ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Krajobrazy świataklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/geografia/wilgotny-las-rownikowy/

Geografia · Krajobrazy świata · kl. 5

Wilgotny las równikowy

Poznasz najbujniejszy las na Ziemi – gorący i mokry przez cały rok – oraz życie jego mieszkańców.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Położenie i klimat

  • Wilgotne lasy równikowe rosną wzdłuż równika: w dorzeczu Amazonki (Ameryka Południowa), w dorzeczu Konga (Afryka) i na wyspach Azji Południowo-Wschodniej (np. Indonezja).
  • Przez cały rok jest gorąco (ok. 25–28°C) i bardzo wilgotno. Prawie codziennie po południu pada ulewny deszcz.
  • Nie ma pór roku jak w Polsce – temperatura jest prawie taka sama w każdym miesiącu. Zmienia się tylko ilość deszczu.
Manaus (Brazylia), 3°Sśrednio 27,4°C w roku, opady 2 362 mm005601012015180202402530030360IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII°Cmm
Klimatogram Manaus w Amazonii.
Zapamiętaj

Klimat lasu równikowego: gorąco przez cały rok, amplituda temperatury tylko ok. 2°C, opady ponad 2000 mm rocznie.

2Rośliny i zwierzęta

  • Las ma piętrową budowę: nad zwarte korony drzew wystają pojedyncze olbrzymy, a niżej rosną mniejsze drzewa, krzewy i runo.
0102030405060mnajwyższe drzewa(50–60 m)zwarte korony drzew(30–40 m)niższe drzewa i krzewyruno – mało światła
Warstwy wilgotnego lasu równikowego.
  • Rosną tu liany (pnącza) i epifity – rośliny żyjące na gałęziach drzew, np. storczyki. Drzewa przez cały rok są zielone.
  • Najwięcej zwierząt żyje w koronach drzew: małpy, leniwce, papugi, tukany. Na ziemi i w wodzie: jaguar (Ameryka), goryl (Afryka), anakonda, żaby drzewołazy.
Sprawdź, czy rozumiesz

Gdzie rosną wilgotne lasy równikowe?

3Gleby i człowiek

  • Gleby są ubogie: deszcz wymywa z nich składniki, a opadłe liście szybko gniją i rośliny od razu je wykorzystują.
  • Mieszkańcy lasu (np. Indianie w Amazonii, Pigmeje w Afryce) budują domy z drewna i liści, często na palach. Zbierają owoce, polują i łowią ryby.
  • Prowadzą uprawę żarową: wypalają kawałek lasu i przez kilka lat uprawiają tam np. maniok.
  • Na plantacjach uprawia się kakaowiec, banany, palmę olejową i kauczukowiec.
Uwaga na błąd

Bujny las nie oznacza żyznej gleby. Po wycięciu lasu ziemia szybko jałowieje, a deszcz ją niszczy.

  • Wycinanie lasu pod pola, pastwiska i kopalnie to dziś największe zagrożenie dla lasów równikowych.

✎Ściąga: Wilgotny las równikowy

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Klimat lasu równikowego: gorąco przez cały rok, amplituda temperatury tylko ok. 2°C, opady ponad 2000 mm rocznie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Gdzie rosną wilgotne lasy równikowe?

    1. Aw środkowej Europie
    2. Bwzdłuż równika, np. w dorzeczu Amazonki
    3. Cwzdłuż koła podbiegunowego
    4. Dna Saharze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wzdłuż równika, np. w dorzeczu Amazonki – Najwięcej jest ich w Ameryce Południowej, Afryce i Azji Południowo-Wschodniej.

  2. Jaki klimat ma las równikowy?

    1. Agorące lato i mroźna zima
    2. Bgorący i wilgotny przez cały rok
    3. Cchłodny i suchy
    4. Dsuchy i gorący
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: gorący i wilgotny przez cały rok – Temperatura wynosi ok. 25–28°C, a opady przekraczają 2000 mm.

  3. Z klimatogramu Manaus: najcieplej jest 28,6°C, najzimniej 26,6°C. Jaka jest amplituda?

    1. A26,6°C
    2. B2°C
    3. C55,2°C
    4. D28,6°C
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 2°C – A = 28,6 − 26,6 = 2°C, czyli prawie nie ma pór roku.

  4. Jak nazywamy rośliny rosnące na gałęziach drzew?

    1. Aliany
    2. Bepifity
    3. Cporosty tundrowe
    4. Dsukulenty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: epifity – Epifity, np. storczyki, rosną na drzewach, żeby być bliżej światła.

  5. Dlaczego gleby lasu równikowego są ubogie?

    1. Adeszcze wymywają z nich składniki
    2. Bsą stale zamarznięte
    3. Cnie ma w nim roślin
    4. Djest za zimno
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: deszcze wymywają z nich składniki – Opadłe liście szybko się rozkładają, a składniki są od razu pobierane przez rośliny.

  6. Na czym polega uprawa żarowa?

    1. Anawadnia się pola wodą z rzeki
    2. Buprawia się rośliny pod szkłem
    3. Cuprawia się rośliny na tarasach
    4. Dwypala się kawałek lasu i przez kilka lat uprawia tam rośliny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wypala się kawałek lasu i przez kilka lat uprawia tam rośliny – Po kilku latach gleba jałowieje i trzeba wypalić nowe miejsce.

  7. Które zwierzę żyje w lesie równikowym?

    1. Awielbłąd
    2. Bbizon
    3. Crenifer
    4. Dtukan
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: tukan – Tukany żyją w koronach drzew w Ameryce Południowej.

  8. Co jest dziś największym zagrożeniem dla lasów równikowych?

    1. Awycinanie lasu pod pola, pastwiska i kopalnie
    2. Bzbyt duża liczba lian
    3. Cmroźne zimy
    4. Dbrak deszczu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wycinanie lasu pod pola, pastwiska i kopalnie – Po wycięciu lasu ubogie gleby szybko się niszczą.

Cały dział „Krajobrazy świata”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Geografia, klasa 5