ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Bezkręgowceklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/biologia/pajeczaki/

Biologia · Bezkręgowce · kl. 6

Pajęczaki

Pająki, kosarze, kleszcze i roztocza – budowa pajęczaków, polowanie pająków i ochrona przed kleszczami.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Budowa pajęczaków

  • Ciało: głowotułów i odwłok.
  • 4 pary odnóży krocznych, brak czułków.
  • Przy otworze gębowym są szczękoczułki (u pająków z gruczołami jadowymi) i nogogłaszczki (do dotyku i trzymania zdobyczy).
  • Oddychają płucotchawkami lub tchawkami. Żyją głównie na lądzie.
Zapamiętaj

Pajęczak: głowotułów i odwłok, 4 pary odnóży, brak czułków.

2Pająki – drapieżniki

  • Na końcu odwłoka mają kądziołki przędne – wytwarzają nić pajęczą. Z niej pająk robi sieć łowną, kokon na jaja i nić do „latania” na wietrze.
  • Pająk wstrzykuje do ofiary jad i soki trawienne. Ofiara trawi się poza ciałem pająka, a on wysysa płynną treść (trawienie pozajelitowe).
  • Przykłady: krzyżak ogrodowy (koliste sieci), kątnik domowy, topik – pająk żyjący pod wodą.
  • Z jaj wychodzą małe pająki podobne do dorosłych (rozwój prosty).
Sprawdź, czy rozumiesz

Na czym polega trawienie pozajelitowe u pająka?

3Inne pajęczaki

  • Kosarze – bardzo długie odnóża, nie mają jadu ani kądziołków przędnych.
  • Kleszcze – pasożyty zewnętrzne wysysające krew. Mogą przenosić boreliozę (bakterie) i kleszczowe zapalenie mózgu (wirus).
  • Roztocza – mikroskopijne, np. roztocze kurzu domowego (alergie) i świerzbowiec (świerzb).
  • Skorpiony – żyją w ciepłych krajach; mają kolec jadowy na końcu odwłoka.

4Kleszcze – jak się chronić

  • W lesie i na łące noś długie spodnie i jasne ubranie, używaj środków odstraszających. Po spacerze obejrzyj całe ciało.
  • Kleszcza usuń jak najszybciej pęsetą, chwytając tuż przy skórze, i zdezynfekuj miejsce. Nie smaruj go tłuszczem.
  • Czerwony, powiększający się rumień wokół ukąszenia to sygnał, by iść do lekarza. Przed KZM chroni szczepionka.
  • Znaczenie pająków: zjadają wiele owadów, także komary i muchy, i są pokarmem ptaków.
Uwaga na błąd

„kleszcz to owad”

Kleszcz ma 4 pary odnóży i nie ma czułków – to pajęczak.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak prawidłowo usunąć kleszcza?

✎Ściąga: Pajęczaki

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Pajęczak: głowotułów i odwłok, 4 pary odnóży, brak czułków.
  • 4 pary odnóży krocznych, brak czułków.
  • Kosarze – bardzo długie odnóża, nie mają jadu ani kądziołków przędnych.
  • Kleszcze – pasożyty zewnętrzne wysysające krew. Mogą przenosić boreliozę (bakterie) i kleszczowe zapalenie mózgu (wirus).
  • Roztocza – mikroskopijne, np. roztocze kurzu domowego (alergie) i świerzbowiec (świerzb).
  • Skorpiony – żyją w ciepłych krajach; mają kolec jadowy na końcu odwłoka.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile par odnóży krocznych ma pająk?

    1. Apięć
    2. Bdwie
    3. Ccztery
    4. Dtrzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: cztery – Cztery pary odnóży to cecha pajęczaków.

  2. Z jakich części zbudowane jest ciało pajęczaka?

    1. Az głowy i tułowia
    2. Bz głowotułowia i odwłoka
    3. Cz wielu jednakowych pierścieni
    4. Dz głowy, tułowia i odwłoka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: z głowotułowia i odwłoka – Pajęczaki mają ciało z dwóch odcinków.

  3. Czego NIE mają pajęczaki?

    1. Aodwłoka
    2. Bczułków
    3. Cpancerza z chityny
    4. Dodnóży
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: czułków – Brak czułków odróżnia pajęczaki od owadów i skorupiaków.

  4. Do czego służą pająkowi kądziołki przędne?

    1. Ado wstrzykiwania jadu
    2. Bdo wytwarzania nici pajęczej
    3. Cdo oddychania
    4. Ddo chodzenia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: do wytwarzania nici pajęczej – Z nici pająk buduje sieci i kokony.

  5. Na czym polega trawienie pozajelitowe u pająka?

    1. Asoki trawienne rozkładają ofiarę poza ciałem pająka
    2. Bofiarę trawią bakterie w sieci
    3. Cpająk trawi tylko rośliny
    4. Dpająk połyka ofiarę w całości
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: soki trawienne rozkładają ofiarę poza ciałem pająka – Pająk wysysa płynną, nadtrawioną treść ofiary.

  6. Kleszcze mogą przenosić

    1. Aowsicę
    2. Btasiemczycę
    3. Cmalarię
    4. Dboreliozę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: boreliozę – Borelioza to choroba bakteryjna przenoszona przez kleszcze.

  7. Jak prawidłowo usunąć kleszcza?

    1. Aczekając, aż sam odpadnie
    2. Bprzypalając go zapałką
    3. Cpęsetą, chwytając go tuż przy skórze
    4. Dsmarując go masłem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: pęsetą, chwytając go tuż przy skórze – Kleszcza trzeba usunąć szybko, a miejsce zdezynfekować.

  8. Topik to pająk, który

    1. Ażyje pod wodą
    2. Bnie ma odnóży
    3. Cżyje tylko na pustyni
    4. Djest roślinożerny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: żyje pod wodą – Topik buduje pod wodą „dzwon” wypełniony powietrzem.

Cały dział „Bezkręgowce”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Biologia, klasa 6