ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Bezkręgowceklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/biologia/pierscienice/

Biologia · Bezkręgowce · kl. 6

Pierścienice

Dżdżownice, pijawki i nereidy – ciało z pierścieni, przystosowania do trybu życia i znaczenie pierścienic.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Cechy pierścienic

  • Ciało wydłużone, zbudowane z wielu pierścieni (segmentów).
  • Pod skórą leżą dwie warstwy mięśni (okrężne i podłużne). Razem ze skórą tworzą wór powłokowo-mięśniowy, który umożliwia pełzanie.
  • Mają zamknięty układ krwionośny – krew płynie w naczyniach.
  • Oddychają całą powierzchnią wilgotnej skóry.
  • Przewód pokarmowy ma otwór gębowy i odbyt.
Zapamiętaj

Pierścienice: ciało z pierścieni, wór powłokowo-mięśniowy, zamknięty układ krwionośny.

2Trzy grupy pierścienic

przód: otwór gębowysiodełkopierścienie (segmenty)tył: odbytszczecinki na pierścieniach – zaczepiają się o glebę
Dżdżownica: pierścienie, siodełko i szczecinki.
  • Skąposzczety, np. dżdżownica – żyje w wilgotnej glebie. Ma nieliczne szczecinki, które zaczepiają się o glebę. Jest obojnakiem, ale zapłodnienie jest krzyżowe. Siodełko wytwarza kokon z jajami; z jaj wychodzą małe dżdżownice (rozwój prosty).
  • Pijawki – głównie wody słodkie. Nie mają szczecinek. Mają dwie przyssawki (przednią z otworem gębowym i tylną). Pijawka lekarska wysysa krew i wydziela hirudynę – substancję, która nie pozwala krwi krzepnąć.
  • Wieloszczety, np. nereida – żyją w morzach, mają wiele szczecinek na bocznych wyrostkach ciała.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jak oddycha dżdżownica?

3Znaczenie

  • Dżdżownice spulchniają i napowietrzają glebę, mieszają jej warstwy i przerabiają szczątki roślin na próchnicę.
  • Są pokarmem kretów, ptaków, płazów i przynętą dla wędkarzy; wykorzystuje się je w kompostownikach.
  • Pijawki wykorzystuje się w leczeniu (hirudoterapia); pijawka lekarska jest w Polsce gatunkiem chronionym.
Uwaga na błąd

„pijawka to nicień”

Pijawka ma ciało z pierścieni i przyssawki – to pierścienica.

✎Ściąga: Pierścienice

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Pierścienice: ciało z pierścieni, wór powłokowo-mięśniowy, zamknięty układ krwionośny.
  • Skąposzczety, np. dżdżownica – żyje w wilgotnej glebie. Ma nieliczne szczecinki, które zaczepiają się o glebę. Jest obojnakiem, ale zapłodnienie jest krzyżowe. Siodełko wytwarza kokon z jajami; z jaj wychodzą małe dżdżownice (rozwój prosty).
  • Pijawki – głównie wody słodkie. Nie mają szczecinek. Mają dwie przyssawki (przednią z otworem gębowym i tylną). Pijawka lekarska wysysa krew i wydziela hirudynę – substancję, która nie pozwala krwi krzepnąć.
  • Wieloszczety, np. nereida – żyją w morzach, mają wiele szczecinek na bocznych wyrostkach ciała.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Która cecha jest wspólna dla wszystkich pierścienic?

    1. Aciało zbudowane z pierścieni
    2. Bpłaskie ciało
    3. Ctrzy pary odnóży
    4. Dobecność muszli
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ciało zbudowane z pierścieni – Nazwa grupy pochodzi od segmentów ciała.

  2. Do czego służą dżdżownicy szczecinki?

    1. Ado oddychania
    2. Bdo obrony przed wrogami
    3. Cdo wysysania krwi
    4. Dzaczepiają się o glebę podczas ruchu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: zaczepiają się o glebę podczas ruchu – Szczecinki zapobiegają ześlizgiwaniu się ciała.

  3. Jak oddycha dżdżownica?

    1. Apłucami
    2. Bcałą powierzchnią wilgotnej skóry
    3. Ctchawkami
    4. Dskrzelami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: całą powierzchnią wilgotnej skóry – Wymiana gazów zachodzi przez wilgotną skórę.

  4. Siodełko dżdżownicy

    1. Ajest otworem gębowym
    2. Bsłuży do oddychania
    3. Cwytwarza szczecinki
    4. Dwytwarza kokon, w którym rozwijają się jaja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wytwarza kokon, w którym rozwijają się jaja – Siodełko to zgrubienie w przedniej części ciała.

  5. Hirudyna wydzielana przez pijawkę lekarską

    1. Arozpuszcza glebę
    2. Bzapobiega krzepnięciu krwi
    3. Ctrawi celulozę
    4. Dzabija bakterie w jelicie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: zapobiega krzepnięciu krwi – Dzięki niej krew żywiciela płynie swobodnie.

  6. Czym pijawki różnią się od dżdżownic?

    1. Anie mają pierścieni
    2. Bmają muszlę
    3. Cmają przyssawki i nie mają szczecinek
    4. Doddychają płucami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: mają przyssawki i nie mają szczecinek – Pijawki przyczepiają się przyssawkami.

  7. Jakie znaczenie mają dżdżownice dla gleby?

    1. Azakwaszają ją i jałowią
    2. Bzjadają korzenie roślin uprawnych
    3. Cspulchniają ją i tworzą próchnicę
    4. Dwysuszają ją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: spulchniają ją i tworzą próchnicę – Dżdżownice napowietrzają glebę i przerabiają szczątki roślin.

  8. Nereida to pierścienica, która żyje

    1. Aw jelicie człowieka
    2. Bw morzu
    3. Cna liściach drzew
    4. Dw glebie ogrodowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w morzu – Nereidy to morskie wieloszczety.

Cały dział „Bezkręgowce”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Biologia, klasa 6