ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Narodziny II Rzeczypospolitej Polskiejklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/historia/walka-o-granice-zachodnia-i-poludniowa/

Historia · Narodziny II Rzeczypospolitej Polskiej · kl. 7

Walka o granicę zachodnią i południową

Jak Polacy wywalczyli Wielkopolskę, Pomorze i część Górnego Śląska oraz o co spierali się z Czechosłowacją.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wielkopolska i Pomorze

  • Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 XII 1918 r. w Poznaniu, po przyjeździe Paderewskiego. Do lutego 1919 r. powstańcy wyzwolili prawie całą Wielkopolskę – to jedno z nielicznych zwycięskich polskich powstań.
  • Traktat wersalski dał Polsce Wielkopolskę i Pomorze, czyli dostęp do morza. Gdańsk został Wolnym Miastem pod opieką Ligi Narodów.
  • 10 II 1920 r. gen. Józef Haller w Pucku dokonał zaślubin Polski z morzem.

2Plebiscyty i powstania śląskie

  • Plebiscyt to głosowanie mieszkańców o tym, do jakiego państwa ma należeć ich ziemia.
  • Warmia i Mazury (11 VII 1920 r.) – plebiscyt przegrany. Głosowano w czasie ofensywy bolszewików na Warszawę, a wielu mieszkańców czuło się związanych z Prusami.
  • Górny Śląsk był bogaty w węgiel i huty. Polacy wywołali trzy powstania śląskie (1919, 1920, 1921). W plebiscycie (20 III 1921 r.) więcej głosów padło za Niemcami. Dzięki III powstaniu pod przywództwem Wojciecha Korfantego Polska dostała w 1922 r. ok. 1/3 regionu, ale z większością kopalń i hut.
WarszawaPoznańLwówWilnoPrusy Wschodnie(Niemcy)1234561powstanie wielkopolskie XII1918 – II 1919: zwycięstwo2Pomorze dla Polski(Wersal); zaślubiny zmorzem 10 II 19203Wolne Miasto Gdańsk4Warmia i Mazury: plebiscyt11 VII 1920 – przegrany5Górny Śląsk: 3 powstania,plebiscyt 1921, część dlaPolski (1922)6Śląsk Cieszyński: spór zCzechosłowacją, podział1920
Walka o granicę zachodnią i południową
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto dokonał zaślubin Polski z morzem w 1920 r.?

3Spór z Czechosłowacją

  • Śląsk Cieszyński chciały oba państwa. W styczniu 1919 r. wojsko czechosłowackie zaatakowało polskie oddziały.
  • W 1920 r. mocarstwa podzieliły region wzdłuż rzeki Olzy. Zaolzie, gdzie mieszkało wielu Polaków, dostała Czechosłowacja. Spór na lata popsuł stosunki obu państw.
  • Dziś Polska i Czechy są razem w NATO i UE, a granica jest uznana; mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego po obu stronach Olzy współpracują.
Zapamiętaj

27 XII 1918 – powstanie wielkopolskie; 1919–1921 – trzy powstania śląskie; 11 VII 1920 – plebiscyt na Warmii i Mazurach.

Uwaga na błąd

Plebiscyt na Górnym Śląsku wygrali Niemcy. Część regionu Polska otrzymała dzięki III powstaniu śląskiemu i decyzji mocarstw.

✎Ściąga: Walka o granicę zachodnią i południową

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 27 XII 1918 – powstanie wielkopolskie; 1919–1921 – trzy powstania śląskie; 11 VII 1920 – plebiscyt na Warmii i Mazurach.
  • Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 XII 1918 r. w Poznaniu, po przyjeździe Paderewskiego. Do lutego 1919 r. powstańcy wyzwolili prawie całą Wielkopolskę – to jedno z nielicznych zwycięskich polskich powstań.
  • Traktat wersalski dał Polsce Wielkopolskę i Pomorze, czyli dostęp do morza. Gdańsk został Wolnym Miastem pod opieką Ligi Narodów.
  • 10 II 1920 r. gen. Józef Haller w Pucku dokonał zaślubin Polski z morzem.
  • Plebiscyt to głosowanie mieszkańców o tym, do jakiego państwa ma należeć ich ziemia.
  • Warmia i Mazury (11 VII 1920 r.) – plebiscyt przegrany. Głosowano w czasie ofensywy bolszewików na Warszawę, a wielu mieszkańców czuło się związanych z Prusami.
  • Górny Śląsk był bogaty w węgiel i huty. Polacy wywołali trzy powstania śląskie (1919, 1920, 1921). W plebiscycie (20 III 1921 r.) więcej głosów padło za Niemcami. Dzięki III powstaniu pod przywództwem Wojciecha Korfantego Polska dostała w 1922 r. ok. 1/3 regionu, ale z większością kopalń i hut.
  • Śląsk Cieszyński chciały oba państwa. W styczniu 1919 r. wojsko czechosłowackie zaatakowało polskie oddziały.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy wybuchło powstanie wielkopolskie?

