ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Tematy przekrojowe i powtórzenioweklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/historia/sposoby-umacniania-panstwa-polskiego-na-przestrzeni-dziejow/

Historia · Tematy przekrojowe i powtórzeniowe · kl. 8

Sposoby umacniania państwa polskiego na przestrzeni dziejów

Przegląd najważniejszych decyzji, reform i działań, dzięki którym państwo polskie powstawało, rosło w siłę, broniło się i odradzało – od Mieszka I do III Rzeczypospolitej.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Średniowiecze

  • 966 – chrzest Mieszka I: Polska weszła do kręgu chrześcijańskiej Europy.
  • 1025 – koronacja Bolesława Chrobrego na pierwszego króla Polski.
  • Kazimierz Wielki (1333–1370) – zjednoczenie kraju, wspólne prawo (statuty), budowa zamków i miast, Akademia Krakowska (1364).
  • Unie z Litwą: Krewo (1385) i unia lubelska (1569) – powstanie Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

2Czasy stanisławowskie

  • 1773 – Komisja Edukacji Narodowej, pierwsze w Europie ministerstwo oświaty.
  • Sejm Wielki (1788–1792) i Konstytucja 3 maja 1791 r. – próba naprawy państwa: zniesienie liberum veto i wolnej elekcji, trójpodział władzy.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co powstało na mocy unii lubelskiej w 1569 r.?

3Walka o niepodległość

  • Powstania narodowe: kościuszkowskie (1794), listopadowe (1830–1831), styczniowe (1863–1864) – podtrzymywały dążenie do wolności.
  • 1918 – odzyskanie niepodległości; reformy II RP: wspólna waluta – złoty (1924), budowa portu w Gdyni, Centralny Okręg Przemysłowy.
  • Polskie Państwo Podziemne (1939–1945) – tajne władze, wojsko (Armia Krajowa), sądy i szkolnictwo w okupowanym kraju.

4Droga do III Rzeczypospolitej

  • 1980 – „Solidarność”, ruch społeczny walczący o prawa obywateli.
  • 1989 – Okrągły Stół, wybory 4 czerwca, początek transformacji ustrojowej.
  • NATO (1999) i Unia Europejska (2004) – bezpieczeństwo i rozwój.
EpokaSposób umacniania państwa
Piastowiechrzest, koronacja, zjednoczenie, reformy Kazimierza Wielkiego
Jagiellonowieunie z Litwą (1385, 1569)
XVIII wiekKEN, Sejm Wielki, Konstytucja 3 maja
XIX wiekpowstania narodowe, walka o niepodległość
II RPodbudowa państwa, złoty, Gdynia, COP
II wojna światowaPolskie Państwo Podziemne
po 1945 r.„Solidarność”, transformacja 1989, NATO i UE
Zapamiętaj

966 – chrzest; 1025 – koronacja; 1569 – unia lubelska; 1791 – Konstytucja 3 maja; 1918 – niepodległość; 1989 – upadek komunizmu.

Uwaga na błąd

Unia w Krewie (1385) była unią personalną, a dopiero unia lubelska (1569) utworzyła jedno państwo – Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym było Polskie Państwo Podziemne?

✎Ściąga: Sposoby umacniania państwa polskiego na przestrzeni dziejów

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 966 – chrzest; 1025 – koronacja; 1569 – unia lubelska; 1791 – Konstytucja 3 maja; 1918 – niepodległość; 1989 – upadek komunizmu.
  • 966 – chrzest Mieszka I: Polska weszła do kręgu chrześcijańskiej Europy.
  • 1025 – koronacja Bolesława Chrobrego na pierwszego króla Polski.
  • Kazimierz Wielki (1333–1370) – zjednoczenie kraju, wspólne prawo (statuty), budowa zamków i miast, Akademia Krakowska (1364).
  • 1773 – Komisja Edukacji Narodowej, pierwsze w Europie ministerstwo oświaty.
  • Sejm Wielki (1788–1792) i Konstytucja 3 maja 1791 r. – próba naprawy państwa: zniesienie liberum veto i wolnej elekcji, trójpodział władzy.
  • Powstania narodowe: kościuszkowskie (1794), listopadowe (1830–1831), styczniowe (1863–1864) – podtrzymywały dążenie do wolności.
  • 1918 – odzyskanie niepodległości; reformy II RP: wspólna waluta – złoty (1924), budowa portu w Gdyni, Centralny Okręg Przemysłowy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Które wydarzenie wprowadziło Polskę do kręgu chrześcijańskiej Europy?

