1Dwie koncepcje
- W 1914 r. zaborcy stanęli przeciw sobie: Rosja po jednej stronie, Niemcy i Austro-Węgry po drugiej. Polacy mieli szansę, ale musieli wybrać stronę.
- Roman Dmowski (narodowa demokracja, czyli endecja): największym wrogiem są Niemcy, bo najsilniej germanizują Polaków. Najpierw współpraca z Rosją, potem z Francją, Wielką Brytanią i USA. Metoda – dyplomacja.
- Józef Piłsudski (wywodził się z socjalistów): głównym wrogiem jest Rosja. Najpierw walka u boku Austro-Węgier, żeby stworzyć własne wojsko. Metoda – czyn zbrojny, czyli walka z bronią w ręku.
2Czyn zbrojny Piłsudskiego
- 6 VIII 1914 r. z krakowskich Oleandrów wyruszyła Pierwsza Kompania Kadrowa – pierwszy polski oddział tej wojny.
- Legiony Polskie walczyły przy armii austro-węgierskiej w trzech brygadach; I Brygadą dowodził Piłsudski. Krwawa bitwa pod Kostiuchnówką (1916 r.).
- Polska Organizacja Wojskowa (POW) – tajna organizacja Piłsudskiego, szkoliła przyszłych żołnierzy.
- Kryzys przysięgowy (VII 1917 r.) – legioniści z I i III Brygady odmówili przysięgi na braterstwo broni z wojskami Niemiec i Austro-Węgier. Piłsudskiego uwięziono w Magdeburgu, a on stał się symbolem walki o pełną niepodległość.
Jaką metodę walki o niepodległość wybrał Roman Dmowski?
Dmowski uważał Niemcy za największe zagrożenie dla Polaków.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Polacy po obu stronach frontu
- Ok. 3 mln Polaków służyło w armiach zaborców. Często musieli strzelać do rodaków po drugiej stronie frontu.
- U boku Rosji walczył m.in. Legion Puławski, a we Francji powstała Błękitna Armia gen. Józefa Hallera.
Dmowski – wróg: Niemcy, metoda: dyplomacja. Piłsudski – wróg: Rosja, metoda: walka zbrojna.
Piłsudski nie walczył „dla Austrii” – wykorzystywał ją, by stworzyć polskie wojsko. Gdy w 1917 r. zażądano przysięgi wierności, zerwał współpracę.
✎Ściąga: Dmowski i Piłsudski – dwie drogi do niepodległości
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Dmowski – wróg: Niemcy, metoda: dyplomacja. Piłsudski – wróg: Rosja, metoda: walka zbrojna.
- Roman Dmowski (narodowa demokracja, czyli endecja): największym wrogiem są Niemcy, bo najsilniej germanizują Polaków. Najpierw współpraca z Rosją, potem z Francją, Wielką Brytanią i USA. Metoda – dyplomacja.
- Józef Piłsudski (wywodził się z socjalistów): głównym wrogiem jest Rosja. Najpierw walka u boku Austro-Węgier, żeby stworzyć własne wojsko. Metoda – czyn zbrojny, czyli walka z bronią w ręku.
- 6 VIII 1914 r. z krakowskich Oleandrów wyruszyła Pierwsza Kompania Kadrowa – pierwszy polski oddział tej wojny.
- Legiony Polskie walczyły przy armii austro-węgierskiej w trzech brygadach; I Brygadą dowodził Piłsudski. Krwawa bitwa pod Kostiuchnówką (1916 r.).
- Polska Organizacja Wojskowa (POW) – tajna organizacja Piłsudskiego, szkoliła przyszłych żołnierzy.
- Kryzys przysięgowy (VII 1917 r.) – legioniści z I i III Brygady odmówili przysięgi na braterstwo broni z wojskami Niemiec i Austro-Węgier. Piłsudskiego uwięziono w Magdeburgu, a on stał się symbolem walki o pełną niepodległość.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kogo Józef Piłsudski uważał za głównego wroga Polski na początku wojny?
- AFrancję
- BAustro-Węgry
- CRosję
- DNiemcy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Rosję – Dlatego najpierw walczył u boku Austro-Węgier przeciw Rosji.
Jaką metodę walki o niepodległość wybrał Roman Dmowski?
- Adyplomację – współpracę z Rosją, a potem z Zachodem
- Bwalkę zbrojną u boku Austro-Węgier
- Cwspółpracę z bolszewikami
- Dpowstanie przeciw wszystkim zaborcom naraz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: dyplomację – współpracę z Rosją, a potem z Zachodem – Dmowski uważał Niemcy za największe zagrożenie dla Polaków.
Skąd wyruszyła Pierwsza Kompania Kadrowa 6 sierpnia 1914 r.?
- Az Paryża
- Bz Warszawy
- Cz krakowskich Oleandrów
- Dz Poznania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: z krakowskich Oleandrów – Kompania wkroczyła do zaboru rosyjskiego.
Przy armii którego państwa walczyły Legiony Polskie?
- AFrancji
- BRosji
- CWielkiej Brytanii
- DAustro-Węgier
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Austro-Węgier – I Brygadą Legionów dowodził Józef Piłsudski.
Czym był kryzys przysięgowy z 1917 r.?
- Abuntem chłopów w Galicji
- Bodmową legionistów złożenia przysięgi na braterstwo broni z Niemcami i Austro-Węgrami
- Csporem o wybór króla Polski
- Dkłótnią Dmowskiego z Paderewskim
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: odmową legionistów złożenia przysięgi na braterstwo broni z Niemcami i Austro-Węgrami – Po kryzysie Piłsudskiego uwięziono w Magdeburgu.
Czym była Polska Organizacja Wojskowa (POW)?
- Atajną organizacją Piłsudskiego szkolącą żołnierzy
- Bpartią polityczną Dmowskiego
- Carmią polską we Francji
- Drządem polskim w Lublinie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: tajną organizacją Piłsudskiego szkolącą żołnierzy – POW działała w konspiracji.
Jakie zagrożenie wiązało się z programem Piłsudskiego?
- Auzależnienie od Rosji
- Bkonflikt z USA
- Cuzależnienie od Niemiec i Austro-Węgier, gdyby wygrały wojnę
- Dbrak polskiego wojska
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: uzależnienie od Niemiec i Austro-Węgier, gdyby wygrały wojnę – Gdy państwa centralne zażądały wierności, Piłsudski zerwał z nimi współpracę.
Dlaczego I wojnę nazywa się dla Polaków bratobójczą?
- APolacy masowo dezerterowali
- Bw Polsce trwała wtedy wojna domowa
- CPolacy walczyli tylko między sobą o władzę
- DPolacy w armiach różnych zaborców walczyli przeciw sobie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Polacy w armiach różnych zaborców walczyli przeciw sobie – Ok. 3 mln Polaków służyło w armiach trzech zaborców.
Cały dział „Sprawa polska i losy Polaków w czasie I wojny światowej”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.