    1. A15 sierpnia 1920 r.
    2. B27 grudnia 1918 r.
    3. C3 maja 1921 r.
    4. D11 listopada 1918 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 27 grudnia 1918 r. – Iskrą był przyjazd Ignacego Jana Paderewskiego do Poznania.

  2. Jak zakończyło się powstanie wielkopolskie?

    1. Aplebiscytem
    2. Bpodziałem Wielkopolski między Niemcy i Polskę po połowie
    3. Czwycięstwem Polaków
    4. Dklęską Polaków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: zwycięstwem Polaków – Wielkopolska weszła w skład odrodzonej Polski.

  3. Czym jest plebiscyt?

    1. Agłosowaniem mieszkańców o przynależności państwowej ich ziem
    2. Bpowstaniem zbrojnym
    3. Cwyborem prezydenta
    4. Dtraktatem pokojowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: głosowaniem mieszkańców o przynależności państwowej ich ziem – Plebiscyty odbyły się m.in. na Warmii i Mazurach oraz na Górnym Śląsku.

  4. Jak zakończył się plebiscyt na Warmii i Mazurach w 1920 r.?

    1. Azdecydowanym zwycięstwem Niemiec
    2. Bzwycięstwem Polski
    3. Cnie odbył się
    4. Dpodziałem po połowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zdecydowanym zwycięstwem Niemiec – Głosowanie odbywało się w czasie ofensywy bolszewickiej na Warszawę.

  5. Kto kierował III powstaniem śląskim?

    1. AWojciech Korfanty
    2. BLucjan Żeligowski
    3. CJózef Haller
    4. DJózef Piłsudski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wojciech Korfanty – Korfanty był też polskim komisarzem plebiscytowym.

  6. Jaki status otrzymał Gdańsk na mocy traktatu wersalskiego?

    1. Aczęści Niemiec
    2. BWolnego Miasta
    3. Cczęści Polski
    4. Dkolonii brytyjskiej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Wolnego Miasta – Wolne Miasto Gdańsk było pod opieką Ligi Narodów.

  7. Kto dokonał zaślubin Polski z morzem w 1920 r.?

    1. ARoman Dmowski
    2. BWojciech Korfanty
    3. Cgen. Józef Haller
    4. DIgnacy Daszyński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: gen. Józef Haller – Uroczystość odbyła się w Pucku 10 lutego 1920 r.

  8. O który region Polska spierała się z Czechosłowacją?

    1. Ao Warmię
    2. Bo Pomorze
    3. Co Wileńszczyznę
    4. Do Śląsk Cieszyński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: o Śląsk Cieszyński – W 1920 r. podzielono go wzdłuż Olzy.

Cały dział „Narodziny II Rzeczypospolitej Polskiej”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 7

I wojna światowa – przyczyny, przebieg i zakończenieCharakter Wielkiej Wojny: fronty, okopy, nowa brońRewolucje w Rosji w 1917 r.Życie w czasie Wielkiej Wojny i pamięć o niejDmowski i Piłsudski – dwie drogi do niepodległościSprawa polska w polityce mocarstwZiemie polskie i ich mieszkańcy w latach 1914–1918Nowa mapa Europy po I wojnie światowejŻycie codzienne i kultura masowa po I wojnieWielki kryzys gospodarczyTotalitaryzmy: komunizm, faszyzm, nazizmPropaganda i indoktrynacja w państwach totalitarnychOdzyskanie niepodległości w 1918 r.Walka o granicę wschodnią. Wojna polsko-bolszewickaKonstytucja marcowa i ustrój II RPRządy parlamentarne w latach 1919–1926Integracja państwa i życie codzienne w II RPPrzewrót majowy i rządy sanacjiSpołeczeństwo wobec rządów sanacjiGospodarka II RP: Gdynia, kryzys i COPKobiety w II RzeczypospolitejKultura i nauka II RzeczypospolitejEkspansja Hitlera i polityka ustępstwPakt Ribbentrop–MołotowEuropa 1938–1939 oczami politykówWarsztat historyka: źródła, mapy, chronologia