1Sytuacja przed wojną
- Mocarstwa tworzyły imperia kolonialne, czyli państwa z koloniami na innych kontynentach (np. Wielka Brytania – Indie, Francja – Afryka). Niemcy też chciały kolonii, więc rywalizacja rosła.
- Trwał wyścig zbrojeń – państwa budowały coraz więcej okrętów i armat.
- Europa podzieliła się na dwa bloki: trójprzymierze (Niemcy, Austro-Węgry, Włochy) i trójporozumienie, czyli Ententę (Francja, Rosja, Wielka Brytania).
- Kocioł bałkański – tak nazywano Bałkany, bo ciągle „wrzało” tam od sporów. Serbia, wspierana przez Rosję, kłóciła się z Austro-Węgrami.
2Przebieg
- 28 VI 1914 r. w Sarajewie serbski zamachowiec Gawriło Princip zabił Franciszka Ferdynanda, następcę tronu Austro-Węgier. Miesiąc później Austro-Węgry zaatakowały Serbię, a sojusze wciągnęły do wojny kolejne państwa.
- Niemcy chcieli szybko pokonać Francję, ale nad Marną (IX 1914 r.) ich zatrzymano. Na zachodzie zaczęła się walka w okopach.
- 1917 r. – do wojny weszły USA, a Rosja po rewolucjach wycofała się z walki (pokój brzeski, 1918 r.).
Które państwa tworzyły trójporozumienie (Ententę)?
Ententa ostatecznie ukształtowała się w 1907 r.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Zakończenie i skutki
- 11 XI 1918 r. Niemcy podpisały rozejm w Compiègne – walki ustały. W 1919 r. zwycięzcy narzucili im traktat wersalski.
- Zginęło ok. 10 mln żołnierzy. Stąd nazwa Wielka Wojna – nikt wcześniej nie widział wojny o takim zasięgu i liczbie ofiar.
- Upadły cztery cesarstwa: niemieckie, austro-węgierskie, rosyjskie i tureckie. Na ich gruzach powstały nowe państwa – także Polska.
I wojna światowa: 1914–1918; zamach w Sarajewie – 28 VI 1914; rozejm w Compiègne – 11 XI 1918.
Zamach w Sarajewie to pretekst (iskra), a nie główna przyczyna wojny. Przyczyny to rywalizacja mocarstw o kolonie, wyścig zbrojeń i spory na Bałkanach.
✎Ściąga: I wojna światowa – przyczyny, przebieg i zakończenie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- I wojna światowa: 1914–1918; zamach w Sarajewie – 28 VI 1914; rozejm w Compiègne – 11 XI 1918.
- Kocioł bałkański – tak nazywano Bałkany, bo ciągle „wrzało” tam od sporów. Serbia, wspierana przez Rosję, kłóciła się z Austro-Węgrami.
- 28 VI 1914 r. w Sarajewie serbski zamachowiec Gawriło Princip zabił Franciszka Ferdynanda, następcę tronu Austro-Węgier. Miesiąc później Austro-Węgry zaatakowały Serbię, a sojusze wciągnęły do wojny kolejne państwa.
- 1917 r. – do wojny weszły USA, a Rosja po rewolucjach wycofała się z walki (pokój brzeski, 1918 r.).
- 11 XI 1918 r. Niemcy podpisały rozejm w Compiègne – walki ustały. W 1919 r. zwycięzcy narzucili im traktat wersalski.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co było bezpośrednim pretekstem do wybuchu I wojny światowej?
- Azamach na Franciszka Ferdynanda w Sarajewie
- Bprzystąpienie USA do wojny
- Crewolucja w Rosji
- Dzatopienie statku Lusitania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zamach na Franciszka Ferdynanda w Sarajewie – Zamach z 28 VI 1914 r. był iskrą, która podpaliła napiętą sytuację w Europie.
Które państwa tworzyły trójporozumienie (Ententę)?
- ANiemcy, Austro-Węgry i Włochy
- BFrancja, Niemcy i Rosja
- CFrancja, Rosja i Wielka Brytania
- DWielka Brytania, Austro-Węgry i Serbia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Francja, Rosja i Wielka Brytania – Ententa ostatecznie ukształtowała się w 1907 r.
Dlaczego Bałkany nazywano „kotłem bałkańskim”?
- Abo ciągle wybuchały tam konflikty między państwami i narodami
- Bbo produkowano tam najwięcej stali w Europie
- Cbo panował tam wyjątkowo gorący klimat
- Dbo tam zbierały się kongresy pokojowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: bo ciągle wybuchały tam konflikty między państwami i narodami – Serbia, wspierana przez Rosję, rywalizowała tam z Austro-Węgrami.
Czym było imperium kolonialne?
- Apaństwem bez dostępu do morza
- Bpaństwem, które panowało nad koloniami na innych kontynentach
- Csojuszem trzech cesarzy
- Dzwiązkiem państw bałkańskich
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: państwem, które panowało nad koloniami na innych kontynentach – Przykładem było imperium brytyjskie z Indiami i koloniami w Afryce.
Która bitwa z 1914 r. zatrzymała Niemców przed Paryżem?
- Apod Verdun
- Bnad Marną
- Cnad Sommą
- Dpod Tannenbergiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: nad Marną – Po niej na froncie zachodnim zaczęła się wojna w okopach.
Które wydarzenie nastąpiło najwcześniej?
- Azamach w Sarajewie
- Bprzystąpienie USA do wojny
- Crozejm w Compiègne
- Dbitwa nad Marną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zamach w Sarajewie – Zamach był 28 VI 1914 r., Marna – we wrześniu 1914 r., USA – w 1917 r., rozejm – w 1918 r.
Kiedy podpisano rozejm w Compiègne, który zakończył walki?
- A28 czerwca 1919 r.
- B28 czerwca 1914 r.
- C3 marca 1918 r.
- D11 listopada 1918 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 11 listopada 1918 r. – Rozejm podpisali przedstawiciele Niemiec i Ententy w lasku pod Compiègne.
Które państwo przestało istnieć w wyniku I wojny światowej?
- AWielka Brytania
- BFrancja
- CWłochy
- DAustro-Węgry
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Austro-Węgry – Na gruzach Austro-Węgier powstały m.in. Czechosłowacja i Austria, a część ziem przypadła Polsce.
Cały dział „I wojna światowa, jej charakter i następstwa”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.