1Rozmnażanie
- Przed rozmnażaniem ptaki odbywają toki (zaloty): śpiewają, pokazują barwne pióra, tańczą (np. żuraw, cietrzew).
- Zapłodnienie jest wewnętrzne. Samica składa jaja z wapienną skorupką, zwykle do gniazda.
- Rodzice wysiadują jaja – ogrzewają je ciepłem własnego ciała. Mogą to robić, bo są stałocieplni.
- Kukułka podrzuca jaja do gniazd innych ptaków, które wychowują jej pisklę.
2Budowa jaja
- Skorupka z porami – chroni i przepuszcza powietrze. Komora powietrzna – na tępym końcu jaja.
- Białko – zapas wody i białek, chroni zarodek. Żółtko – zapas pokarmu.
- Tarczka zarodkowa – z niej rozwija się zarodek. Skrętki utrzymują żółtko w środku jaja.
Rozwój ptaków jest prosty: z jaja wykluwa się pisklę, które rośnie i zmienia się w dorosłego ptaka.
Dlaczego ptaki mogą wysiadywać jaja?
Stała temperatura ciała pozwala ogrzewać jaja.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Gniazdowniki i zagniazdowniki
- Gniazdowniki – pisklęta są nagie lub słabo opierzone, często ślepe; długo zostają w gnieździe i są karmione przez rodziców (wróbel, sikora, jaskółka, bocian).
- Zagniazdowniki – pisklęta są pokryte puchem i widzą; wkrótce po wykluciu opuszczają gniazdo i same zbierają pokarm (kura, kaczka krzyżówka).
4Znaczenie i ochrona
- Ptaki zjadają owady i gryzonie (sikory, sowy), roznoszą nasiona (sójka zakopuje żołędzie), padlinożercy usuwają martwe zwierzęta.
- Człowiek hoduje drób dla mięsa, jaj i pierza.
- Wiele ptaków odlatuje na zimę, bo brakuje im pokarmu (bocian biały, jaskółki).
- W Polsce większość dziko żyjących ptaków jest chroniona, np. bielik, bocian czarny, żuraw, sowy. Pomagamy im, wieszając budki lęgowe i dokarmiając zimą (ziarno, niesolona słonina – nie chleb).
„żółtko to zarodek”
Zarodek rozwija się z tarczki zarodkowej, a żółtko jest dla niego pokarmem.
Gniazdowniki to ptaki, których pisklęta
Przykładem gniazdownika jest wróbel.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Ptaki: rozmnażanie, rozwój i znaczenie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Rozwój ptaków jest prosty: z jaja wykluwa się pisklę, które rośnie i zmienia się w dorosłego ptaka.
- Kukułka podrzuca jaja do gniazd innych ptaków, które wychowują jej pisklę.
- Skorupka z porami – chroni i przepuszcza powietrze. Komora powietrzna – na tępym końcu jaja.
- Białko – zapas wody i białek, chroni zarodek. Żółtko – zapas pokarmu.
- Tarczka zarodkowa – z niej rozwija się zarodek. Skrętki utrzymują żółtko w środku jaja.
- Gniazdowniki – pisklęta są nagie lub słabo opierzone, często ślepe; długo zostają w gnieździe i są karmione przez rodziców (wróbel, sikora, jaskółka, bocian).
- Zagniazdowniki – pisklęta są pokryte puchem i widzą; wkrótce po wykluciu opuszczają gniazdo i same zbierają pokarm (kura, kaczka krzyżówka).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Z której części jaja rozwija się zarodek ptaka?
- Aze skrętek
- Bz białka
- Cz tarczki zarodkowej
- Dz komory powietrznej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: z tarczki zarodkowej – Żółtko i białko są zapasem dla zarodka.
Jaką funkcję pełnią skrętki w jaju?
- Autrzymują żółtko w środku jaja
- Bsą zapasem pokarmu
- Cprzepuszczają powietrze
- Dwytwarzają skorupkę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: utrzymują żółtko w środku jaja – Skrętki to sznurki białkowe łączące żółtko z końcami jaja.
Dlaczego ptaki mogą wysiadywać jaja?
- Asą stałocieplne i ogrzewają jaja ciepłem ciała
- Bich jaja nie potrzebują ciepła
- Csą zmiennocieplne
- Dskładają jaja w wodzie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: są stałocieplne i ogrzewają jaja ciepłem ciała – Stała temperatura ciała pozwala ogrzewać jaja.
Zapłodnienie u ptaków jest
- Awewnętrzne
- Bzewnętrzne
- Cniepotrzebne
- Dzewnętrzne w gnieździe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wewnętrzne – Do zapłodnienia dochodzi w ciele samicy.
Który ptak jest zagniazdownikiem?
- Ajaskółka dymówka
- Bwróbel
- Ckaczka krzyżówka
- Dsikora bogatka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: kaczka krzyżówka – Pisklęta kaczki pokryte puchem szybko opuszczają gniazdo.
Gniazdowniki to ptaki, których pisklęta
- Aod razu same zdobywają pokarm
- Bdługo przebywają w gnieździe i są karmione przez rodziców
- Crozwijają się w ciele matki
- Dwykluwają się pokryte gęstym puchem i biegają
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: długo przebywają w gnieździe i są karmione przez rodziców – Przykładem gniazdownika jest wróbel.
Dlaczego bociany odlatują na zimę?
- Azimą brakuje im pokarmu
- Bmuszą złożyć jaja w Afryce
- Cnie znoszą śniegu na piórach
- Dzimą linieją
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zimą brakuje im pokarmu – Zimą nie ma żab, owadów i dżdżownic, którymi się żywią.
Co jest dobrym pokarmem do zimowego dokarmiania ptaków?
- Aziarno słonecznika i niesolona słonina
- Bresztki pizzy
- Cchleb
- Dsolone orzeszki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ziarno słonecznika i niesolona słonina – Słone i spleśniałe resztki szkodzą ptakom.
Cały dział „Kręgowce stałocieplne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.