1Budowa pajęczaków
- Ciało: głowotułów i odwłok.
- 4 pary odnóży krocznych, brak czułków.
- Przy otworze gębowym są szczękoczułki (u pająków z gruczołami jadowymi) i nogogłaszczki (do dotyku i trzymania zdobyczy).
- Oddychają płucotchawkami lub tchawkami. Żyją głównie na lądzie.
Pajęczak: głowotułów i odwłok, 4 pary odnóży, brak czułków.
2Pająki – drapieżniki
- Na końcu odwłoka mają kądziołki przędne – wytwarzają nić pajęczą. Z niej pająk robi sieć łowną, kokon na jaja i nić do „latania” na wietrze.
- Pająk wstrzykuje do ofiary jad i soki trawienne. Ofiara trawi się poza ciałem pająka, a on wysysa płynną treść (trawienie pozajelitowe).
- Przykłady: krzyżak ogrodowy (koliste sieci), kątnik domowy, topik – pająk żyjący pod wodą.
- Z jaj wychodzą małe pająki podobne do dorosłych (rozwój prosty).
Na czym polega trawienie pozajelitowe u pająka?
Pająk wysysa płynną, nadtrawioną treść ofiary.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Inne pajęczaki
- Kosarze – bardzo długie odnóża, nie mają jadu ani kądziołków przędnych.
- Kleszcze – pasożyty zewnętrzne wysysające krew. Mogą przenosić boreliozę (bakterie) i kleszczowe zapalenie mózgu (wirus).
- Roztocza – mikroskopijne, np. roztocze kurzu domowego (alergie) i świerzbowiec (świerzb).
- Skorpiony – żyją w ciepłych krajach; mają kolec jadowy na końcu odwłoka.
4Kleszcze – jak się chronić
- W lesie i na łące noś długie spodnie i jasne ubranie, używaj środków odstraszających. Po spacerze obejrzyj całe ciało.
- Kleszcza usuń jak najszybciej pęsetą, chwytając tuż przy skórze, i zdezynfekuj miejsce. Nie smaruj go tłuszczem.
- Czerwony, powiększający się rumień wokół ukąszenia to sygnał, by iść do lekarza. Przed KZM chroni szczepionka.
- Znaczenie pająków: zjadają wiele owadów, także komary i muchy, i są pokarmem ptaków.
„kleszcz to owad”
Kleszcz ma 4 pary odnóży i nie ma czułków – to pajęczak.
Jak prawidłowo usunąć kleszcza?
Kleszcza trzeba usunąć szybko, a miejsce zdezynfekować.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Pajęczaki
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Pajęczak: głowotułów i odwłok, 4 pary odnóży, brak czułków.
- 4 pary odnóży krocznych, brak czułków.
- Kosarze – bardzo długie odnóża, nie mają jadu ani kądziołków przędnych.
- Kleszcze – pasożyty zewnętrzne wysysające krew. Mogą przenosić boreliozę (bakterie) i kleszczowe zapalenie mózgu (wirus).
- Roztocza – mikroskopijne, np. roztocze kurzu domowego (alergie) i świerzbowiec (świerzb).
- Skorpiony – żyją w ciepłych krajach; mają kolec jadowy na końcu odwłoka.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Ile par odnóży krocznych ma pająk?
- Apięć
- Bdwie
- Ccztery
- Dtrzy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: cztery – Cztery pary odnóży to cecha pajęczaków.
Z jakich części zbudowane jest ciało pajęczaka?
- Az głowy i tułowia
- Bz głowotułowia i odwłoka
- Cz wielu jednakowych pierścieni
- Dz głowy, tułowia i odwłoka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: z głowotułowia i odwłoka – Pajęczaki mają ciało z dwóch odcinków.
Czego NIE mają pajęczaki?
- Aodwłoka
- Bczułków
- Cpancerza z chityny
- Dodnóży
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: czułków – Brak czułków odróżnia pajęczaki od owadów i skorupiaków.
Do czego służą pająkowi kądziołki przędne?
- Ado wstrzykiwania jadu
- Bdo wytwarzania nici pajęczej
- Cdo oddychania
- Ddo chodzenia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: do wytwarzania nici pajęczej – Z nici pająk buduje sieci i kokony.
Na czym polega trawienie pozajelitowe u pająka?
- Asoki trawienne rozkładają ofiarę poza ciałem pająka
- Bofiarę trawią bakterie w sieci
- Cpająk trawi tylko rośliny
- Dpająk połyka ofiarę w całości
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: soki trawienne rozkładają ofiarę poza ciałem pająka – Pająk wysysa płynną, nadtrawioną treść ofiary.
Kleszcze mogą przenosić
- Aowsicę
- Btasiemczycę
- Cmalarię
- Dboreliozę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: boreliozę – Borelioza to choroba bakteryjna przenoszona przez kleszcze.
Jak prawidłowo usunąć kleszcza?
- Aczekając, aż sam odpadnie
- Bprzypalając go zapałką
- Cpęsetą, chwytając go tuż przy skórze
- Dsmarując go masłem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: pęsetą, chwytając go tuż przy skórze – Kleszcza trzeba usunąć szybko, a miejsce zdezynfekować.
Topik to pająk, który
- Ażyje pod wodą
- Bnie ma odnóży
- Cżyje tylko na pustyni
- Djest roślinożerny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: żyje pod wodą – Topik buduje pod wodą „dzwon” wypełniony powietrzem.
Cały dział „Bezkręgowce”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.