1Położenie i klimat
- Krajobraz śródziemnomorski otacza Morze Śródziemne: południe Europy (Hiszpania, Włochy, Grecja, Chorwacja), północ Afryki i zachód Azji (np. Turcja).
- Lato jest gorące i suche – prawie nie pada przez kilka miesięcy.
- Zima jest ciepła i deszczowa – temperatura zwykle nie spada poniżej 0°C.
Klimat śródziemnomorski: suche, gorące lato i ciepła, deszczowa zima. Najwięcej opadów jest zimą, a nie latem.
- Dodatkowo: podobny klimat mają też Kalifornia, środkowe Chile, okolice Kapsztadu i południe Australii.
2Rośliny i zwierzęta
- Rośliny muszą przetrwać suche lato. Mają małe, twarde liście pokryte woskiem lub włoskami, które mniej odparowują wodę. Są zimozielone.
- Typowe rośliny to oliwka, dąb korkowy, cyprys, pinia, oleander, wawrzyn (laur), lawenda i rozmaryn.
- Makia to gęste, kolczaste zarośla zimozielonych krzewów. Powstała m.in. tam, gdzie dawniej wycięto lasy.
- Żyją tu jaszczurki, żółwie, węże i wiele owadów, np. cykady.
Na wybrzeżach Morza Śródziemnego nie pada najwięcej latem, jak w Polsce, tylko zimą.
Uczeń mówi: „Nad Morzem Śródziemnym najwięcej pada latem”. Co jest prawdą?
Suche lato to najważniejsza cecha tego klimatu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Gleby i człowiek
- Na wapiennych skałach powstają czerwone gleby (terra rossa).
- Uprawia się oliwki, winorośl, cytrusy (pomarańcze, cytryny), figi i warzywa. Latem pola trzeba nawadniać. Hoduje się kozy i owce.
- Domy są białe, z grubymi ścianami, małymi oknami i okiennicami, często z płaskimi dachami – odbijają słońce i chronią przed upałem.
- Słońce, ciepłe morze i zabytki przyciągają miliony turystów.
- Latem często wybuchają pożary lasów i zarośli.
✎Ściąga: Krajobraz śródziemnomorski
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Klimat śródziemnomorski: suche, gorące lato i ciepła, deszczowa zima. Najwięcej opadów jest zimą, a nie latem.
- Makia to gęste, kolczaste zarośla zimozielonych krzewów. Powstała m.in. tam, gdzie dawniej wycięto lasy.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jaki klimat ma krajobraz śródziemnomorski?
- Agorące, suche lato i ciepła, deszczowa zima
- Bdeszczowe lato i mroźna zima
- Cgorąco i mokro przez cały rok
- Dmroźno przez cały rok
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: gorące, suche lato i ciepła, deszczowa zima – Najwięcej opadów jest zimą.
Z klimatogramu Aten: w którym miesiącu pada najwięcej?
- Aw lipcu
- Bw grudniu
- Cw czerwcu
- Dw sierpniu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: w grudniu – W grudniu spada ok. 62 mm, a w lipcu tylko ok. 6 mm.
Jak nazywamy gęste zarośla zimozielonych krzewów nad Morzem Śródziemnym?
- Amakia
- Btundra
- Cpreria
- Dtajga
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: makia – Makia rośnie m.in. tam, gdzie wycięto lasy.
Jak liście roślin śródziemnomorskich chronią się przed suszą?
- Asą ogromne i cienkie
- Bsą małe, twarde i pokryte woskiem
- Copadają na zimę
- Drosną tylko pod wodą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: są małe, twarde i pokryte woskiem – Mała, twarda powierzchnia liścia ogranicza parowanie wody.
Która roślina jest typowa dla krajobrazu śródziemnomorskiego?
- Amodrzew
- Bkarłowata brzoza
- Cbaobab
- Doliwka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: oliwka – Oliwki uprawia się w Hiszpanii, Włoszech i Grecji.
Dlaczego domy nad Morzem Śródziemnym są często białe?
- Aściany zatrzymują deszcz
- Bbiały kolor odbija promienie słońca
- Cbiała farba jest najtańsza w zimnym klimacie
- Dchronią przed śniegiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: biały kolor odbija promienie słońca – Jasne ściany mniej się nagrzewają.
Który kraj leży w strefie krajobrazu śródziemnomorskiego?
- ANorwegia
- BPolska
- CIslandia
- DGrecja
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Grecja – Grecja leży nad Morzem Śródziemnym.
Uczeń mówi: „Nad Morzem Śródziemnym najwięcej pada latem”. Co jest prawdą?
- Apada tylko wiosną
- Bto prawda
- Cdeszcz nie pada tam nigdy
- Dnajwięcej pada zimą, a lato jest suche
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: najwięcej pada zimą, a lato jest suche – Suche lato to najważniejsza cecha tego klimatu.
Cały dział „Krajobrazy świata”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.