ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Kręgowce stałocieplneklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/biologia/ptaki-rozmnazanie-rozwoj-i-znaczenie/

Biologia · Kręgowce stałocieplne · kl. 6

Ptaki: rozmnażanie, rozwój i znaczenie

Zaloty, budowa jaja, wysiadywanie, gniazdowniki i zagniazdowniki oraz znaczenie i ochrona ptaków.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Rozmnażanie

  • Przed rozmnażaniem ptaki odbywają toki (zaloty): śpiewają, pokazują barwne pióra, tańczą (np. żuraw, cietrzew).
  • Zapłodnienie jest wewnętrzne. Samica składa jaja z wapienną skorupką, zwykle do gniazda.
  • Rodzice wysiadują jaja – ogrzewają je ciepłem własnego ciała. Mogą to robić, bo są stałocieplni.
  • Kukułka podrzuca jaja do gniazd innych ptaków, które wychowują jej pisklę.

2Budowa jaja

skorupka z poramikomora powietrznatarczka zarodkoważółtkobiałkoskrętkibłony pod skorupką
Zarodek rozwija się z tarczki zarodkowej i odżywia żółtkiem.
  • Skorupka z porami – chroni i przepuszcza powietrze. Komora powietrzna – na tępym końcu jaja.
  • Białko – zapas wody i białek, chroni zarodek. Żółtko – zapas pokarmu.
  • Tarczka zarodkowa – z niej rozwija się zarodek. Skrętki utrzymują żółtko w środku jaja.
Zapamiętaj

Rozwój ptaków jest prosty: z jaja wykluwa się pisklę, które rośnie i zmienia się w dorosłego ptaka.

Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego ptaki mogą wysiadywać jaja?

3Gniazdowniki i zagniazdowniki

  • Gniazdowniki – pisklęta są nagie lub słabo opierzone, często ślepe; długo zostają w gnieździe i są karmione przez rodziców (wróbel, sikora, jaskółka, bocian).
  • Zagniazdowniki – pisklęta są pokryte puchem i widzą; wkrótce po wykluciu opuszczają gniazdo i same zbierają pokarm (kura, kaczka krzyżówka).

4Znaczenie i ochrona

  • Ptaki zjadają owady i gryzonie (sikory, sowy), roznoszą nasiona (sójka zakopuje żołędzie), padlinożercy usuwają martwe zwierzęta.
  • Człowiek hoduje drób dla mięsa, jaj i pierza.
  • Wiele ptaków odlatuje na zimę, bo brakuje im pokarmu (bocian biały, jaskółki).
  • W Polsce większość dziko żyjących ptaków jest chroniona, np. bielik, bocian czarny, żuraw, sowy. Pomagamy im, wieszając budki lęgowe i dokarmiając zimą (ziarno, niesolona słonina – nie chleb).
Uwaga na błąd

„żółtko to zarodek”

Zarodek rozwija się z tarczki zarodkowej, a żółtko jest dla niego pokarmem.

Sprawdź, czy rozumiesz

Gniazdowniki to ptaki, których pisklęta

✎Ściąga: Ptaki: rozmnażanie, rozwój i znaczenie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Rozwój ptaków jest prosty: z jaja wykluwa się pisklę, które rośnie i zmienia się w dorosłego ptaka.
  • Kukułka podrzuca jaja do gniazd innych ptaków, które wychowują jej pisklę.
  • Skorupka z porami – chroni i przepuszcza powietrze. Komora powietrzna – na tępym końcu jaja.
  • Białko – zapas wody i białek, chroni zarodek. Żółtko – zapas pokarmu.
  • Tarczka zarodkowa – z niej rozwija się zarodek. Skrętki utrzymują żółtko w środku jaja.
  • Gniazdowniki – pisklęta są nagie lub słabo opierzone, często ślepe; długo zostają w gnieździe i są karmione przez rodziców (wróbel, sikora, jaskółka, bocian).
  • Zagniazdowniki – pisklęta są pokryte puchem i widzą; wkrótce po wykluciu opuszczają gniazdo i same zbierają pokarm (kura, kaczka krzyżówka).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Z której części jaja rozwija się zarodek ptaka?

    1. Aze skrętek
    2. Bz białka
    3. Cz tarczki zarodkowej
    4. Dz komory powietrznej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: z tarczki zarodkowej – Żółtko i białko są zapasem dla zarodka.

  2. Jaką funkcję pełnią skrętki w jaju?

    1. Autrzymują żółtko w środku jaja
    2. Bsą zapasem pokarmu
    3. Cprzepuszczają powietrze
    4. Dwytwarzają skorupkę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: utrzymują żółtko w środku jaja – Skrętki to sznurki białkowe łączące żółtko z końcami jaja.

  3. Dlaczego ptaki mogą wysiadywać jaja?

    1. Asą stałocieplne i ogrzewają jaja ciepłem ciała
    2. Bich jaja nie potrzebują ciepła
    3. Csą zmiennocieplne
    4. Dskładają jaja w wodzie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: są stałocieplne i ogrzewają jaja ciepłem ciała – Stała temperatura ciała pozwala ogrzewać jaja.

  4. Zapłodnienie u ptaków jest

    1. Awewnętrzne
    2. Bzewnętrzne
    3. Cniepotrzebne
    4. Dzewnętrzne w gnieździe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wewnętrzne – Do zapłodnienia dochodzi w ciele samicy.

  5. Który ptak jest zagniazdownikiem?

    1. Ajaskółka dymówka
    2. Bwróbel
    3. Ckaczka krzyżówka
    4. Dsikora bogatka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: kaczka krzyżówka – Pisklęta kaczki pokryte puchem szybko opuszczają gniazdo.

  6. Gniazdowniki to ptaki, których pisklęta

    1. Aod razu same zdobywają pokarm
    2. Bdługo przebywają w gnieździe i są karmione przez rodziców
    3. Crozwijają się w ciele matki
    4. Dwykluwają się pokryte gęstym puchem i biegają
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: długo przebywają w gnieździe i są karmione przez rodziców – Przykładem gniazdownika jest wróbel.

  7. Dlaczego bociany odlatują na zimę?

    1. Azimą brakuje im pokarmu
    2. Bmuszą złożyć jaja w Afryce
    3. Cnie znoszą śniegu na piórach
    4. Dzimą linieją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zimą brakuje im pokarmu – Zimą nie ma żab, owadów i dżdżownic, którymi się żywią.

  8. Co jest dobrym pokarmem do zimowego dokarmiania ptaków?

    1. Aziarno słonecznika i niesolona słonina
    2. Bresztki pizzy
    3. Cchleb
    4. Dsolone orzeszki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ziarno słonecznika i niesolona słonina – Słone i spleśniałe resztki szkodzą ptakom.

Cały dział „Kręgowce stałocieplne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Biologia, klasa 6