    1. Aunia w Krewie w 1385 r.
    2. Bkoronacja Chrobrego w 1025 r.
    3. Cunia lubelska w 1569 r.
    4. Dchrzest Mieszka I w 966 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: chrzest Mieszka I w 966 r. – Chrzest dał Polsce miejsce wśród państw chrześcijańskich.

  2. Kto założył Akademię Krakowską?

    1. AMieszko I
    2. BBolesław Chrobry
    3. CKazimierz Wielki
    4. DStanisław August Poniatowski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Kazimierz Wielki – Uczelnię założono w 1364 r.

  3. Co powstało na mocy unii lubelskiej w 1569 r.?

    1. AKsięstwo Warszawskie
    2. BKrólestwo Polskie
    3. CWielkie Księstwo Litewskie
    4. DRzeczpospolita Obojga Narodów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Rzeczpospolita Obojga Narodów – Polska i Litwa utworzyły wspólne państwo.

  4. W którym roku powołano Komisję Edukacji Narodowej?

    1. A1773
    2. B1795
    3. C1791
    4. D1364
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1773 – KEN uznaje się za pierwsze w Europie ministerstwo oświaty.

  5. Co zniosła Konstytucja 3 maja?

    1. Aliberum veto i wolną elekcję
    2. BSejm
    3. Cmonarchię
    4. Dpańszczyznę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: liberum veto i wolną elekcję – Konstytucja wprowadziła tron dziedziczny i trójpodział władzy.

  6. Które działanie II RP pomogło połączyć gospodarkę ziem trzech zaborów?

    1. Azawarcie unii z Litwą
    2. Butworzenie KEN
    3. Cwprowadzenie wspólnej waluty – złotego
    4. Dwybór króla na sejmie elekcyjnym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: wprowadzenie wspólnej waluty – złotego – Złoty wprowadzono w 1924 r. zamiast walut zaborczych.

  7. Czym było Polskie Państwo Podziemne?

    1. Apartią polityczną z lat 80.
    2. Brządem PRL
    3. Corganizacją emigracyjną z XIX w.
    4. Dtajnymi władzami i instytucjami w okupowanej Polsce
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: tajnymi władzami i instytucjami w okupowanej Polsce – Działało w latach 1939–1945, miało m.in. Armię Krajową.

  8. Które wydarzenie było najpóźniej?

    1. Aunia w Krewie
    2. Bchrzest Mieszka I
    3. Ckoronacja Bolesława Chrobrego
    4. Dunia lubelska
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: unia lubelska – Kolejność: 966, 1025, 1385, 1569.

Cały dział „Tematy przekrojowe i powtórzeniowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 8

Napaść na Polskę we wrześniu 1939 r.Podbój Europy przez Hitlera i StalinaWojna III Rzeszy z ZSRSPolityka III Rzeszy w okupowanej Europie. HolokaustPolska pod okupacją niemiecką i sowieckąLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejFormy oporu i polskie wojsko na frontach II wojny światowejSprawa polska w czasie II wojny światowejKoniec II wojny światowejPoczątki zimnej wojnyPolska w latach 1945–1956Rok 1956 – Poznański Czerwiec i PaździernikPolska w latach 1957–1981Schyłek PRL i upadek komunizmuDekolonizacjaKonflikty zimnej wojnyChiny po II wojnie światowejPrzemiany w Europie Środkowo-WschodniejIntegracja europejskaPrzemiany cywilizacyjne w drugiej połowie XX wiekuŚwiat na przełomie XX i XXI wiekuUstrój polityczny PRLGospodarka PRLŻycie codzienne w PRLKultura i nauka w PRLTransformacja ustrojowaPolska w NATO i Unii EuropejskiejPolska współczesnaMała ojczyzna – historia i kultura regionuDziedzictwo kultury światowej i polskiejPostacie i wydarzenia o doniosłym znaczeniu