ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · II RP w okresie rządów parlamentarnychklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/historia/konstytucja-marcowa-i-ustroj-ii-rp/

Historia · II RP w okresie rządów parlamentarnych · kl. 7

Konstytucja marcowa i ustrój II RP

Jakie zasady ustroju wprowadziła konstytucja marcowa z 1921 r. i jakie prawa mieli obywatele.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Demokracja i konstytucja

  • Demokracja to ustrój, w którym władza pochodzi od obywateli – wybierają oni swoich przedstawicieli w wolnych wyborach.
  • Konstytucja to najważniejsza ustawa w państwie: mówi, kto rządzi i jakie prawa mają obywatele.
  • Konstytucję marcową uchwalił Sejm Ustawodawczy 17 III 1921 r. Polska stała się republiką parlamentarną – najwięcej władzy miał parlament.

2Trójpodział władzy

  • Trójpodział władzy – władza jest podzielona na trzy niezależne części, które się wzajemnie kontrolują. Dzięki temu nikt nie ma władzy absolutnej.
  • Ustawodawcza – Sejm i Senat uchwalają ustawy. Najsilniejszy był Sejm: kontrolował rząd i mógł go odwołać.
  • Wykonawcza – prezydent i rząd. Prezydenta wybierało na 7 lat Zgromadzenie Narodowe (Sejm i Senat razem). Miał mało władzy: reprezentował państwo, ale w czasie wojny nie mógł dowodzić wojskiem.
  • Sądownicza – niezawisłe sądy.
obywatele: Sejm – od 21 lat, Senat – od 30 latwybory „pięcioprzymiotnikowe”władzaustawodawczaSejm (najsilniejszy)i Senatuchwalają ustawywładzawykonawczaprezydent (7 lat)i rząd; rząd odpowiadaprzed Sejmemwładzasądowniczaniezawisłe sądysędziowie niezależniod rząduSejm + Senat = Zgromadzenie Narodowe → wybiera prezydenta na 7 lat
Ustrój według konstytucji marcowej
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto wybierał prezydenta według konstytucji marcowej?

3Prawa obywatelskie

  • Prawa obywatelskie to wolności, które państwo musi szanować: równość wobec prawa, wolność słowa, wyznania i zgromadzeń, nietykalność osobista.
  • Wybory do Sejmu były pięcioprzymiotnikowe: powszechne, równe, tajne, bezpośrednie i proporcjonalne. Głosować mogli mężczyźni i kobiety od 21 lat – prawa kobiet zapisano od początku.
  • Mniejszości narodowe miały prawo do własnego języka, szkół i organizacji.
Zapamiętaj

Konstytucja marcowa – 17 III 1921; republika parlamentarna: silny Sejm, słaby prezydent.

Uwaga na błąd

Mylenie konstytucji – marcowa (1921) wzmacniała Sejm, a kwietniowa (1935) prezydenta.

✎Ściąga: Konstytucja marcowa i ustrój II RP

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Konstytucja marcowa – 17 III 1921; republika parlamentarna: silny Sejm, słaby prezydent.
  • Demokracja to ustrój, w którym władza pochodzi od obywateli – wybierają oni swoich przedstawicieli w wolnych wyborach.
  • Konstytucja to najważniejsza ustawa w państwie: mówi, kto rządzi i jakie prawa mają obywatele.
  • Konstytucję marcową uchwalił Sejm Ustawodawczy 17 III 1921 r. Polska stała się republiką parlamentarną – najwięcej władzy miał parlament.
  • Trójpodział władzy – władza jest podzielona na trzy niezależne części, które się wzajemnie kontrolują. Dzięki temu nikt nie ma władzy absolutnej.
  • Ustawodawcza – Sejm i Senat uchwalają ustawy. Najsilniejszy był Sejm: kontrolował rząd i mógł go odwołać.
  • Wykonawcza – prezydent i rząd. Prezydenta wybierało na 7 lat Zgromadzenie Narodowe (Sejm i Senat razem). Miał mało władzy: reprezentował państwo, ale w czasie wojny nie mógł dowodzić wojskiem.
  • Sądownicza – niezawisłe sądy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy uchwalono konstytucję marcową?

