ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Bezkręgowceklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/biologia/owady/

Biologia · Bezkręgowce · kl. 6

Owady

Najliczniejsza grupa stawonogów – budowa owadów, przystosowania do różnych środowisk, przeobrażenie i znaczenie.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Budowa owada

czułkigłowatułówodwłokskrzydłaowad: 3 części ciała3 pary odnóży, 1 para czułkówgłowotułówodwłokkądziołki przędnebez czułków4 pary odnóżypająk: 2 części ciała4 pary odnóży, brak czułków
Owad ma 3 części ciała i 3 pary odnóży, a pająk – 2 części ciała i 4 pary odnóży.
  • Ciało: głowa, tułów, odwłok.
  • Na głowie: 1 para czułków (węch, dotyk), oczy złożone z wielu oczek i aparat gębowy.
  • Na tułowiu: 3 pary odnóży i zwykle 2 pary skrzydeł. Muchy i komary mają 1 parę skrzydeł, a wszy i pchły nie mają ich wcale.
  • Oddychają tchawkami – rurkami, które doprowadzają powietrze do wszystkich części ciała. Powietrze wchodzi przez otworki na bokach ciała (przetchlinki).
Zapamiętaj

Owad: głowa, tułów, odwłok; 3 pary odnóży; 1 para czułków; oddychanie tchawkami.

2Przystosowania

  • Aparat gębowy: gryzący (chrząszcze, konik polny), ssący (motyl), kłująco-ssący (komar), liżący (mucha).
  • Odnóża: skoczne (konik polny), grzebne (turkuć podjadek), pływne (pływak żółtobrzeżek), chwytne (modliszka), zbierające pyłek (pszczoła).
  • Owady żyją na lądzie, w powietrzu i w wodach słodkich. To grupa zwierząt o największej liczbie gatunków.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który owad ma odnóża grzebne?

3Przeobrażenie

przeobrażenie zupełne – np. motyl, biedronka, pszczołajajolarwanp. gąsienicapoczwarkanie jeowad dorosłyprzeobrażenie niezupełne – np. konik polny, ważkajajolarwabez skrzydełowad dorosłybrak poczwarki
Przeobrażenie zupełne ma stadium poczwarki, niezupełne – nie ma.
  • Zupełne: jajo → larwa → poczwarka → owad dorosły (motyl, biedronka, pszczoła, mucha).
  • Niezupełne: jajo → larwa podobna do dorosłego, ale bez skrzydeł → owad dorosły (konik polny, ważka).

4Znaczenie

  • Pożyteczne: zapylają rośliny (pszczoła miodna, trzmiele), dają miód i wosk, są pokarmem ptaków, biedronki zjadają mszyce.
  • Szkodniki: stonka ziemniaczana, mszyce, kornik drukarz. Pasożyty i przenosiciele chorób: wesz, pchła, komar.
  • Chronione w Polsce są m.in. trzmiele, jelonek rogacz i niepylak apollo.
Uwaga na błąd

„pająk to owad”

Pająk ma 4 pary odnóży i nie ma czułków – to pajęczak.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który owad przechodzi przeobrażenie niezupełne?

✎Ściąga: Owady

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Owad: głowa, tułów, odwłok; 3 pary odnóży; 1 para czułków; oddychanie tchawkami.
  • Aparat gębowy: gryzący (chrząszcze, konik polny), ssący (motyl), kłująco-ssący (komar), liżący (mucha).
  • Odnóża: skoczne (konik polny), grzebne (turkuć podjadek), pływne (pływak żółtobrzeżek), chwytne (modliszka), zbierające pyłek (pszczoła).
  • Zupełne: jajo → larwa → poczwarka → owad dorosły (motyl, biedronka, pszczoła, mucha).
  • Niezupełne: jajo → larwa podobna do dorosłego, ale bez skrzydeł → owad dorosły (konik polny, ważka).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile par odnóży ma owad?

    1. Atrzy
    2. Bcztery
    3. Cdwie
    4. Dpięć
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: trzy – Trzy pary odnóży wyrastają z tułowia owada.

  2. Jak oddychają owady?

    1. Askrzelami
    2. Btchawkami
    3. Cpłucotchawkami
    4. Dpłucami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: tchawkami – Tchawki doprowadzają powietrze bezpośrednio do tkanek.

  3. Który owad ma odnóża grzebne?

    1. Apływak żółtobrzeżek
    2. Bkonik polny
    3. Cmodliszka
    4. Dturkuć podjadek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: turkuć podjadek – Turkuć kopie przednimi odnóżami korytarze w ziemi.

  4. Motyl pobiera nektar dzięki aparatowi gębowemu

    1. Agryzącemu
    2. Bkłująco-ssącemu
    3. Cliżącemu
    4. Dssącemu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ssącemu – Motyl ma długą zwiniętą ssawkę.

  5. Które stadium występuje tylko w przeobrażeniu zupełnym?

    1. Apoczwarka
    2. Bowad dorosły
    3. Clarwa
    4. Djajo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: poczwarka – W przeobrażeniu niezupełnym nie ma poczwarki.

  6. Który owad przechodzi przeobrażenie niezupełne?

    1. Apszczoła miodna
    2. Bmotyl rusałka pawik
    3. Cbiedronka
    4. Dkonik polny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: konik polny – U konika polnego z jaja wychodzi larwa podobna do dorosłego.

  7. Który owad jest groźnym szkodnikiem upraw ziemniaków?

    1. Abiedronka siedmiokropka
    2. Bważka
    3. Cstonka ziemniaczana
    4. Dtrzmiel ziemny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: stonka ziemniaczana – Larwy i dorosłe stonki zjadają liście ziemniaków.

  8. Dlaczego pszczoły są ważne dla rolnictwa?

    1. Aspulchniają glebę
    2. Boczyszczają wodę
    3. Czjadają stonkę
    4. Dzapylają kwiaty roślin uprawnych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: zapylają kwiaty roślin uprawnych – Bez zapylenia wiele roślin nie wyda owoców.

Cały dział „Bezkręgowce”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Biologia, klasa 6