1Zwolennicy
- Sanację popierali m.in. dawni legioniści, wielu urzędników i wojskowych, część przemysłowców. Powstał BBWR – Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (1928 r.), a później OZN – Obóz Zjednoczenia Narodowego (1937 r.).
- Wielu ludzi ceniło Piłsudskiego jako twórcę niepodległości i zwycięzcę z 1920 r.
2Przeciwnicy i represje
- Opozycja to ugrupowania krytykujące władzę. Przeciw sanacji byli endecy, ludowcy, socjaliści i część mniejszości.
- W 1929 r. partie lewicy i centrum utworzyły Centrolew i żądały ustąpienia rządu.
- 1930 r. – przed wyborami aresztowano przywódców opozycji (m.in. Witosa) i uwięziono w twierdzy w Brześciu. W procesie brzeskim (1931–1932) skazano ich, a Witos wyjechał za granicę.
- 1934 r. – w Berezie Kartuskiej utworzono obóz odosobnienia. Osadzano tam przeciwników władzy bez wyroku sądu.
- Strajk chłopski (VIII 1937 r.) – chłopi nie dowozili żywności do miast. W starciach z policją zginęło kilkadziesiąt osób.
Czym był obóz w Berezie Kartuskiej?
Obóz utworzono w 1934 r.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Krok po kroku: postawa w źródle
- Ustal autora: zwolennik czy przeciwnik sanacji?
- Znajdź słowa oceniające, np. „uzdrowienie” albo „dyktatura”.
- Oddziel fakty (kogo aresztowano, kiedy) od opinii.
- Porównaj ze źródłem drugiej strony.
- Sformułuj własną ocenę z uzasadnieniem.
Brześć 1930 – uwięzienie przywódców opozycji; Bereza Kartuska 1934 – obóz odosobnienia bez wyroku sądu.
Bereza Kartuska to nie obóz zagłady. Był to obóz odosobnienia – ciężki i bezprawny, ale bez masowego mordowania więźniów.
✎Ściąga: Społeczeństwo wobec rządów sanacji
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Brześć 1930 – uwięzienie przywódców opozycji; Bereza Kartuska 1934 – obóz odosobnienia bez wyroku sądu.
- Opozycja to ugrupowania krytykujące władzę. Przeciw sanacji byli endecy, ludowcy, socjaliści i część mniejszości.
- 1930 r. – przed wyborami aresztowano przywódców opozycji (m.in. Witosa) i uwięziono w twierdzy w Brześciu. W procesie brzeskim (1931–1932) skazano ich, a Witos wyjechał za granicę.
- 1934 r. – w Berezie Kartuskiej utworzono obóz odosobnienia. Osadzano tam przeciwników władzy bez wyroku sądu.
- Strajk chłopski (VIII 1937 r.) – chłopi nie dowozili żywności do miast. W starciach z policją zginęło kilkadziesiąt osób.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jak nazywała się organizacja zwolenników sanacji utworzona w 1928 r.?
- APSL „Piast”
- BKomitet Narodowy Polski
- CCentrolew
- DBezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (BBWR)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (BBWR) – BBWR skupiał zwolenników Piłsudskiego.
Czym był Centrolew?
- Azwiązkiem kombatantów
- Bobozem dla więźniów
- Csojuszem partii lewicy i centrum przeciw sanacji
- Dpartią zwolenników Piłsudskiego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: sojuszem partii lewicy i centrum przeciw sanacji – Centrolew domagał się ustąpienia rządu.
Co stało się z przywódcami opozycji w 1930 r.?
- Azostali ministrami
- Bwyjechali na igrzyska olimpijskie
- Caresztowano ich i uwięziono w twierdzy w Brześciu
- Dwybrano ich do rządu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: aresztowano ich i uwięziono w twierdzy w Brześciu – Później skazano ich w procesie brzeskim.
Czym był obóz w Berezie Kartuskiej?
- Aobozem odosobnienia dla przeciwników władzy, osadzanych bez wyroku sądu
- Bniemieckim obozem zagłady
- Cwięzieniem dla jeńców bolszewickich
- Dobozem harcerskim
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: obozem odosobnienia dla przeciwników władzy, osadzanych bez wyroku sądu – Obóz utworzono w 1934 r.
Który polityk ludowy został skazany w procesie brzeskim?
- AIgnacy Mościcki
- BJózef Piłsudski
- CWincenty Witos
- DEugeniusz Kwiatkowski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Wincenty Witos – Po wyroku Witos wyjechał do Czechosłowacji.
Na czym polegał strajk chłopski z 1937 r.?
- Achłopi przejęli fabryki
- Bchłopi nie dowozili żywności do miast w proteście przeciw sanacji
- Cchłopi odmówili służby wojskowej
- Dchłopi wyjechali do Francji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: chłopi nie dowozili żywności do miast w proteście przeciw sanacji – W starciach z policją zginęło kilkadziesiąt osób.
Które zdanie o sanacji jest opinią, a nie faktem?
- A„Obóz w Berezie utworzono w 1934 r.”
- B„Przewrót majowy był w 1926 r.”
- C„Rządy sanacji uzdrowiły państwo.”
- D„W 1930 r. uwięziono przywódców opozycji w Brześciu.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „Rządy sanacji uzdrowiły państwo.” – Ocena „uzdrowiły” to opinia autora, którą trzeba sprawdzić.
Kto należał do opozycji wobec sanacji?
- Aendecy, ludowcy i socjaliści
- Bprezydent Mościcki
- Ctylko urzędnicy państwowi
- Dwyłącznie dawni legioniści
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: endecy, ludowcy i socjaliści – Opozycja była zróżnicowana – od prawicy po lewicę.
Cały dział „II RP pod rządami sanacji”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.