    1. A3 maja 1791 r.
    2. B11 listopada 1918 r.
    3. C23 kwietnia 1935 r.
    4. D17 marca 1921 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 17 marca 1921 r. – Uchwalił ją Sejm Ustawodawczy.

  2. Który organ władzy był najsilniejszy według konstytucji marcowej?

    1. Aprezydent
    2. BSejm
    3. CSenat
    4. Drząd
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Sejm – Polska była republiką parlamentarną.

  3. Na czym polega trójpodział władzy?

    1. Ana trzech kadencjach Sejmu
    2. Bna rządach trzech prezydentów
    3. Cna podziale kraju na trzy województwa
    4. Dna podziale władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: na podziale władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą – Każda z władz kontroluje pozostałe.

  4. Kto wybierał prezydenta według konstytucji marcowej?

    1. Arząd
    2. Bwszyscy obywatele w wyborach powszechnych
    3. CZgromadzenie Narodowe
    4. DNaczelnik Państwa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Zgromadzenie Narodowe – Zgromadzenie Narodowe to Sejm i Senat obradujące razem.

  5. Na ile lat wybierano prezydenta II RP?

    1. Ana 5 lat
    2. Bdożywotnio
    3. Cna 4 lata
    4. Dna 7 lat
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: na 7 lat – Kadencja prezydenta trwała 7 lat.

  6. Która władza należy do sądów?

    1. Awykonawcza
    2. Bsamorządowa
    3. Custawodawcza
    4. Dsądownicza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: sądownicza – Sędziowie mieli być niezawiśli, czyli niezależni od rządu.

  7. Co oznacza, że wybory były powszechne?

    1. Agłosowali tylko bogaci
    2. Bwybory odbywały się co roku
    3. Cgłosowano jawnie
    4. Dprawo głosu mieli wszyscy dorośli obywatele, także kobiety
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: prawo głosu mieli wszyscy dorośli obywatele, także kobiety – Do Sejmu mogły głosować osoby od 21. roku życia.

  8. Jakie prawa konstytucja marcowa dawała mniejszościom narodowym?

    1. Azwolnienie z podatków
    2. Bprawo do wyboru własnego prezydenta
    3. Cprawo do własnej armii
    4. Dprawo do własnego języka, szkół i organizacji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: prawo do własnego języka, szkół i organizacji – W II RP mniejszości stanowiły ok. 1/3 mieszkańców.

Cały dział „II RP w okresie rządów parlamentarnych”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 7

I wojna światowa – przyczyny, przebieg i zakończenieCharakter Wielkiej Wojny: fronty, okopy, nowa brońRewolucje w Rosji w 1917 r.Życie w czasie Wielkiej Wojny i pamięć o niejDmowski i Piłsudski – dwie drogi do niepodległościSprawa polska w polityce mocarstwZiemie polskie i ich mieszkańcy w latach 1914–1918Nowa mapa Europy po I wojnie światowejŻycie codzienne i kultura masowa po I wojnieWielki kryzys gospodarczyTotalitaryzmy: komunizm, faszyzm, nazizmPropaganda i indoktrynacja w państwach totalitarnychOdzyskanie niepodległości w 1918 r.Walka o granicę zachodnią i południowąWalka o granicę wschodnią. Wojna polsko-bolszewickaRządy parlamentarne w latach 1919–1926Integracja państwa i życie codzienne w II RPPrzewrót majowy i rządy sanacjiSpołeczeństwo wobec rządów sanacjiGospodarka II RP: Gdynia, kryzys i COPKobiety w II RzeczypospolitejKultura i nauka II RzeczypospolitejEkspansja Hitlera i polityka ustępstwPakt Ribbentrop–MołotowEuropa 1938–1939 oczami politykówWarsztat historyka: źródła, mapy, chronologia