukulenty
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: epifity – Epifity, np. storczyki, rosną na drzewach, żeby być bliżej światła.
Dlaczego gleby lasu równikowego są ubogie?
- Adeszcze wymywają z nich składniki
- Bsą stale zamarznięte
- Cnie ma w nim roślin
- Djest za zimno
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: deszcze wymywają z nich składniki – Opadłe liście szybko się rozkładają, a składniki są od razu pobierane przez rośliny.
Na czym polega uprawa żarowa?
- Anawadnia się pola wodą z rzeki
- Buprawia się rośliny pod szkłem
- Cuprawia się rośliny na tarasach
- Dwypala się kawałek lasu i przez kilka lat uprawia tam rośliny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: wypala się kawałek lasu i przez kilka lat uprawia tam rośliny – Po kilku latach gleba jałowieje i trzeba wypalić nowe miejsce.
Które zwierzę żyje w lesie równikowym?
- Awielbłąd
- Bbizon
- Crenifer
- Dtukan
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: tukan – Tukany żyją w koronach drzew w Ameryce Południowej.
Co jest dziś największym zagrożeniem dla lasów równikowych?
- Awycinanie lasu pod pola, pastwiska i kopalnie
- Bzbyt duża liczba lian
- Cmroźne zimy
- Dbrak deszczu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wycinanie lasu pod pola, pastwiska i kopalnie – Po wycięciu lasu ubogie gleby szybko się niszczą.
Cały dział „Krajobrazy świata”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.