1Cechy wspólne mięczaków
- Ciało miękkie, niepodzielone na pierścienie: głowa (brak u małży), noga (mięsista, służy do ruchu) i worek trzewiowy z narządami wewnętrznymi.
- Ciało okrywa płaszcz – fałd skóry, który u większości wytwarza muszlę z węglanu wapnia.
- Większość mięczaków wodnych oddycha skrzelami, a ślimaki lądowe (i niektóre wodne, np. błotniarka) – płucem.
Mięczaki: miękkie ciało (głowa, noga, worek trzewiowy), płaszcz wytwarzający muszlę.
2Trzy grupy mięczaków
| Grupa | Muszla | Cechy | Przykłady |
|---|---|---|---|
| ślimaki | zwykle jedna, skręcona; u pomrowów brak | głowa z czułkami, tarka do zeskrobywania pokarmu | winniczek, błotniarka, pomrów |
| małże | dwie połówki połączone więzadłem | brak głowy, filtrują wodę | szczeżuja, omułek, ostryga |
| głowonogi | zwykle szczątkowa, wewnętrzna lub brak | ramiona z przyssawkami, duże oczy | ośmiornica, kałamarnica, mątwa |
- Winniczek – ślimak lądowy, roślinożerca. Ma dwie pary czułków; oczy są na końcach dłuższej pary. Jest obojnakiem (zapłodnienie krzyżowe), a z jaj wychodzą małe ślimaki. Zimę przesypia w muszli zamkniętej wieczkiem.
- Małże są filtratorami – odcedzają pokarm z przepływającej wody. Ostrygi wytwarzają perły wokół ciała obcego.
- Głowonogi żyją w morzach i są drapieżnikami. Pływają odrzutowo, wyrzucając wodę przez lejek; uciekając, wypuszczają atrament.
Gdzie winniczek ma oczy?
Winniczek ma dwie pary czułków, a oczy na dłuższej z nich.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Znaczenie
- Małże oczyszczają wodę. Mięczaki są pokarmem ptaków, ryb i ludzi (omułki, ostrygi, kalmary), a muszle i perły – ozdobą.
- Ślimaki, np. ślinik luzytański, niszczą uprawy w ogrodach.
„ślimak bez muszli to nie mięczak”
Pomrów i ślinik nie mają muszli zewnętrznej, a są ślimakami.
✎Ściąga: Mięczaki
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Mięczaki: miękkie ciało (głowa, noga, worek trzewiowy), płaszcz wytwarzający muszlę.
- Winniczek – ślimak lądowy, roślinożerca. Ma dwie pary czułków; oczy są na końcach dłuższej pary. Jest obojnakiem (zapłodnienie krzyżowe), a z jaj wychodzą małe ślimaki. Zimę przesypia w muszli zamkniętej wieczkiem.
- Małże są filtratorami – odcedzają pokarm z przepływającej wody. Ostrygi wytwarzają perły wokół ciała obcego.
- Głowonogi żyją w morzach i są drapieżnikami. Pływają odrzutowo, wyrzucając wodę przez lejek; uciekając, wypuszczają atrament.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co wytwarza muszlę mięczaka?
- Anoga
- Bpłaszcz
- Ctarka
- Dczułki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: płaszcz – Płaszcz to fałd skóry wydzielający muszlę.
Która grupa mięczaków nie ma głowy?
- Aślimaki
- Bmałże
- Ckażda grupa ma głowę
- Dgłowonogi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: małże – Małże nie mają wyodrębnionej głowy.
Jak odżywiają się małże?
- Azeskrobują glony tarką
- Bwysysają krew ryb
- Cpolują ramionami z przyssawkami
- Dfiltrują drobny pokarm z wody
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: filtrują drobny pokarm z wody – Małże są filtratorami.
Gdzie winniczek ma oczy?
- Ana końcach dłuższej pary czułków
- Bnie ma oczu
- Cna nodze
- Dna muszli
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: na końcach dłuższej pary czułków – Winniczek ma dwie pary czułków, a oczy na dłuższej z nich.
Czym oddycha ślimak lądowy, np. winniczek?
- Askrzelami
- Bpłucem
- Cwyłącznie skórą
- Dtchawkami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: płucem – Płuco ślimaka powstaje z jamy pod płaszczem.
Który mięczak należy do głowonogów?
- Aośmiornica
- Bbłotniarka
- Cszczeżuja
- Domułek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ośmiornica – Głowonogi mają ramiona z przyssawkami.
Jak poruszają się głowonogi?
- Aprzyczepione do dna
- Bpełzając na nodze
- Ctylko z prądem wody
- Dodrzutowo, wyrzucając wodę przez lejek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: odrzutowo, wyrzucając wodę przez lejek – Ruch odrzutowy pozwala im szybko uciekać.
Jakie znaczenie dla wód mają małże?
- Aniszczą rośliny wodne
- Bzwiększają zasolenie wody
- Coczyszczają wodę, filtrując ją
- Dzatruwają ryby
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: oczyszczają wodę, filtrując ją – Filtrujące małże zatrzymują drobne cząstki z wody.
Cały dział „Bezkręgowce”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.